Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Przypisy stosowane w artykułach można generalnie podzielić na dwa rodzaje:

• przypisy ogólne - rozmaite uwagi, których z jakichś powodów nie chcemy zamieścić wprost w tekście podstawowym.
• odnośniki bibliograficzne - linki (odnośniki) do stron www zawierających źródłową informację, typowe odnośniki literaturowe do książek, gazet i czasopism. Należy je podawać przede wszystkim jako podbudowę źródłową kontrowersyjnych, bądź niepopieranych powszechnie poglądów. Przypisy są także zalecane przy wszelkiego rodzaju cytatach.

Przypisy należy umieszczać w osobnej sekcji, pod sekcją Bibliografia. Ewentualnie, jeśli są to wyłącznie przypisy bibliograficzne można je umieścić wewnątrz tej sekcji.

W artykułach Wikipedii możemy obecnie stosować dwie metody tworzenia przypisów, ale aktualne oprogramowanie wiki uniemożliwia jednoczesne stosowanie (mieszanie) obu metod dla grupowania przypisów w jednej, konkretnej sekcji przypisów. W związku z tym, jeśli stosujemy w danym artykule (jak ten) przypisy ogólne i bibliograficzne, to musimy je tworzyć według dwóch metod.

Spis treści 1 Metoda 1 (nowa) 1.1 Szablony treści przypisu 1.2 Wielokrotne użycie jednego odnośnika 1.3 Przykład praktyczny 1.4 Przypisy metody 1 2 Metoda 2 (poprzednia) 2.1 Wariant I 2.2 Wariant II 2.3 Bibliografia metody 2 3 Wady i zalety obydwu metod 4 Zalecenie dla sekcji Przypisy 5 Ukrycie przypisów

//

[ Metoda 1 (nowa)

Przypisy tworzymy przy pomocy specjalnej funkcji obsługującej [1] oprogramowania MediaWiki[2]. Funkcja włączona została w grudniu 2005 r. i powoli staje się rozpoznawalnym standardem na wszystkich projektach Fundacji Wikimedia do przypisów, szczególnie ogólnych. Przykłady użycia znajdują na niniejszej stronie.

Przypis dodaje się za pomocą znacznika ref:

<ref>treść przypisu</ref>

Wszystkie znajdujące się w haśle odnośniki są numerowane i wiązane (linkowane) automatycznie, w kolejności ich występowania w tekście. Przypisy są numerowane, mają też przycisk (link) pozwalający na powrót do miejsca czytania.

Aby przypisy wraz z linkami wyświetliły się w artykule należy napisać

{{Przypisy}}

Treść przypisów pokaże się w miejscu umieszczenia szablonu {{Przypisy}} w postaci liczby umieszczonej w górnym indeksie. Wraz z nią wstawiony zostanie nagłówek sekcji "Przypisy", nie należy więc wpisywać go ręcznie. Szablon przypisów należy umieszczać bezpośrednio pod sekcją bibliografia.

Szablony treści przypisu

Może formatować treści przypisu przez szablony:

• Szablon:Cytuj książkę
• Szablon:Cytuj news
• Szablon:Cytuj stronę

Wielokrotne użycie jednego odnośnika

Jeśli chcemy, aby więcej niż jeden odnośnik[x] kierował do tego samego przypisu, należy mu nadać nazwę. Robi się to przez dodanie do znacznika <ref> parametru "name=nazwa". Pierwsze wystąpienie przypisu[3] powinno mieć formę

<ref name="test">to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście</ref>

w drugim[3] i kolejnych[3] wystarczy już samo

<ref name="test"/>

(uwaga na ukośnik!). Wszystkie przypisy zostaną ponumerowane automatycznie (przypisy powtarzające się będą miały ten sam numer), a w sekcji z treścią przypisów pojawią się linki do konkretnych wystąpień przypisów.

Przykład praktyczny

Zob. działanie w Wikipedia:Przypisy/Krótki przykład.

Kod takiej sekcji:

To<ref>przypis1</ref> są<ref name="przypis_wielokrotny">przypis2</ref>przypisy<ref name="przypis_wielokrotny"/>. Lek X jest dobry dla zdrowia według lekarzy<ref name="znana_gazeta">{{cytuj news |imię = |nazwisko = |autor =Ktoś tam |współautorzy = |url=http://www.znana_gazeta.com|tytuł =Lek X jest dobry |praca = |opublikowany = |strony = |strona = |data = |data dostępu=2099-07-09 |język=polski }}</ref>, chociaż pacjenci twierdzą, że nie<ref name="pacjenci">{{cytujstronę| url =http://www.pacjenci.niema.com | tytuł =Pacjenci niezgadzają się | data dostępu =2099-07-09 | autor =Pacjent Y| nazwisko = | imię = | link autor = | współautorzy = | data = | rok = | miesiąc = | format = | praca = | opublikowany = | stron = | język = | url archiwalny =| data archiwalna =}}</ref>. {{Przypisy}}

Przypisy metody 1

↑ Ævar Arnfjörð Bjarmason, Meta:Cite/Cite.php, zob. też Specjalna:Version

↑ http://pl.wikipedia.org/wiki/MediaWiki

↑ 3,0 3,1 3,2 to jest przykład przypisu, do którego odwołuje się kilka odnośników w tekście

[ Metoda 2 (poprzednia)

Metoda ta wypracowana została przed powstaniem rozszerzenia MediaWiki, dlatego można ją nazwać "tradycyjną", spotyka też się jej określenie jako system Footnote3FN3.

