Rybołówstwo – gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie (połów) ryb i innych zwierząt oprócz wielorybów (wielorybnictwo), między innymi skorupiaków i mięczaków (frutti di mare – owoce morza) oraz roślin wodnych w celach spożywczych. Organizmy te wydobywa się zarówno na morzach i oceanach, jak i w rzekach i jeziorach, w celu ich spożycia lub dalszego przetworzenia (przemysł rybny). Rybołówstwo dzieli się na przybrzeżne i pełnomorskie. Pierwotnie obok zbieractwa i łowiectwa stanowiło podstawę utrzymania się społeczeństw (mezolit).

Główne obszary wykonywania rybołówstwa

Główne akweny morskie, wykorzystywane do działalności rybackiej, to rejony mieszania się wód o różnej temperaturze i zasoleniu. Są to przede wszystkim wody:

• Pacyfiku, oblewające Kamczatkę, Japonię i Chiny (zimny prąd morski Oja-siwo spotyka się tutaj z ciepłym Kuro-siwo)
• Pacyfiku u zachodnich wybrzeży Ameryki Południowej (rejon intensywnego upwellingu, czyli pionowej cyrkulacji mas wody)
• północnego Atlantyku, gdzie ciepły Golfsztrom spotyka się z prądem Labradorskim i Grenlandzkim
• szelfowego Morza Arabskiego i Zatoki Bengalskiej, gdzie kierunek prądów morskich zależy od pory roku
• zimne wody Antarktyki oraz mórz szelfowych półkuli północnej, w tym Morza Bałtyckiego

Połowy morskie i słodkowodne na świecie w 2005

Dane obejmują połowy ryb morskich, słodkowodnych, skorupiaków i innych bezkręgowców[1]; nie uwzględniają połowów ssaków morskich, roślin wodnych, korali, pereł, gąbek i krokodyli.

Rybołówstwo w Polsce

W Polsce prace badawcze na użytek rybołówstwa morskiego prowadzi Morski Instytut Rybacki w Gdyni Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa, Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego. Nadzór nad tym sektorem gospodarki pełnią Okręgowe Inspektoraty Rybołówstwa Morskiego w Gdyni, Słupsku i Szczecinie. Główne polskie porty rybackie znajdują się w:

Ogółem na polskim wybrzeżu znajduje się 59 portów i przystani rybackich. W portach wymienionych powyżej można dokonywać rozładunku dorsza, jeśli jego łączna masa wynosi powyżej 750 kg. W pozostałych jest to zabronione.

Główne gatunki, poławianie w polskiej strefie ekonomicznej na Bałtyku to: szproty (59 430 ton w 2007), dorsze, śledzie (22 088 ton w 2007), łososie i trocie (140 tys. sztuk w 2007), flądry (7 479 ton)i inne (głównie ryby słodkowodne, takie jak sandacz, leszcz, okoń, płoć). Połowy wykonuje 1,5 tysiąca łodzi i kutrów rybackich.

Na dalekich akwenach udział Polski w ogólnej liczbie połowów znacznie zmalał w ciągu ostatnich 20 lat, głównie z powodu zamknięcia 2 z 3 największych państwowych przedsiębiorstw połowowych: szczecińskiego "Gryfu" i "Odry" ze Świnoujścia oraz radykalnego ograniczenia działalności przez trzecie z nich - gdyński "Dalmor". Obecnie ilość połowów dalekomorskich wykonywanych przez polskie jednostki kształtuje się na poziomie 50 tys. ton. Największy udział mają tu sardynki, kryl antarktyczny, sardynele atlantyckie i dorsze.

[ Główne problemy rybołówstwa morskiego w Polsce

• załamanie się niektórych populacji szprota i śledzia oraz obu bałtyckich populacji dorsza[2],
• zbyt niskie limity połowowe na dorsza (przynajmniej w opinii rybaków),
• zbyt duży potencjał połowowy jednostek,
• rozdrobnienie floty połowowej,
• zaawansowany wiek jednostek,
• zbyt niski udział rybołówstwa dalekomorskiego w ogólnej ilości połowów, wykonywanych przez polskie jednostki,
• nieprecyzyjne i niekorzystne prawodawstwo.

Przypisy

Bibliografia

• Tomasz Kulikowski, 2006, Połowy ryb na świecie, w:, Magazyn Przemysłu Rybnego, nr 3/2006, ISSN 1428-362X.
• red., 2008, Rybołówstwo Morskie. Dane za 2007 r., w:, Rynek Rybny, nr 2 (126)/2008, ISSN 1428-362X.

Zobacz też

• rybactwo śródlądowe

Linki zewnętrzne

• Wydział Nauk o Żywnosci i Rybactwa
• Morski Instytut Rybacki w Gdyni
• Stowarzyszenie Rozwoju Rynku Rybnego w Gdyni
• Komisja Europejska – Rybołówstwo i Gospodarka Morska
• Departament Rybołówstwa FAO
• Informacja NIK o wynikach kontroli przygotowania polskiego rybołówstwa morskiego do integracji z Unią Europejską (2005)
• Informacja NIK o wynikach kontroli realizacji zadań administracji rządowej w zakresie rybołówstwa morskiego PDF (2001)