Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Podmiot to część zdania, która w zdaniu w stronie czynnej oznacza wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem, obiekt podlegający procesowi wyrażonemu orzeczeniem lub znajdujący się w stanie wyrażonym orzeczeniem. Przykłady:

• Kot pije mleko - kot jest podmiotem i oznacza wykonawcę czynności;
• Kot rośnie - kot jest podmiotem i oznacza obiekt podlegający procesowi wzrostu;
• Kot leży - kot jest podmiotem i oznacza obiekt znajdujący się w "stanie leżenia".

W zdaniach w stronie biernej podmiot oznacza obiekt, wobec którego czynność jest wykonywana. Przykład:

• Mleko zostało wypite przez kota - mleko jest podmiotem, kot oznacza wykonawcę czynności.

W większości języków podmiot w typowym zdaniu występuje przed dopełnieniem. W takich językach jak angielski, niemiecki, czy chiński szyk wyrazów wskazuje, co jest podmiotem (w wymienionych językach podmiot stoi przed orzeczeniem):

• The cat drinks milk - the cat to podmiot
• Die Katze trinkt Milch - die Katze to podmiot

Spis treści 1 Język polski 1.1 Podmiot gramatyczny 1.2 Podmiot domyślny 1.3 Podmiot logiczny (dopełniaczowy) 1.4 Podmiot szeregowy 1.5 Podmiot towarzyszący 2 Literatura

//

Język polski

W języku polskim może być wyrażany przez frazę rzeczownikową w mianowniku, może też być pomijany. W starszych opracowaniach podaje się przykłady zdań typu: "Ale" jest spójnikiem, mające dowodzić, jakoby podmiotem zdania mogła być praktycznie każda część mowy. Stwierdzenie to jest jednak błędne, ponieważ mamy tu do czynienia z użyciem metajęzykowym: wyraz "ale" nie występuje w powyższym zdaniu jako sam spójnik, tylko jako nazwa spójnika "ale", i jako taki jest rzeczownikiem.

[ Podmiot gramatyczny

Podmiot gramatyczny jest to podmiot wyrażony rzeczownikiem w mianowniku. Jest najczęstszym podmiotem w zdaniu. Przykład: Janek uzbierał mnóstwo jagód, gdzie podmiotem gramatycznym jest "Janek".

[ Podmiot domyślny

Podmiot domyślny wynika z kontekstu, wskazywany jest przez końcówkę czasownika. Zazwyczaj występuje na początku zdania np. (Ja) Myję się lub (ja) kąpię się

[ Podmiot logiczny (dopełniaczowy)

Podmiot logiczny (dopełniaczowy), czyli podmiot wyrażony rzeczownikiem w dopełniaczu, występuje przy orzeczeniu wyrażającym:

a) informację o braku, nadmiarze, przybywaniu lub ubywaniu, np.

• Zabrakło nam mleka.
• Tej wiosny przybyło wiele kwiatów w ogrodzie. (podmiot podkreślony)

b) istnienie podmiotu ograniczonego do domniemanej części, np.

• Tu jest jedzenia na dwa lata. (podmiot podkreślony)

c) zaprzeczone istnienie, np.

• Nie ma kota.
• Nie było brata. (podmiot podkreślony)

[ Podmiot szeregowy

Podmiot szeregowy to podmiot składający się z kilku członków (wyrazów) równorzędnie połączonych, przede wszystkim spójnikami: i, ni, lecz, oraz, lub, a.

Przykład: Wrona, wróbel i szpak siedzą na drucie. (podmiot podkreślony)

[ Podmiot towarzyszący

Podmiot towarzyszący to podmiot, który jest wyrażony wyrazem w mianowniku oraz wyrażeniem przyimkowym, najczęściej z "z" i z narzędnikiem:

Przykład: Ojciec z córką wyszli na spacer (podmiot podkreślony).

Oba człony podmiotu towarzyszącego są funkcjonalnie współrzędne i mogą zostać zastąpione szeregiem łącznym: ojciec i córka. Charakterystyczne jest tu także to, że orzeczenie jest uzgodnione z obydwoma członami podmiotu i występuje w liczbie mnogiej. Niemniej forma wyrażenia przyimkowego wskazuje, że mówiący uważa drugi składnik podmiotu za mniej ważny, drugorzędny, "towarzyszący". Fakt ten może zostać podkreślony orzeczeniem w liczbie pojedynczej.

Przykład: Matka z dziećmi wysprzątała cały dom. (podmiot podkreślony)

[ Literatura

• Zenon Klemensiewicz, Zarys składni polskiej, Warszawa 1963.