Radon_(pierwiastek) - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Radon_(pierwiastek)

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

At - Rn
XeRn 
Nazwa, symbol, l.a.*Radon, Rn, 86
Własności metalicznegaz szlachetny
Grupa, okres, blok18 (VIIIA), 6, p
Gęstość, twardość9,73 kg/m3, bd
Kolorbezbarwny
Masa atomowa222 u
Promień atomowy (obl.)bd (135) pm
Promień kowalencyjny145 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Xe]4f145d106s26p6
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 32, 18, 8
Stopień utlenienia0
Własności kwasowe tlenkówbd
Struktura krystalicznaregularna ścienniecentrowana
Stan skupieniagazowy
Temperatura topnienia202 K (-71 °C)
Temperatura wrzenia211 K (-62°C)
Objętość molowa50,50×10-6 m3/mol
Ciepło parowania16,4 kJ/mol
Ciepło topnienia2,89 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconejbd
Prędkość dźwiękubd
Elektroujemnośćbd (Pauling)bd (Allred)
Ciepło właściwe94 J/(kg*K)
Przewodność właściwabd
Przewodność cieplna3,64×10-3 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny1037 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
211Rn{syn.}14,6 godzw.e.2,892211At
β+ 211At
α5,965207Po
212Rn{syn.}24 godzα 208Po
222Rn{syn.}3,824 dniα5,590218Po
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Radon (Rn, łac. radon) - pierwiastek chemiczny z grupy gazów szlachetnych w układzie okresowym.

Został odkryty w 1900 roku przez Friedricha Dorna. Nazwa pochodzi od radu. W początkowym okresie po odkryciu, był nazywany Niton (symbol Nt), dopiero po roku 1923 otrzymał swoją aktualną nazwę.

Znanych jest 27 izotopów radonu, które powstają w wyniku rozpadu szeregu promieniotwórczego uranu 238U, 235U i toru 232Th. Większość izotopów tego szeregu ma bardzo krótki okres połowicznego rozpadu (poniżej 1 godziny). Wyjątkiem są trzy izotopy radonu: 222Rn - 3,8 doby, 211Rn - 14,7 godziny i 210Rn - 2,5 godziny. Najbardziej niebezpiecznym dla środowiska jest 222Rn, który dzięki długiemu okresowi półrozpadu ma możliwość migracji i gromadzenia się. Stanowi on 80% wszystkich izotopów radonu.

Radon w czasie rozpadu emituje promieniowanie alfa i w mniejszym stopniu beta o małej przenikliwości ale o dużej zdolności jonizującej (wysoka energia, duża masa cząstki).

[ Radon a zdrowie

Obserwuje się niekorzystny wpływ radonu na zdrowie, szkodliwe efekty działania radonu polegają na uszkadzaniu struktury chemicznej kwasu DNA przez wysokoenergetyczne, krótkotrwałe produkty rozpadu radonu 222Rn, co wywołuje rozwój komórek rakowych. Powoduje to np. zachorowania na raka płuc wśród górników. W wielu krajach wprowadzono normy określające dopuszczające stężenia radonu w powietrzu, w pomieszczeniach i wodach pitnych np. w Czechach norma ta wynosi 200 Bq/m3.

W obszarach, w których na skutek budowy geologicznej występuje wysokie lub średnie zagrożenie emanacjami radonowymi wykonanie pomiarów emisji radonu powinno być obowiązkowe. W Polsce obszarami najbardziej zagrożonymi emanacjami radonowymi są Sudety, w których występują złoża uranu i toru masywów granitoidowych i skał metamorficznych o wysokich zawartościach uranu i toru.

Górnośląskie Zagłębie Węglowe jest również obszarem potencjalnie najbardziej zagrożonym emanacjami radonowymi. W osadach karbonu, silnie pociętych uskokami, pokłady węgla zawierają podwyższone koncentracje uranu, a przez to podwyższone stężenia radonu. Na obecność radonu wskazywać mogą pośrednio znaczne ilości radu w wodach kopalnianych zrzucanych do zlewni Wisły i Odry.

[ Zobacz też

[ Linki zewnętrzne