Skand - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Skand

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe dane

Najbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Ca - Sc - Ti
 ScY    
Nazwa, symbol, l.a.*Skand, Sc, 21
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok3 (IIIB), 4, d
Gęstość, twardość2985 kg/m3, bd
Kolorsrebrzystobiały
Masa atomowa44,955910 u
Promień atomowy (obl.)160 (184) pm
Promień kowalencyjny144 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Ar]3d14s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 9, 2
Stopień utlenienia3
Własności kwasowe tlenkówsłabo zasadowe
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1814 K(1541 °C)
Temperatura wrzenia3103 K(2830°C)
Objętość molowa15,00×10-6 m3/mol
Ciepło parowania314,2 kJ/mol
Ciepło topnienia14,1 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej22,1 Pa (1812 K)
Prędkość dźwiękubd
Elektroujemność1,36 (Pauling)1,20 (Allred)
Ciepło właściwe568 J/(kg*K)
Przewodność właściwa1,77×106 S/m
Przewodność cieplna15,8 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny633,1 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1235,0 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny1235,0 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny7090,6 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny8843 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny10679 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny13310 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny15250 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny17370 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny21726 kJ/mol
izotopwyst.o.p.rs.r.e.r.MeVp.r.
45Sc100%stabilny izotop z 24 neutronami
46Sc{syn.}83,79 dniβ-2,36746Ti
47Sc{syn.}3,42 dniβ- 47Ti
48Sc{syn.}43,7 godzβ- 48Ti
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu

Skand (Sc, łac. scandium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

Posiada 15 izotopów z zakresu mas 40-51. Trwały jest tylko izotop 45, który stanowi 100% naturalnego składu izotopowego tego pierwiastka.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości ok. 16 ppm w postaci minerału tortweitytu.

Został odkryty w roku 1879 przez Larsa Fredrika Nilsona, w Uppsali, w Szwecji. Wcześniej (1871) jego istnienie przewidział Dymitr Mendelejew na podstawie luki jaka istniała w jego układzie okresowym.

Jak dotąd otrzymano stosunkowo niewiele związków tego pierwiastka. W naturze występuje tlenek skandu(III), główny składnik tortweitytu. Oprócz tego znane są proste sole i wodorki tego związku.

Znaczenie biologiczne: Brak. Jest podejrzewany o rakotwórczość, ale nie ma na ten temat dokładnych danych.

Skand jest srebrzystoszarym, miękkim metalem. Na powietrzu łatwo pokrywa się żółtawą warstwą tlenku, Sc2O3. Reaguje z gorącą wodą. Z kwasami tworzy sole. Bardzo długo stanowił tylko ciekawostkę i nie był wykorzystywany praktycznie. Ostatnio jednak zaczęto stosować go jako dodatek do stopów, z których produkuje się anteny telefonów komórkowych, gdyż posiada on unikalne własności elektromagnetyczne pozwalające zmniejszać rozmiary tych anten.