Reprezentacja Norwegii w piłce nożnej mężczyzn – zespół piłkarski, biorący udział w imieniu norwegii w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo norweskie. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialny jest Norweski Związek Piłki Nożnej. Reprezentacja Norwegii od 1908 roku jest członkiem FIFA, a od 1954 - UEFA.

Norwegowie brali udział Igrzyskach Olimpijskich 1936, gdzie wywalczyli brązowy medal, oraz w mundialu 1938.

Po II wojnie światowej Norwegia należała do grupy europejskich autsajderów. W eliminacjach do kolejnych mistrzostw świata i Europy zajmowała zazwyczaj ostatnie lub przedostatnie miejsce. I chociaż czasem zdarzały się niespodziewane zwycięstwa, jak wygrana z wicemistrzem Europy Jugosławią 3:0 w kwalifikacjach do mundialu 1966, to były to przypadki odosobnione. W walce o mundial 1974 Norwegowie nie tylko ulegli 0:9 Holandii, ale także nie potrafili sobie poradzić z Luksemburgiem.

Odrodzenie zespołu nastąpiło dopiero w latach 90. W 1990 roku funkcję selekcjonera objął dotychczasowy opiekun drużyny młodzieżowej Egil Olsen. Cztery lata później jego podopieczni po pięćdziesięcioczteroletniej przerwie ponownie zagrali w finałach mistrzostw świata. W grupie eliminacyjnej do tego turnieju zajęli pierwsze miejsce, wyprzedzając m.in Holandię, Anglię i Polskę. Jednak na mundialu zwycięstwo w pierwszym meczu z Meksykiem okazało się niewystarczające do awansu do drugiej rundy, gdyż w pozostałych spotkaniach podopieczni Olsena zdobyli tylko jeden punkt (0:1 z Włochami i 0:0 z Irlandią). Mimo porażki, piłkarzami norweskimi zaczęły interesować się zachodnie kluby, głównie z Premiership. Właśnie do Anglii trafiła najsilniejsza reprezentacja Norwegów; bramkarz Erik Thorstvedt grał w Tottenhamie Hotspur, gdzie niedługo potem zmienił go jego następca w drużynie narodowej Frode Grodås, w Manchesterze United przez wiele lat występowali obrońcy Henning Berg, Ronny Johnsen i napastnik Ole Gunnar Solskjær, którzy w 1999 roku zdobyli z nim Puchar Mistrzów, a partner Solskjæra z ataku Tore André Flo z Chelsea F.C. wywalczył rok wcześniej Puchar Zdobywców Pucharów. Karierę na Wyspach zrobili także m.in. obrońcy Gunnar Halle, Stig Inge Bjørnebye i pomocnik Øyvind Leonhardsen. W niemieckiej Bundeslidze dobrze sobie radził Kjetil Rekdal, a w Hiszpanii Dan Eggen, który z Deportivo Alavés awansował w 2001 roku do finału Pucharu UEFA. W lidze norweskiej w tamtym czasie zdecydowanym liderem był Rosenborg Trondheim, występujący w latach 90. niemal rokrocznie w Lidze Mistrzów.

Do Anglii trafiali głównie bramkarze i obrońcy, ponieważ to formacja defensywna była najsilniejszą stroną drużyny prowadzonej przez Olsena. Selekcjoner preferował ustawienie 1-4-5-1, a sposób gry Norwegów nazywał "agresywnym przeszkadzaniem". Krytycy zarzucali reprezentacji brak polotu i nieefektowny, toporny styl gry.

Olsen złożył dymisję po mundialu 1998, gdzie drużyna po raz pierwszy w historii awansowała do drugiej rundy. W rozgrywkach grupowych wygrała m.in. z obrońcami mistrzowskiego trofeum Brazylijczykami. W 1/8 finału lepsi o jedną bramkę okazali się Włosi.

Następcą Olsena został jego asystent Nils Johan Semb, który z powodzeniem kontynuował i rozwijał myśl szkoleniową poprzednika. Wciąż stawiał na doświadczonych zawodników, do których dołączyli John Arne Riise, John Carew, Eirik Bakke i Steffen Iversen. W 1999 roku reprezentacja na dwanaście meczów zanotowała dziesięć zwycięstw i w plebiscytach zarówno "France Football" jak i "Piłki Nożnej" została wybrana najlepszą drużyną roku. Jednak pierwszy w historii występ w finałach mistrzostw Europy na Euro 2000 zakończył się rozczarowaniem; podopieczni Semba po zwycięstwie w inauguracyjnym spotkaniu z Hiszpanią zremisowali ze Słowenią i przegrali z Jugosławią i zajęli w grupie trzecie miejsce. Po tym turnieju wraz z odejściem z kadry wielu najbardziej doświadczonych piłkarzy rozpoczął się trwający do dziś kryzys piłki norweskiej.

W eliminacjach do mundialu 2002 Norwegowie dali się wyprzedzić Polsce, Ukrainie i Białorusi. Nowe pokolenie zawodników nie potrafiło zastąpić starszych graczy, a dotychczasowi liderzy - Flo, Solskjær i Carew - stracili miejsca w drużynach klubowych. Kolejne kwalifikacje, do Euro 2004, również podopieczni Semba przegrali, tym razem w barażach z Hiszpanią. Po ostatnim meczu do dymisji podał się selekcjoner Semb.

