Roślina nitrofilna, roślina azotolubna, nitrofil, nitrofit – roślina, która do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki azotu. Rośliny te szczególnie często spotyka się w środowiskach ruderalnych, takich, jak wysypiska śmieci, rowy i tereny obficie zasilane gnojowicą i ściekami komunalnymi. Dzięki wysokiej zawartości związków azotu znajdują tam optymalne warunki rozwoju. Typowym przedstawicielem tej grupy roślin jest pokrzywa zwyczajna – roślina wybitnie azotolubna. Gatunki roślin nitrofilnych mogą być roślinami wskaźnikowymi gleb bogatych w azot.

Do roślin azotolubnych należą:

• barszcz Mantegazzyiego (Heracleum mantegazzianum, Heracleum giganteum)
• bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)
• bniec biały (Silene latifolia ssp. alba)
• bodziszek cuchnący (Geranium robertianum)
• bodziszek łąkowy (Geranium pratense)
• bylica pospolita (Artemisia vulgaris)
• chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)
• cykoria podróżnik (Cychorium intybus )
• czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata )
• fiołek wonny (Viola odorata)
• glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus )
• gwiazdnica pospolita (Stellaria media)
• jasnota plamista (Lamium album)
• jasnota purpurowa (Lamium purpureum)
• jasnota różowa (Lamium amplexicaule)
• kłobuczka pospolita (Torilis japonica)
• komosa biała (Chenopodium album)
• komosa czerwonawa (Chenopodium rubrum)
• komosa piżmowa (Chenopodium ambrosioides)
• komosa strzałkowata (Chenopodium henricus)
• konopia siewna (Cannabis sativa)
• kuklik pospolity (Geum urbanum)
• lnica pospolita (Linaria vulgaris)
• łopian większy (Arctium lappa )
• mak polny (Papaver rhoeas)
• miesiącznica roczna (Lunaria annua)
• niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora)
• niecierpek himalajski (Impatiens glandulifera)
• ostrożeń polny (Cirsium arvense)
• perz psi (Agropyron caninum)
• perz właściwy (Agropyron repens)
• pokrzyk wilcza jagoda (Atropa bella-donna)
• pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
• pokrzywa żegawka (Urtica urens)
• poziewnik miękkowłosy (Galeopsis pubescens)
• poziewnik pstry (Galeopsis speciosa)
• poziewnik szorstki (Galeopsis tetrahit)
• przetacznik bluszczykowy (Veronica hederifolia)
• przytulia czepna (Galium aparine )
• psianka słodkogórz (Solanum dulcamara)
• rajgras wyniosły (Arrhenantherum elatius)
• rdest ostrogorzki (Polygonum hydropiper)
• serdecznik pospolity (Leonorus cardiaca)
• stokłoda płonna (Bromus sterilis)
• stulicha psia (Descurainia sophia)
• szarłat szorstki (Amaranthus retroflexus)
• szczaw alpejski (Rumex alpinus)
• szczaw zwyczajny (Rumex acetosa)
• szczyr roczny (Mercurialis annua)
• szczyr trwały (Mercurialis perennis)
• ślaz dziki (Malva sylvestris)
• świerząbek gajowy (Chaerophyllum temulum)
• świerząbek orzęsiony (Chaerophyllum hirsutum )
• uczep trójlistkowy (Bidens tripartitus)
• wiązówka błotna (Filipendula ulmaria)
• wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare)
• wydmuchrzyca zwyczajna (Elymus europaeus )
• żółtlica drobnokwiatowa (Galinsoga parviflora)
• żółtlica włochata (Galinsoga ciliata)