Fanerofity (gr. phaneros = jawny, phyton = roślina), rośliny jawnopączkowe – jedna z form życiowych roślin. Są to rośliny, których pączki, za pomocą których rośliny odnawiają się, znajdują się na pędach nadziemnych, co najmniej 25 cm nad ziemią. W klimacie umiarkowanym fanerofitami są wszystkie drzewa i krzewy, zarówno te zrzucające liście na zimę, jak i te o zimozielonych liściach. W klimacie tropikalnym do fanerofitów należą niektóre rośliny zielne mające wzniesione pędy, oraz większość epifitów, sukulentów i lian.

Pączki fanerofitów są zwykle chronione łuskami, niekiedy dodatkowo owłosionymi. Morfologia tych pączków, ich barwa, wielkość, sposób wyrastania na pędzie, kształt łusek, mają duże znaczenie przy oznaczaniu gatunków drzew i krzewów. Istnieją specjalne klucze do oznaczania ich gatunków w stanie bezlistnym, tylko na podstawie gałązek i pędów.

Wśród fanerofitów wyróżniane są najczęściej jeszcze dwie grupy:

• megafanerofity - wysokie rośliny jawnopączkowe
• nanofanerofity - niskie rośliny jawnopączkowe

Czasem wprowadza się także grupy pośrednie: mezofenofity oraz mikrofenofity.

Zobacz też

chamefity, hemikryptofity, terofity, kryptofity.