Solon (gr. Σόλων Sólōn; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateński mąż stanu, poeta i prawodawca. W 594 p.n.e. wybrany został na pierwszego archonta. Odegrał ważną rolę w wojnie toczonej pomiędzy Atenami a Megarą o wyspę Salaminę, która miała dla Aten znaczenie strategiczne, ponieważ nieprzyjaciel mógł atakować z niej statki handlowe płynące z Faleronu, portu ateńskiego. Ateny początkowo przegrywały, ale zwyciężyły dzięki płomiennej elegii Solona "Na Salaminę", która wzbudziła w żołnierzach chęć walki i doprowadziła do pokonania Megary. Prawdopodobnie ten sukces wpłynął zasadniczo na wybór na urząd archonta Solona w 594 roku p.n.e.

Reformy Solona

• Powołano Radę Czterystu
• Wprowadzono sądy przysięgłych (heliaja)
• Nadano obywatelstwo metojkom
• Podzielono mieszkańców według wielkości zbiorów:
  • Pentakosiomedimnoi – powyżej 500 medymnów zboża (prawo ubiegania się o urząd archonta)
  • Hippeis – powyżej 300
  • Zeugitai – powyżej 200
  • Teci – poniżej 200.

Dzieląc obywateli na klasy majątkowe, Solon umniejszył znaczenie rodów arystokratycznych.

Archont czy tyran

Nie jest do końca pewne czy Solon był archontem. Niektórzy historycy wątpią, czy Solon w czasie jednego roku mógł przeprowadzić tak daleko idące reformy, naruszające stan posiadania eupatrydów (arystokracja ateńska). Arystoteles powiada: Solon mógł "sobie pozyskać jeden z obozów i narzucić się na tyrana (...)".

Podział społeczeństwa ateńskiego po reformach Solona

• pediakoi (arystokracja ziemiańska) – dążyła ona do obalenia reform Solona
• paralioi (drobni rzemieślnicy) – chcieli utrzymać reformy Solona
• diakrioi (górale) – chcieli podziału ziemi, mieli skrajny program

Zobacz też

• Ajsymneta