Wolfram - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Wolfram

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Ta - W - Re
MoWSg    
Nazwa, symbol, l.a.*Wolfram, W, 74
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok6 (VIB), 6, d
Gęstość, twardość19250 kg/m3, 7,5
Kolorstalowoszary
Masa atomowa183,84 u
Promień atomowy (obl.)135 (193) pm
Promień kowalencyjny146 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Xe]4f145d46s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 32, 12, 2
Stopień utlenienia6, 5, 4, 3, 2
Własności kwasowe tlenkówśrednio kwasowe
Struktura krystalicznaregularna przestrzenniecentrowana
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia3695 K (3422 °C)
Temperatura wrzenia5828 K (5555°C)
Objętość molowa9,47×10-6 m3/mol
Ciepło parowania824 kJ/mol
Ciepło topnienia35,4 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej4,27 Pa (3680 K)
Prędkość dźwięku5174 m/s (293,15K)
Elektroujemność2,36 (Pauling)1,40 (Allred)
Ciepło właściwe130 J/(kg*K)
Przewodność właściwa18,9×106 S/m
Przewodność cieplna174 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny770 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1700 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2300 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny3400 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
180W0,12%stabilny izotop z 106 neutronami
181W{syn.}121,2 dniw.e. 181Ta
182W26,50%stabilny izotop z 108 neutronami
183W14,3%stabilny izotop z 109 neutronami
184W30,64%stabilny izotop z 110 neutronami
185W{syn.}74,8 dniβ-0,433185Re
186W28,6%stabilny izotop z 112 neutronami
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Wolfram (W, łac. wolframium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

Istnienie tego pierwiastka zasugerował jako pierwszy Peter Woulfe w 1779 r., który badał minerał wolframit. Analogiczne sugestie zostały w 1781 r. opublikowane przez Carla Scheelego. W stanie czystym pierwiastek ten jako pierwszy wydrębnili w roku 1783 José i Fausto Elhuyarowie.

Wolfram występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1 ppm. Najważniejszymi minerałami wolframu są:

Wolfram jest ciemnoszarym metalem. Bardzo czysty jest ciągliwy i łatwo poddaje się obróbce, z niewielkimi domieszkami węgla jest twardy i kruchy. W temperaturze poniżej 0,0012 K, a w postaci cienkiej warstwy poniżej 4 K, staje się nadprzewodnikiem. Dzięki pasywacji jest odporny na działanie tlenu, wody, zasad, kwasów, a nawet wody królewskiej. Rozpuszcza się jedynie w mieszaninie kwasu azotowego z fluorowodorowym. W podwyższonej temperaturze utlenia się, reaguje z węglem i chlorowcami.

Wolfram stosowany jest jako dodatek do wysokogatunkowej stali, z jego stopów sporządza się elektrody lamp elektronowych i rentgenowskich, włókna żarowe itp. Węglik wolframu dzięki niezwykłej twardości służy do wyrobu materiałów ściernych i narzędzi - jest głównym składnikiem widii. Ze względu na wysoką twardość i ciężar właściwy jest używany do produkcji rdzeni podkalibrowych pocisków przeciwpacernych oraz kompozytowych pocisków pełnokalibrowych.