Aktualnie odradza się stosowanie metody 2 na rzecz bardziej wydajnej metody 1.

W metodzie tej wstawiamy do tekstu szablon ref:

{{ref|numer lub inny symbol}}

co da taki efekt x. Następnie w sekcji np. Przypisy należy (ręcznie, nie ma w tej metodzie półautomatyzmu) umieścić zgodnie z wariantem I lub II (patrz dalej sekcję Zalecenia...) szablon note :

{{note|x}} Tekst przypisu oznaczonego jako "x"

Uwaga: nie wolno jako znaków odnośnika stosować symboli: "*", "?", "/" "" i "!".

Metoda ta, podobnie jak poprzednia omawiana odsyła po kliknięciu automatycznie do listy przypisów, a z listy można przez kliknięcie wrócić do miejsca w tekście, w którym znajduje się odnośnik.

[ Wariant I

x  Tekst przypisu oznaczonego jako "x"

[ Wariant II

• x  Tekst przypisu oznaczonego jako "x"

Bibliografia metody 2

FN3  Opis metody Footnote3

[ Wady i zalety obydwu metod

• Metoda 1 - ze znacznikiem ref i szablonem {{Przypisy}} - automatycznie numeruje odnośniki i tworzy ich listę, dzięki czemu nie trzeba samemu tej numeracji i listy pilnować. Jeśli jednak do danych odnośników odwołujemy się w tekście wielokrotnie, to będziemy musieli ponadawać im nazwy własne i pamiętać o konsekwentnym używaniu ich w tekście. Jeśli stosujemy jeden odnośnik w wielu miejscach tekstu, w przypisach zrobi się bardzo długi i niezbyt zrozumiały dla ludzi wpis, który może wychodzić nawet poza ekran. Metoda ta nie daje też możliwości stosowania symboli przy odnośnikach - zastosowanie mają tylko liczby. Inna wada, to nienaturalna konieczność umieszczania tekstów przypisów przy tekście głównym. Ewentualna poprawa tekstu przypisu wymaga odnalezienia go później w tekście, podczas gdy przy metodzie drugiej mamy wszystkie przypisy w jednym miejscu.
• Metoda 2 - z szablonem {{ref}}, i {{note}} - również pozwala na odwoływanie do jednego odnośnika wiele razy, jednak w przypadku wielokrotnych odwołań nie jest możliwy automatyczny powrót do miejsca czytania. Tekst odnośnika można podawać np. po każdej sekcji artykułu, a nie tylko w jednym jego miejscu. Lista odnośników nie tworzy się sama i trzeba pilnować jej numeracji. W przeciwieństwie do metody pierwszej, tu odnośniki trzeba zawsze nazywać ręcznie; można jednak stosować nie tylko liczby, ale także inne - z pewnymi wyjątkami - symbole.

[ Zalecenie dla sekcji Przypisy

Warto jest dla takiej sekcji stosować znaną typograficzną zasadę, że przypisy mają mniejszy rozmiar czcionki - klasycznie podaje się, że o jeden lub dwa punkty. Można to w przybliżeniu wizualnie uzyskać użyciem znacznika <small>tekst</small>. Nie należy też dla takiej sekcji stosować dodatkowego wypunktowywania jako zbytecznego wobec niezależnego oznaczania przypisów symbolami, w szczególności numerowania. W takim przypadku konieczne jest jednak użycie znacznika końca wiersza (<br>) po każdym przypisie. Sam tytuł sekcji też powinien mieć mniejszą czcionkę, co uzyskamy zagłębiając go o dwa poziomy niżej niż tytuły sekcji głównych - dodając o dwa więcej otaczające tytuł "Przypisy" znaki "=".

Kod takiej sekcji:

==== Przypisy ==== <small> {{note|x}}tekst odnośnika<br> </small>

Uwaga! W przypadku metody 1 czcionka jest pomniejszana automatycznie.

[ Ukrycie przypisów

Niektóre strony posiadają dość rozbudowane przypisy, które mogą przeszkadać czytaniu takich stron. Istnieje możliwość ukrycia przypisów indywidualnie przez użytkownika. Aby to zrobić, należy wpisać na swojej stronie wikipedysty:

[[/monobook.css]]

Spowoduje to utworzenie linku do strony Wikipedysta:Twoja nazwa/monobook.css (dla posiadaczy domyślnej skróki monobook), który następnie należy kliknąć, a w nowo otwartym oknie dodać poniższe trzy wiersze kodu:

sup.reference {display:none;}ol.references {display:none;}.refsection {display:none;}

Jeśli monobook.css już istnieje, to należy dodać do niego te trzy ww. wiersze. Zapisanie i odświeżenie monobooka spowoduje ukrycie przypisów na wszystkich stronach danej wikipedii dla danego użytkownika. Aby ponownie móc widzieć przypisy należy usunąć te trzy wiersze z monobook.css i odświeżyć stronę. Operacje można powtarzać. Użytkownikom, szczególnie tym, którzy posiadają dynamiczne IP, zaleca się założenie konta przed utworzeniem monobook.css, aby nie tworzyć go zawsze od nowa.