Sudan - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Sudan

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Sudan – największe państwo afrykańskie, położone w północno-wschodniej Afryce nad Morzem Czerwonym.

جمهورية السودان
Flaga SudanuGodło Sudanu
Język urzędowyarabski
StolicaChartum
Ustrój politycznyrepublika autorytarna
Głowa państwaprezydentOmar al-Baszir
Szef rząduprezydentOmar al-Baszir
Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe10. na świecie2 505 810 km²5%
Liczba ludności • całkowita (I 2007) • gęstość zaludnienia30. na świecie41 835 00016,7 osób/km²
Niepodległośćod Egiptu i Wielkiej Brytanii1 stycznia 1956
Jednostka monetarnadinar sudański (SDD)
Strefa czasowaUTC +2
Hymn państwowyNahnu Djundulla Djundulwatan
Kod ISO 3166SD
Domena internetowa.sd
Kod samochodowySUD
Kod telefoniczny+249
Spis treści
//

[ Informacje podstawowe

Długość granic lądowych: 7687 km

Długość wybrzeża: 853 kmNajniższy punkt: Morze Czerwone 0 m n.p.m.Najwyższy punkt: Kinyeti 3187 m n.p.m.Grupy etniczne: Murzyni 52%, Arabowie 39%, Bedża 6%, inni 3%Religie: sunnici 70% (w centrum i na północy kraju), animiści 25%, chrześcijanie 5% (głównie na południu i w Chartumie)Języki: arabski (urzędowy), nubijski, Ta Bedawie, języki nilotyckie, języki nilo-hamityckie, języki sudańskie, angielskiPodział administracyjny: 26 wilajetówPKB: 2100 USD na mieszkańca (szacunek za 2005 rok)

[ Sytuacja polityczna

Krajem rządzą arabscy islamiści, którzy zwalczają chrześcijan i animistów. Południowa część kraju, Sudan Południowy, jest zniszczona 20 latami walk i po podpisaniu w 2005 roku porozumienia pokojowego, kontrolowana przez Sudańską Ludową Armię Wyzwolenia. W grudniu po wmieszaniu się w sprawy sąsiedniego Czadu, Sudan rozpoczął konflikt zbrojny ze swym sąsiadem.

[ Historia

Na terytorium dzisiejszego Sudanu istniała jedna z najstarszych kultur w Afryce - państwo Kusz ze stolicą w Napata (950 p.n.e. - 300 p.n.e.). W IV wieku p.n.e. zastąpiło je państwo Meroe. W V-VI wieku w Sudanie pojawiło się chrześcijaństwo, zostało jednak później wyparte przez islam. Arabowie utworzyli w Sudanie dwa sułtanaty: Fung na wschodzie i Darfur na zachodzie. W XVI wieku znalazły się one pod dominacją osmańską. W XIX wieku kontrolę nad Sudanem sprawowali Egipcjanie, którzy swoim wicekrólem w Sudanie wyznaczyli brytyjskiego generała Charlesa Gordona.

Mahdysta. Omdurman. 1936?

Gdy w roku 1882 w Egipcie pojawili się Brytyjczycy bardzo szybko zainteresowali się też Sudanem. Ich postępy w tym kraju przyhamowało znacząco powstanie mahdystów (1881-1885). Po jego stłumieniu i politycznym konflikcie z Francją Sudan stał się kondominium brytyjsko-egipskim. Egipcjanie utworzyli królestwo Sudanu ,a wtedy każdy władca Egiptu był za razem królem Sudanu. W roku 1948 kraj uzyskał autonomię, a pierwszego dnia 1956 roku niepodległość. Błyskawicznie doszło do konfliktu między zamieszkującą północną część kraju ludnością arabską i żyjącymi na południu ludami murzyńskimi. Na rasowe podłoże konfliktu nakłada się również religijne, gdyż Arabowie są prawie wyłącznie muzułmanami, a Murzyni to w dużej mierze chrześcijanie i animiści.

Pierwsza wojna domowa skończyła się w 1972 przyznaniem południu autonomii. Jednak 11 lat potem jej ograniczanie spowodowało wybuch nowej wojny, w której według szacunków zginęło ponad 2 miliony ludzi. Wojnę zakończyło dopiero nadanie 9 stycznia 2005 autonomii Sudanowi Południowemu wraz z obietnicą przeprowadzenia tam w 2011 referendum niepodległościowego.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Konflikt w Darfurze.

Od 23 grudnia 2005 Sudan jest w stanie wojny z Czadem. Przyczyną wybuchu wojny było, według rządu w Ndżamenie, wspieranie czadyjskich rebeliantów przez rząd Sudanu. Rebelianci napadli na przygraniczne, czadyjskie miasto Adre, zabijając około 100 ludzi. Ponadto Czad oskarża sudańską milicję o napadanie na terytorium Czadu, rabowanie i palenie wsi.

[ Gospodarka

Sudan jest jednym z najbiedniejszych krajów świata, mimo iż wzrost gospodarczy w 2005 wyniósł 7%.

Podstawą gospodarki jest rolnictwo które, zatrudnia 80% siły roboczej i wytwarza 39% PKB. Uprawia się sorgo, pszenicę, bawełnę, len, sezam i orzeszki ziemne. Hodowla zwierząt, głównie wielbłądów też jest ważnym ogniwem.

Nieliczny przemysł kocentruje się na przetwórstwie spożywczym i innych rodzajach przemysłu lekkiego. Uważa się że Sudan ma duże zasoby naturalne, ale nigdy nie zostały one zbadane, więc potencjał kraju w tej dziedzinie jest nieznany. Niewielkie ilości azbestu, chromu i miki są eksploatowane komercyjnie.

W latach siedemdziesiątych odkryto złoża ropy naftowej. W 1999 rozpoczął się eksport tego surowca, co sprawiło, że kraj po raz pierwszy od uzyskania niepodległosći miał dodatni bilans handlowy

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[ Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Sudanu.

Sudan jest podzielony na 26 stanów (wilajetów) i 133 dystrykty. Stany to:

[ Linki zewnętrzne