Republika
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Republika |
| autonomiczna |
| autorytarna |
| bananowa |
| demokratyczna |
| federalna |
| islamska |
| ludowa |
| parlamentarna |
| prezydencka |
| socjalistyczna |
| autokratyczna |
Republika (łac. res publica - dosł. rzecz pospolita; państwo) to ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.
W republice występują różne systemy rządów, zależnie od organu sprawującego władzę, którym może być:
- prezydent wybierany na określony czas, z ograniczoną (albo z nieograniczoną) możliwością ponownego wyboru; prezydent może być odpowiedzialny przed innym organem państwa, albo przed Historią;
- rząd odpowiedzialny przed parlamentem lub przed prezydentem;
Systemy totalitarne określają często państwo jako republikę, a nawet republikę demokratyczną, chociaż władza jest tam sprawowana przez dyktatora, oligarchię lub monopartię.
Niektóre państwa są określane jako republika bananowa.
Polski termin rzeczpospolita określa państwo jako wspólne dobro i jest dosłownym przekładem łacińskiego res publica. W związku z tym nie znaczy dokładnie tego samego, co termin "republika", np. Rzeczpospolita może być królestwem lub (przypadek państwa rzymskiego) cesarstwem, republika nie.
Mimo że dawniej miał szersze zastosowanie, współcześnie termin "rzeczpospolita" jest stosowany niemal wyłącznie w odniesieniu do Polski lub Republiki Rzymskiej (rzadziej w przypadku Republiki Weneckiej).
[ Historia- W starożytności w Atenach występowała forma rządów określana obecnie jako republikańska, jednak Grecy nie stosowali takiego określenia.
- V-I wiek p.n.e. - Republika Rzymska
- w Średniowieczu - miejskie republiki w Italii.
- XV-XVIII wiek - w Polsce Rzeczpospolita Obojga Narodów była formalnie monarchią.
- XVIII wiek - USA i Francja zostały republikami.
- XIX wiek - republiki powstały w Ameryce Łacińskiej.
- 1815-1846 - Rzeczpospolita Krakowska.
- XX wiek - liczne republiki w Europie, Azji i Afryce.
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1