Witamina_A - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Witamina_A

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Witamina A (retinol) wzór strukturalny

Witamina A (nazwa chemiczna: retinol, ATC: A 11 CA 01) - organiczny związek chemiczny, alkohol, pochodna β-karotenu, zaliczana do grupy karotenoidów, pełniąca w organizmie rolę witaminy.

Powstaje ona w tkankach zwierzęcych wskutek utleniania kilku związków karotenowych pospolitych w roślinach. Utlenianie odbywa się pod wpływem fermentów–karotenaz, które występują w ścianie jelit i w komórkach siateczkowych wątroby.

Witamina dostarczana jest do organizmu poprzez spożywanie masła, jaj, mleka, wątroby, sera, tłustego mięsa. Owoce i warzywa zawierające karotenoidy, np. pomidory, marchew; zawierają prowitaminę A, która może zostać przetworzona w ludzkim organizmie w witaminę.

Spis treści
//

Funkcje

Funkcją tej witaminy jest m.in.:

  • współtworzenie rodopsyny (purpury wzrokowej)
  • zapewnienie normalnego wzrostu kości i zębów przez regulację aktywności komórek tkanki kostnej
  • regulacja wzrostu i funkcjonowania tkanki nabłonkowej

Karotenoidy są przeciwutleniaczami i działają na ogół umiarkowanie przeciwnowotworowo, jednak duże dawki syntetycznego β-karotenu, zarówno u palaczy jak i zwierząt laboratoryjnych poddanych ekspozycji na dym tytoniowy, powodują zwiększenie częstości występowania raka płuca (beta-Carotene and Retinol Efficacy Trial - "CARET").

W komórkach znajdują się specjalne receptory wiążące się z pochodnymi retinolu w cytoplaźmie i aktywującymi transkrypcje genów po przemieszczeniu się do jądra komórkowego i przyczepieniu do specyficznych sekwencji DNA.

Niedobór

Największe niedobory, brak niedoboru , brak danych

Niedobór wywołuje keratynizację nabłonków :

  • oka
  • dróg oddechowych
  • dróg pokarmowych
  • rogówki

Skutki niedoboru: -kseroftalamia-wysychanie spojówek i rogówek -kruche,wolno rosnące paznokcie -suchość skóry -brak apetytu -ślepota zmierzchowa (kurza ślepota) -złe widzenie -zahamowanie wzrostu -zanikanie nabłonków -łuszczyca -rogowiec dłoni i stóp -trądzik pospolity -łysienie plackowate -skłonności do biegunek

Nadmiar

Zapas witaminy A przechowywany jest w wątrobie i wystarcza na okres ok. 2 lat. Organizm metabolizuje karoten według potrzeby, dlatego też wysoki poziom karotenu nie jest szkodliwy w porównaniu z formą estrową (zwierzęca forma prowitaminy A). Nadmiar witaminy A spowodowany jest jej nadmiernym spożyciem, głównie w postaci leków, znacznie rzadziej dietą.

Pochodne witaminy A mają działanie teratogenne (uszkadzające płód).

[ Zatrucie ostre

Wątroby niektórych zwierząt, szczególnie polarnych, często zawierają witaminę A w ilościach toksycznych dla ludzi. Pierwsza udokumentowana śmierć (Xavier Mertz, naukowiec szwajcarski) spowodowana hiperwitaminozą A nastąpiła w styczniu 1913 podczas wyprawy na Antarktydę. Mertz, po stracie zapasów żywności, został zmuszony zjeść psy pociągowe. Wątroba niedźwiedzia polarnego zawiera śmiertelną dla człowieka ilość witaminy A (w 500g 9,000,000 IU vit. A)[1]

Objawy ostrego zatrucia powodują prawdopodobnie wskutek wzrostu ciśnienia śródczaszkowego:

  • wymioty
  • nudności
  • bóle głowy
  • zaburzenia koordynacji mięśniowej

[ Zatrucie przewlekłe
  • wady wrodzone u dzieci matek z hiperwitaminozą w czasie ciąży
  • zaburzenia wątroby
  • zmniejszone uwapnienie kości mogące doprowadzić do osteoporozy
  • bóle stawów

[ Ciekawostki
  • Hodowla kijanek pozbawionych oczu w wodzie zawierającej witaminę A powoduje rozwój dodatkowego oka z szyszynki.[2]

[ Przypisy