Zjawiska_kapilarne - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Zjawiska_kapilarne

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Zjawisko kapilarne

Zjawiska kapilarne to cały szereg zjawisk związanych z zachowaniem par i cieczy a pojawiających się dla wielu obiektów o małym wymiarze charakterystycznym (np. rurki kapilarne) i silnie zależne od tego wymiaru, przy kącie zwilżania powyżej 90 stopni. W zależności od zwilżania i średnicy rurki zjawisko może się pojawiać lub zanikać - zachodzi ono do momentu, gdy ciężar słupa wody równoważy siły kapilarne.

  • Wzór na ciężar słupa wody:
G - ciężar słupa wodyHk - wysokość wzniosu kapilarnegor - promień rurkiρw - gęstość wodyg - przyciągania ziemskie
  • Wzór na siłę napięcia powierzchniowego
Qp - siła napięcia powierzchniowegor - promień rurkiσp - napięcie powierzchniowe
  • Po przyrównaniu obu stron równania i podstawieniu danych dla wody i rurek ze szkła kwarcowego, otrzymujemy wysokość podciągania kapilarnego:

[ Prawidłowości

Wysokość podciągnia kapilarnego określa wzór:

...gdzie:

h - wysokość podciągania (m)T = napięcie powierzchniowe (J/m² lub N/m)θ = kąt zwilżaniaρ = gęstość cieczy (kg/m3)g = przyspieszenie ziemskie(m/s²)r = promień rurki (m)

Dla czystej wody kontaktującej się ze szklaną rurką i powietrzem:

T = 0.0728 J/m² at 20 °Cθ = 20° (0,35 rad)ρ = 1000 kg/m3g = 9,8 m/s².

W rurce o promieniu 1m woda podniesie się o 0,014mm, a 1mm - 14mm, a 0,1mm o 140 mm.

Przykłady

  • Zmiana wysokości słupa cieczy - w zależności od kąta zwilżania podnoszenie lub obniżanie:
menisk wody w rurce szklanej jest wklęsły (woda dobrze zwilża szkło) i słup cieczy jest podnoszony na wysokość zależną od jej średnicy,menisk rtęci w rurce szklanej jest wypukły (rtęć nie zwilża szkła) i jest obniżany w porównaniu z powierzchnią cieczy swobodnej,
  • Kondensacja i histereza kapilarna - zmiana ciśnienia przy którym para cieczy ulegnie kondensacji lub ciecz odparowuje.
  • Przepływ krwi przez naczynia włosowate.
  • Przepływ wody w naczyniach roślin - zjawiska kapilarne umożliwiają rośnięcie drzew na wysokość większą niż 10m (bez zjawiska kapilarnego słup wody w naczyniach ulegałby przerwaniu).
  • Nasiąkanie tkanin, bibuły, papieru, pieluszek itp. - ciecz utrzymywana jest pomiędzy gęsto umieszczonymi cienkimi włóknami za pomocą sił kapilarnych.

Kapilarność w Hydrogeologii

Pory gruntu tworzą naczynia kapilarne, w których woda podnosi się ponad zwierciadło wody podziemnej. Wysokość podnoszenia zależy bezpośrednio od frakcji gruntu (mnijesze ziarna tworzą kanaliki o mniejszej średnicy). Rozróżniamy kapilarność czynną i bierną.

  • Kapilarność czynna to wysokość, na jaką woda podnosi się ponad poziom zwierciadła wody podziemnej przy podsiąkaniu od dołu
  • Kapilarność bierna to wysokość, na jakiej woda utrzymuje się ponad poziomem zwierciadłą wody podziemnej przy jego obniżeniu