Traktat_lizboński
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (w wersji roboczej: Traktat reformujący) - umowa międzynarodowa zakładająca reformę instytucji Unii Europejskiej, podpisana 13 grudnia 2007 roku w Lizbonie. Ma wejść w życie 1 stycznia 2009 roku o ile zostanie ratyfikowana przez wszystkie kraje członkowiskie UE.
Spis treści |
Ogłoszony w czerwcu 2005 "okres refleksji" nad traktatem konstytucyjnym pokazał, że przyjęcie TKE w kształcie uzgodnionym w 2004 będzie praktycznie niemożliwe. W związku z tym Niemcy, od 1 stycznia 2007 sprawujące prezydencję w Unii, zaproponowały przyjęcie nowego traktatu, mającego włączyć większość postanowień traktatu konstytucyjnego do dotychczasowych traktatów unijnych: traktatu z Maastricht i traktatu rzymskiego.
Przedstawiony w czerwcu 2007 projekt nowego traktatu liczył 11 stron i był częściowo zgodny ze wskazówkami grupy Amato, która zalecała zastąpienie obecnego Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) przez część I TKE oraz włączenie postanowień III części TKE do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE)[1].
21 i 22 czerwca 2007 w Brukseli odbył się szczyt Rady Europejskiej, na którym miano uzgodnić zakres możliwych zmian w przyszłym traktacie. Po długich negocjacjach, które przeciągnęły się aż do 23 czerwca, wypracowano kompromis określający szczegóły mandatu negocjacyjnego dla konferencji międzyrządowej mającej przygotować ostateczny projekt traktatu reformującego. Konferencja rozpoczęła prace od spotkania ministrów spraw zagranicznych 23 lipca 2007 w Brukseli.
Tekst traktatu opracowany przez konferencję został przedstawiony państwom Unii 18 października 2007 podczas szczytu UE w Lizbonie. Traktat Reformujący UE został podpisany 13 grudnia 2007. Ze strony Polskiej podpisali go premier Donald Tusk oraz MSZ Radosław Sikorski.
[ RatyfikacjaProces ratyfikacyjny rozpoczął się od chwili podpisania przez wszystkie strony w Lizbonie 13 grudnia 2007.
Stosownie do art. 6 Traktatu wejdzie on w życie:
- 1 stycznia 2009 roku, pod warunkiem że zostaną złożone wszystkie dokumenty ratyfikacyjne
- lub pierwszego dnia miesiąca następującego po złożeniu dokumentu ratyfikacyjnego przez państwo-stronę które jako ostatnie dopełni tej formalności.
Ratyfikacja traktatu odbywać się będzie według wewnętrznego ustawodawstwa państw-stron traktatu.
Zgodnie z Konstytucją RP ratyfikacja każdej umowy międzynarodowej zastrzeżona jest dla Prezydenta RP.
[ Postanowienia traktatuZgodnie z uzgodnionym w Brukseli mandatem negocjacyjnym dla Konferencji Międzyrządowej[2], traktat reformujący nie uchyli dotychczas obowiązujących traktatów, a jedynie wprowadzi do nich odpowiednie rewizje. Do Traktatu o Unii Europejskiej zostanie inkorporowana większość postanowień I części TKE, natomiast w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską znajdą się szczegółowe zasady polityk unijnych (część III TKE).
Tak jak przewidywał traktat konstytucyjny, Unii Europejskiej zostanie nadana osobowość prawna; zlikwidowana zostanie Wspólnota Europejska (jej następcą prawnym będzie Unia). W związku z tym, nazwa TWE zostanie zmieniona na Traktat o funkcjonowaniu Unii. Zniesiony zostanie także system filarowy, jednak pewne odrębności dawnego II i III filaru zostaną zachowane. Kompetencje Unii w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa praktycznie nie zmienią się[potrzebne źródło], Trybunał Sprawiedliwości nie będzie sprawował jurysdykcji w tym obszarze.
Usunięte natomiast zostały wszelkie zapisy sugerujące państwowość Unii Europejskiej takie jak nazwa "konstytucja", czy też artykuły o symbolach Unii (flaga, hymn, dewiza). Również zrezygnowano z nazewnictwa aktów prawnych (ustawa, ustawa ramowa) na rzecz dotychczasowych nazw (rozporządzenie, dyrektywa).
Na mocy traktatu ma zostać powołany Wysoki Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, który ma za zadanie kierować Europejską Służbą Działań Zewnętrznych[3].
Traktat likwiduje rotacyjne, półroczne przewodzenie Radzie Unii Europejskiej kolejno przez szefów europejskich państw i ustanawia stanowisko Przewodniczącego Rady Unii Europejskiej[4], wybieranego na 2,5 letnią kadencję[5], wg zasad Traktatu nicejskiego m.in. Polska ma przewodniczyć UE w drugiej połowie 2011, (po ewentualnej ratyfikacji będzie pozbawiona tego przywileju).
