Tytan_(pierwiastek) - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Tytan_(pierwiastek)

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe dane

Najbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Sc - Ti - V
 TiZr    
Nazwa, symbol, l.a.*Tytan, Ti, 22
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok4 (IVB), 4, d
Gęstość, twardość4507 kg/m3, 6
Kolorsrebrzystobiały
Masa atomowa47,867 u
Promień atomowy (obl.)140 (176) pm
Promień kowalencyjny136 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Ar]3d24s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 10, 2
Stopień utlenienia4
Własności kwasowe tlenkówamfoteryczne
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1941 K (1668 °C)
Temperatura wrzenia3560 K (3287°C)
Objętość molowa10,64×10-6 m3/mol
Ciepło parowania421 kJ/mol
Ciepło topnienia15,45 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej0,49 Pa (1933 K)
Prędkość dźwięku4140 m/s(293,15 K)
Elektroujemność1,54 (Pauling)1,32 (Allred)
Ciepło właściwe520 J/(kg*K)
Przewodność właściwa2,34×106 S/m
Przewodność cieplna21,9 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny658,8 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1309,8 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2652,5 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4174,6 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny9581 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny11533 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny13590 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny16440 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny18530 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny20833 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
44Ti{syn.}63 lataw.e.0,26844Sc
46Ti8,0%stabilny izotop z 24 neutronami
47Ti7,3%stabilny izotop z 25 neutronami
48Ti73,8%stabilny izotop z 26 neutronami
49Ti5,5%stabilny izotop z 27 neutronami
50Ti5,4%stabilny izotop z 28 neutronami
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Tytan (Ti, łac. titanium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

Posiada 6 izotopów kolejno o masach atomowych 44, i od 46 do 50. Izotopy od 46 do 50 są trwałe.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach rzędu 5000 ppm (udział w skorupie ziemskiej 0,61%), w postaci minerałów: ilmenitu, rutylu i tytanitu.

Został odkryty w 1791 r. (początkowo pod nazwą menachanitu) przez Williama Gregora i niezależnie przez M.H. Klaprotha w 1795 r. Tytan metaliczny otrzymano dopiero w 1825, a tytan o dużej czystości udało się wydzielić w 1910 roku.

Popularnym związkiem tytanu jest dwutlenek tytanu TiO2, zwany bielą tytanową, stosowany powszechnie jako dodatek wybielający do past, proszków i farb.

Znaczenie biologiczne – brak. Węglan tytanu ma podobnie pobudzające działanie jak węglan litu, nie jest jednak stosowany ze względu na toksyczność. Tytan metaliczny jest nietoksyczny, jednak niektóre jego sole są słabo toksyczne.

Stopy tytanu są bardzo lekkie i wytrzymałe mechanicznie – zwłaszcza na rozciąganie i są wykorzystywane w przemyśle lotniczym, kosmicznym, a także do budowy rowerów i innych przyrządów sportowych. Stopy tytanu mają lepsze własności mechaniczne od stopów glinu, ale są od nich znacznie droższe.

Tytan stosuje się w pompach jonowych i sublimacyjnych do wytwarzania ultrawysokich, "czystych" próżni. Ponadto wykorzystywany jest we współczesnej implantologii, dzięki swojej wysokiej biokompatybilności i zdolności do osseointegracji.