Jego następcą został Åge Hareide. Pierwszym sprawdzianem jego szkoleniowych umiejętności była walka o awans do mundial 2006, ale Norwegowie ponownie zawiedli (porażka w barażach z Czechami). W eliminacjach Euro 2008 do ostatniej kolejki rywalizowali o występ na austriacko-szwajcarskich boiskach, jednak ostatecznie zajęli trzecie miejsce w grupie, za Grecją i Turcją.

W kwalifikacjach do mundialu 2010 grają z Holandią, Szkocją, Islandią oraz z Macedonią. Eliminacje Norwegowie rozpoczęli także pod wodzą Hareidego, jednak po słabym starcie (2:2 z Islandią, 0:0 ze Szkocją i 0:1 z Holandią) w grudniu 2008 roku selekcjoner złożył dymisję. Zastąpił go twórca największych sukcesów w historii norweskiej kadry 68-letni Egil Olsen. Ostatecznie Norwegowie zajęli drugie miejsce za Holandią i pomimo zajęcia drugiego miejsca nie zakwalifikowali po raz kolejny na mistrzostwa świata i nie wystąpili w barażu gdyż dorobek punktowy był niewystarczający do gry w barażach.

Udział w mistrzostwach świata

• 1930 – Nie brała udziału
• 1934 – Nie brała udziału
• 1938 – Pierwsza runda
• 1950 – Nie brała udziału
• 1954 – Nie zakwalifikowała się
• 1958– 1990 – Nie zakwalifikowała się
• 1994 – Runda grupowa
• 1998 – 1/8 finału
• 2002 - 2010 – Nie zakwalifikowała się

Udział w mistrzostwach Europy

• 1960 – 1996 – Nie zakwalifikowała się
• 2000 – Runda grupowa
• 2004 – Nie zakwalifikowała się
• 2008 – Nie zakwalifikowała się

Sztab szkoleniowy

• Selekcjoner: Egil Olsen
• Asystent: Ola By Rise
• Trener bramkarzy: Jørn Jamtfall
• Trener przygotowania fizycznego: Roar Robinson
• Lekarz: Thor Einar Andersen

Rekordziści

Stan na 10 września 2009.

• Gwiazdką oznaczono piłkarzy branych pod uwagę przy ustalaniu obecnej kadry.

Trenerzy reprezentacji Norwegii od lat 80.

• 1978-87 - Tor Røste Fossen
• 1987-88 - Tord Grip
• 1988-90 - Ingvar Stadheim
• 1990-98 - Egil Olsen
• 1998-03 - Nils Johan Semb
• 2003-08 - Åge Hareide
• od 2009 - Egil Olsen

Mecze z Polską

Piłkarze Norwegii grali z Polską siedemnaście razy – wygrali cztery razy, trzy razy w meczu padł remis i dziesięć razy schodzili z boiska pokonani (bramki 26:54):

• 10.10.1926, Fredrikstad: NORWEGIA-POLSKA 3:4 (Steen 2, Andersen - Balcer 2, Kałuża 2)
• 13.08.1936, Berlin (Niemcy): NORWEGIA-POLSKA 3:2 (Brustad 3 - Wodarz, Peterek) - fin.IO
• 23.10.1938, Warszawa: POLSKA-NORWEGIA 2:2 (R.Piec, Wilimowski - Nordahl, Martinsen)
• 11.06.1947, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 3:1 (Arnesen 2, Brynildsen - E.Jabłoński)
• 30.05.1956, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 0:0
• 28.10.1956, Warszawa: POLSKA-NORWEGIA 5:3 (Pol 4, Kempny - Dybwad 2, Kure)
• 15.05.1963, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 2:5 (Krogh, Pedersen - Pałeczka, E.Faber 2, Brychczy 2)
• 04.09.1963, Szczecin: POLSKA-NORWEGIA 9:0 (Szołtysik 2, E.Faber 2, Lubański, Gałeczka, B.Blaut, Bazan 2)
• 09.06.1968, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 1:6 (Sunde - Żmijewski 2, Jarosik 3, Lubański)
• 27.08.1969, Łódź: POLSKA-NORWEGIA 6:1 (Lubański 2, Marx 2, Deyna, Brychczy - Iversen)
• 29.08.1984, Drammen: NORWEGIA-POLSKA 1:1 (Davidsen - Tarasiewicz)
• 24.03.1987, Wrocław: POLSKA-NORWEGIA 4:1 (Furtok, P.Król, J.Urban, Prusik - Sundby)
• 02.05.1989, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 0:3 (Furtok 2, Wdowczyk)
• 22.09.1993, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 1:0 (J.Flo) - el.MŚ
• 13.10.1993, Poznań: POLSKA-NORWEGIA 0:3 (J.Flo, Fjørtoft, Johnsen) - el.MŚ
• 24.03.2001, Oslo: NORWEGIA-POLSKA 2:3 (Carew, Solskjær - Olisadebe 2, Karwan) - el.MŚ
• 01.09.2001, Chorzów: POLSKA-NORWEGIA 3:0 (Kryszałowicz, Olisadebe, Marcin Żewłakow) - el.MŚ

Linki zewnętrzne

• Oficjalna witryna związku
• RSSSF - archiwum zawodników z największą liczbą meczów i goli
• RSSSF – archiwum wyników 1908-
• Planet World Cup - archiwum wyników w eliminacjach do mistrzostw świata
• Planet World Cup - archiwum wyników w finałach mistrzostw świata
• Planet World Cup - składy Norwegii w turniejach o mistrzostwo świata