Traktat reformujący nadaje prawny charakter Karcie Praw Podstawowych. Wielka Brytania i Polska zastrzegły ograniczenie stosowania Karty dla swoich obywateli poprzez zapisy w Protokole 7 Traktatu[6].
Traktat reformujący ponadto zawiera szereg drobniejszych modyfikacji, m.in. Polska i Litwa uzyskały zapis o solidarności energetycznej krajów Unii, a w wyniku nacisków Holandii dalszemu zwiększeniu ulegnie rola parlamentów narodowych w stanowieniu unijnego prawa.
System głosowania w Radzie
Nicejski system głosowania większością kwalifikowaną w Radzie Unii Europejskiej będzie obowiązywał do 31 października 2014. Po tej dacie wprowadzony będzie nowy system głosowania podwójną większością (55% państw reprezentujących co najmniej 65% ludności Unii). Jednak do 31 marca 2017 każde państwo będzie mogło zażądać powtórzenia danego głosowania zgodnie z nicejskim systemem głosów ważonych.
Od 2017 będzie obowiązywał wyłącznie system podwójnej większości, jednak traktat reformujący ma wprowadzić także mechanizm bezpieczeństwa podobny do kompromisu z Joaniny: jeśli grupie członków Rady nie wystarczy głosów do zablokowania określonej uchwały, będą mogły mimo to odwlekać podjęcie decyzji w tej sprawie. Warunkiem będzie odpowiednia wielkość tej grupy (do 2017: kraje reprezentujące co najmniej 75% ludności lub 75% liczby państw niezbędnych do utworzenia mniejszości blokującej; od 2017: 55% ludności lub 55% liczby państw niezbędnych do utworzenia mniejszości blokującej). Projekt traktatu mówi o możliwości odwlekania podjęcia decyzji przez "rozsądny czas".
[ Kontrowersje- Niektóre środowiska konserwatywne krytykują Traktat Reformujący za brak odwołania do Boga czy chrześcijaństwa w preambule[7],
- Według organizacji katolickich, Traktat różni się tylko w nieznacznym stopniu od "Eurokonstytucji", odrzuconej wcześniej w dwóch referendach krajowych[8]
- Zdaniem niektórych osób, wadą Traktatu jest brak określenia docelowego geograficznego kształtu Unii (kwestia przyjęcia np. Turcji[9], Izraela[10])
- Zdaniem redaktorów niektórych konserwatywnych publikacji, Traktat "ograniczy suwerenność państw narodowych"[11][12][13],
- Według tygodnika Najwyższy Czas związanego z Unią Polityki Realnej traktat wprowadza uprzywilejowanie Niemiec poprzez umożliwienie ich ziemiom wschodnim prawa do pomocy rządowej przy rekonstrukcji gospodarczej (b. NRD)[14],
- Nie osiągnięto ostatecznego porozumienia co do sposobu ratyfikacji Traktatu (np. zaplanowano referendum w Irlandii na lato 2008 r.[15][16], 82% Brytyjczyków chce przeprowadzenia referendum,[17] w parlamencie brytyjskim powstała nieformalna "grupa referendalna", do idei referendum przychylił się lider liberałów Menzies Campbell[18], wg "Financial Times" 70% mieszkańców pięciu największych krajów "starej Unii" chce referendum[19]).
7 grudnia 2007 grupa 28 polskich polityków, publicystów i intelektualistów podpisała deklarację[20], w której zaapelowała do polskich władz o niepodpisywanie Traktatu Reformującego i - w szczególności - podtrzymanie decyzji o odrzuceniu Karty. Sygnatariuszami Rezolucji byli m.in. Artur Zawisza, Jacek Bartyzel i Stanisław Michalkiewicz.
[ Przypisy
- Konkluzje prezydencji po szczycie Rady Europejskiej, 21-22 czerwca 2007
- Zmiany do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz deklaracje i protokoły przyjęte 18 października 2007 r. na konferencji międzyrządowej w Lizbonie (pdf we wszystkich językach krajów członkowskich)
- Projekt Traktatu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (fr) (en)
- Porównanie Traktatu reformującego i projektu konstytucji, paragraf po paragrafie (en)
| 1952 | 1958 | 1967 | 1993 | 1999 | 2003 | ? |
| Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) | ||||||
| Europejska Wspólnota Gospodarcza (EWG) | Wspólnota Europejska (WE) | |||||
| ... Wspólnoty Europejskie: EWWiS, EWG (WE, 1993), Euratom | Wymiar sprawiedliwościi sprawy wewn. | |||||
| Współpraca policyjna i sądowaw sprawach karnych | ||||||
| Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB) | ||||||
| U N I A E U R O P E J S K A ( U E ) | ||||||
| Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom) | ||||||
| Traktat paryski | Traktaty rzymskie | Traktat fuzyjny | Traktat z Maastricht | Traktat amsterdamski | Traktat nicejski | Konstytucja dla Europy,Traktat reformujący |
"Trzy filary" - Wspólnoty Europejskie (WE, Euratom), Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB), Współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych | ||||||
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1