Spółgłoska_zwartowybuchowa - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Spółgłoska_zwartowybuchowa

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Sposób artykulacji
ze względurodzaj przegrody:
Spółgłoski zwarte
Spółgłoski zwarto-szczelinowe
Spółgłoski szczelinowe
Spółgłoski zwarto-otwarte:
Spółgłoski półotwarte
ze względu na jamykanału głosowego:
Spółgłoski ustne
Spółgłoski nosowe
Ze względu na typartykulacji ustnej:
Spółgłoski środkowe
Spółgłoski boczne
Ze względu na mechanizmprzepływu powietrza
Spółgłoski wydechowe, płucne
Mlaski
Spółgłoski glottalizowane
Zobacz też: klasyfikacja spółgłosek,miejsce artykulacji, narząd artykulacji

Spółgłoski zwarte powstają, gdy w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową (zwarcia, implozji), po czym następuje gwałtownej jej przerwanie (rozwarcie, wybuch, eksplozja, plozja). Spółgłoski zwarte z plozją nazywa się spółgłoskami zwarto-wybuchowymi.

Spółgłoski zwarte należą do najbardziej rozpowszechnionych dźwięków w językach świata. Prawie wszystkie języki posiadają głoski [p, t, k], a wyjątkowych wypadkach, gdy którejś z nich brak zwarcie krtaniowe ([ʔ]) ma status fonemu.

Spis treści
//

[ Artykulacja

W artykulacji spółgłosek zwarto-wybuchowych można wyróżnić następujące fazy:

  • implozja - w jamie ustnej dochodzi do zablokowanie przepływu powietrza,
  • zwarcie - napływające z płuc powietrze zatrzymuje się przed utworzoną blokadą,
  • plozja - narastające ciśnienie przerywa zaporę, dochodzi do eksplozji.

Spółgłoski zwarte mogą też być artykułowane bez plozji. W języku wietnamskim wygłosowe spółgłoski zwarte wymawiane są bez plozji.

Spółgłoski zwarte, w szczególności bezdźwięczne, mogą też być wymawiane z przydechem.

Zwartym spółgłoskom bezdźwięcznym może towarzyszyć dodatkowe zwarcie strun głosowych, mówimy się wtedy o spółgłoskach ejektywnych.

[ Przykłady

W alfabecie fonetycznym IPA wymienione są m.in. następujące spółgłoski zwarte:

[ Terminologia

Spółgłoski zwarte z plozją to inaczej spółgłoski zwarto-rozwarte, spółgłoski plozywne. Spółgłoski zwarte razem ze spółgłoskami nosowymi i zwarto-szczelinowymi tworzą wspólnie klasę spółgłosek okluzywnych (od łac. occlusio - zamknięcie).

[ Linki zewnętrzne

Spółgłoski zwarte w sindhi (łącznie 24 spółgłoski zwarte)