Włodzimierz_I_Wielki
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Włodzimierz I Wielki, ukr. Володимир Великий, staronordyjski Valdamarr (ur. 956/958, zm. 15 lipca 1015) – wielki książę kijowski od ok. 980 z dynastii Rurykowiczów, święty Kościoła prawosławnego.
Spis treści |
Był najmłodszym synem księcia Światosława I i jego konkubiny Maluszy, którą sagi norweskie opisują jako wróżkę przepowiadającą przyszłość i żyjącą do wieku 100 lat. W podziale ojcowizny otrzymał najpierw Nowogród Wielki, musiał stamtąd uciekać przed przyrodnimi braćmi Jaropełkiem i Olegiem, ale powrócił w 977 r. na czele sprzymierzonych oddziałów Wikingów, odbił Nowogród, po drodze do Kijowa zajął Połock i Smoleńsk i porwał połocką księżniczkę Rognedę, którą zmusił do zamążpójścia. Po zajęciu Kijowa kazał zamordować Jaropełka (Oleg już wówczas nie żył). W następnych latach podbił Grody Czerwieńskie i pokonał Jaćwingów.
Z natury okrutny, wojowniczy i rozpustny (miał kilkanaście żon i podobno 800 konkubin), zmienił się całkowicie po przyjęciu chrztu w Chersoniu i ślubie z Anną, siostrą cesarza Bizancjum Bazylego II w 988 r. Po powrocie do Kijowa zniszczył pogańskie chramy, wrzucił własnoręcznie posąg Peruna do Dniepru i po przybyciu duchownych z Bizancjum kazał przeprowadzić masowy chrzest ludności w Dnieprze. Zwycięzca Waregów i zjednoczyciel państwa stał się teraz pokojowym i miłosiernym władcą, choć ustanowił surowe kary za pozostawanie w błędach bałwochwalstwa. W Kijowie wzniósł sławną Diesiatinną Cerkiew pw. NMP i kościół Przemienienia Pańskiego oraz założył pierwszą na Rusi szkołę.
Ostatnie lata życia księcia były wypełnione stałymi konfliktami z jego dwunastoma kłótliwymi, na wpół pogańskimi synami. Zmarł 15 lipca 1015 r. w drodze do Nowogrodu, dokąd wyruszył na wojnę z synem Jarosławem.
Rocznica śmierci świętego jest wielkim świętem prawosławnych i unitów (lecz nie katolików rzymskich) w Rosji i na Ukrainie. Zwłoki świętego odnaleziono w Diesiatinnej Cerkwi w 1636 r. W 1935 r. władze sowieckie kazały rozebrać kościół. Brak informacji na temat, co się stało z relikwiami Włodzimierza, jego żony Anny i babki św. Olgi.
[ Przodkowie| 4. Igor Kijowski (ok.878 - 945) | ||||||
| 2. Światosław I (942 - 972) | ||||||
| 5. Olga (ok. 903 - 969) | ||||||
| 1. Włodzimierz I Wielki (958? - 1015) | ||||||
| 6. Malko Lubczanin | ||||||
| 3. Małusza | ||||||
| 7. nieznany przodek | ||||||
Temat małżeństw i potomstwa Włodzimierza jest szeroko dyskutowany w literaturze historycznej.
Jego żonami z czasów sprzed przyjęcia chrztu były:
Skandynawskie sagi (których wiarygodność bywa poddawana w wątpliwość) dają Włodzimierzowi żonę o imieniu Olava lub Allogia. Część badaczy sądzi, że imię to pojawiło się przez błąd skaldów, którzy przypisali imię babki Włodzimierza (Olga) jego żonie[3].
W 989 roku Włodzimierz poślubił Annę Porfirogenetkę, siostrę cesarza bizantyjskiego Bazylego II Bułgarobójcy. Owdowiał w 1011 roku. Po jej śmierci ożenił się jeszcze raz, a wdowa po Włodzimierzu żyła jeszcze w sierpniu 1018 roku.
Synami Włodzimierza byli:
- Wyszesław - wg Powieści minionych lat syn pierwszej Czeszki[1],
- Izasław - wg Powieści minionych lat oraz Latopisu ławrentjewskiego syn Rognedy[2][4],
- Jarosław I Mądry - wg Powieści minionych lat syn Rognedy[1][2],
- Światopełk I Przeklęty - wg Powieści minionych lat syn Greczynki[1][2],
- Wsiewołod I - wg Powieści minionych lat syn Rognedy[1][2],
- Światosław - wg Powieści minionych lat syn drugiej Czeszki[1]
- Mścisław I Chrobry - wg Powieści minionych lat syn Rognedy[1],
- Borys (imię chrzestne Roman[5]) - wg Powieści minionych lat syn Bułgarki[1], wg A. Poppego syn Anny[6]
- Gleb (imię chrzestne Dawid[5]) - wg Powieści minionych lat syn Bułgarki[1], wg A. Poppego syn Anny[6]
- Stanisław,
- Pozwizd,
- Sudzisław.
Córkami Włodzimierza były:
- Teofano - żona Ostomira, posadnika Nowgrodu[6],
- Przedsława - konkubina Bolesława Chrobrego,
- Maria Dobroniega - żona Kazimierza I Odnowiciela.
Przypuszcza się, że córką Włodzimierza mogła być też nieznana z imienia żona Bernarda II, margrabiego Marchii Północnej[2].
[ Bibliografia- Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tabl. 21.
- F. G. Holweck, A Biographical Dictionary of the Saints, London 1924
| PoprzednikJaropełk I | Wielki Książę Kijowski980-1015 | NastępcaŚwiatopełk I Przeklęty |
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1