Ruten - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Ruten

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Tc - Ru - Rh
 FeRuOs    
Nazwa, symbol, l.a.*Ruten, Ru, 44
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok8 (VIIIB), 5, d
Gęstość, twardość12370 kg/m3, 6,5
Promień kowalencyjny126 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Kr]4d75s1
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 15, 1
Stopień utlenienia2, 3, 4, 6, 8
Własności kwasowe tlenkówśrednio kwasowe
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia2607 K(2334 °C)
Temperatura wrzenia4423 K(4150°C)
Objętość molowa8,17×10-6 m3/mol
Ciepło parowania595 kJ/mol
Ciepło topnienia24 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej1,4 Pa (2523 K)
Prędkość dźwięku5970 m/s (293,15 K)
Elektroujemność2,20 (Pauling)1,42 (Allred)
Ciepło właściwe238 J/(kg*K)
Przewodność właściwa13,7×106 S/m
Przewodność cieplna117 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny710,2 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1620 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2747 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
96Ru5,52%stabilny izotop z 52 neutronami
98Ru1,88%stabilny izotop z 54 neutronami
99Ru12,7%stabilny izotop z 55 neutronami
100Ru12,6%stabilny izotop z 56 neutronami
101Ru17,0%stabilny izotop z 57 neutronami
102Ru31,6%stabilny izotop z 58 neutronami
104Ru18,7%stabilny izotop z 60 neutronami
106Ru{syn.}373,59 dniβ-0,039106Rh
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu

Ruten (Ru, łac. ruthenia) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od łacińskiego określenia półmitycznej, starożytnej Rusi.

Pierwiastek ten nie posiada własnych minerałów, występuje zwykle w rudzie platyny. Oficjalnie został odkryty przez profesora kazańskiego uniwersytetu, Karla Klausa w 1844 r. W zapiskach Jędrzeja Śniadeckiego z roku 1807 znajduje się informacja, że wyizolował on prawdopodobnie pierwiastek 44, który został przez niego nazwany vestium. Sam Jędrzej Śniadecki nigdy jednak tego oficjalnie nie opublikował i zaprzeczał przyznawaniu mu prawa do tego odkrycia. Metal ten występuje głównie w stanie wolnym razem z innymi platynowcami, najczęściej w rudach siarczkowych żelaza, chromu i niklu. Zawartość w skorupie ziemskiej - 5*10-7 % wag. Tworzy głównie związki kompleksowe, ale znane są też proste związki tego pierwiastka.

Otrzymywanie: Ruten, razem z innymi platynowcami, jest produktem ubocznym oczyszczania głównego składnika rudy (żelazo, nikiel itd.). Mieszaninę stopów (Os, Ir, Rh, Ru) rozdziela się działając kwasami (różnice w rozpuszczalności w kwasach), wykorzystując różnice w podatności na utlenianie i rozpuszczalności soli kompleksowych.

Wykorzystanie: Jego stopy wykazują wielką twardość i wytrzymałość. Stopy rutenu z platyną lub palladem używane są w jubilerstwie i dentystyce. Stop rutenu z molibdenem jest nadprzewodnikiem (temperatura krytyczna około 10K). Ze stopów tego pierwiastka produkowane są końcówki wiecznych piór. Wiele związków metaloorganicznych rutenu jest stosowana jako katalizator reakcji organicznych, m.in w metatezie olefin (patrz: Katalizator Grubbsa).