Pierwotna_marskość_żółciowa_wątroby
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Pierwotna marskość żółciowa | |
| ICD-10: | K74.3 |
| K74.3.0 {{{X.0}}} | |
| K74.3.1 {{{X.1}}} | |
| K74.3.2 {{{X.2}}} | |
| K74.3.3 {{{X.3}}} | |
| K74.3.4 {{{X.4}}} | |
| K74.3.5 {{{X.5}}} | |
| K74.3.6 {{{X.6}}} | |
| K74.3.7 {{{X.7}}} | |
| K74.3.8 {{{X.8}}} | |
| K74.3.9 {{{X.9}}} | |
Pierwotna marskość żółciowa wątroby (ang. Primary Biliary Cirrhosis) - przewlekłe schorzenie wątroby o etiologii immunologicznej przebiegające z niszczeniem drobnych wewnątrzwątrobowych przewodzików żółciowych i następową cholestazą. Towarzyszy temu odczyn zapalny, a następnie zwłóknienie i przebudowa marska. Może prowadzić do niewydolności wątroby.
Spis treści |
Zachorowalność: 5/100 000 osób/rok.Stanowi ok. 1 % wszystkich przypadków marskości wątroby. Na PBC chorują tylko osoby dorosłe (nie występuje nigdy u dzieci). Zdecydowaną większość chorych stanowią kobiety. Szczyt zachorowalności przypada na 5. i 6. dekadę życia.Stosunkowo często stwierdza się rodzinne występowanie PBC (związane z obecnością antygenu HLA -DR3, -DR8, -DR52a).Obserwuje się sukcesywne zwiększanie liczby zachorowań na pierwotną marskość żółciową.
[ EtiopatogenezaPiewrotna marskość żółciowa należy do grupy chorób autoimmunologicznych. Polega na niszczeniu nabłonka dróg żółciowych przez własny układ odpornościowy. W PBC dochodzi do reakcji pomiędzy przeciwciałami przeciwmitochondrialnymi (AMA) a komponentem E2 kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej zlokalizowanej w wewnętrznej błonie mitochondriów.Przeciwciała przeciwmitochondrialne AMA nie są specyficzne tylko dla tej choroby. Występują także w polekowych uszkodzeniach wątroby, toczniu trzewnym, kardiomiopatii, gruźlicy i innych schorzeniach. Ściśle swoisty jest typ M2 AMA. Jest wykrywany u 95 % pacjentów z PBS.Nieznany jest czynnik, który indukuje reakcję immunologiczną.
[ ObjawyNawet do 60 % chorych może nie mieć żadnych objawów klinicznych. U pozostałej części najczęściej występuje:
- przewlekłe zmęczenie - najbardziej dokuczliwy z objawów PBC. Nasila się po wytężonym wysiłku fizycznym i nie przechodzi nawet po odpoczynku. Występuje u ok. 60 % chorych.
- świąd skóry - często poprzedza występowanie innych objawów. Dotyczy około 50 % chorych. Początkowo obejmuje tylko dłonie i stopy, później przechodzi na całe ciało. Skóra chorego ma charakterystyczny wygląd (brunatnobrązowy kolor) z licznymi przeczosami (zmiany skórne spowodowane drapaniem). Wraz z postępem choroby zmniejsza się jego intensywność.
- suchość jamy ustnej i spojówek
- ból w prawej okolicy podżebrowej
- hepatomegalia (u 70 % chorych); splenomegalia (u 20 % chorych)
- żółtaki
- hiperpigmentacja skóry związana z zaburzeniami czynności przysadki
- upośledzenie trawienia spowodowane zmniejszonym wydzielaniem kwasów żółciowych - możliwość stolców tłuszczowych
- objawy chorób towarzyszących:
W zaawansowanym stadium choroby:
- żółtaczka
- objawy marskości wątroby
- objawy nadciśnienia wrotnego
U małej grupy chorych występuje tzw. przedwczesna, duktopeniczna postać PBC z szybko postępującą żółtaczką i zaawansowanym zanikiem dróg żółciowych ale bez cech marskości w badaniu histologicznym.
[ RozpoznanieDo rozpoznania PBC niezbędne jest stwierdzenie przynajmniej dwóch z trzech kryteriów:
Badania pomocnicze
- zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej i GGTP
- zwiększona aktywność aminotransferaz
- zwiększenie stężęnia IgM w surowicy
- hipercholesterolemia
- bilirubina w normie - dopiero w zaawansowanym stadium choroby pojawia się żółtaczka
- obecność autoprzeciwciał: AMA, ANA, SMA
Obraz histologiczny
- faza I - uszkodzenie dróg żółciowych; naciek zapalny z komórek jednojądrzastych; nieliczne granulocyty w przestrzeniach wrotnych
- faza II i III - reakcja przewodzikowa; nacieki zapalne w przestrzeniach okołowrotnych; żółciowa martwica kęsowa; zanik przewodzików żółciowych; włóknienie
- faza IV - dokonana marskość wątroby; makroskopowo wątroba jest ciemnozielona
Rozpoznanie różnicowe
PBC należy różnicować z:
- pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych
- współwystępowanie PBC z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby - tzw. zespół nakładania (overlap syndrome)
- cholestaza polekowa
- cholestaza w przebiegu sarkoidozy
- idiopatyczne zespoły przebiegające z duktopenią i cholestazą
Leczenie niefarmakologiczne
- umiarkowany wysiłek fizyczny
- regularne ćwiczenia
Mogą one zmniejszyć poziom zmęczenia u chorego.
- częste popijanie niewielkich ilości wody
- stosowanie "sztucznych łez"
Leczenie farmakologiczne
- kwas ursodeoksycholowy (UDCA) - powoduje spowolnienie progresji choroby
- cholestyramina - leczenie świądu
- rifampicyna - przy nieskuteczności cholestyraminy
- nalokson, ondansetron, sertralina - w niektórych przypadkach mogą wywierać pozytywne działanie
Przeszczep wątroby
Wskazania:
- objawy niewydolności wątroby z cechami nadciśnienia wrotnego - oporne na leczenie zachowawcze
- świąd skóry oporny na leczenie
- przewlekłe zmęczenie uniemożliwiające choremu normalne funkcjonowanie
- zmiana nowotworowa wtórna do marskości
- stężenie bilirubiny w surowicy krwi powyżej 5,9 mg/dl (100 цm/l)
5-letnie przeżycia po przeszczepie wątroby u chorych na PBC kształtują się na poziomie ok. 85 % procent.
[ Powikłania- osteoporoza - profilaktyczne podawanie wapnia i witaminy D. W chwili stwierdzenia osteoporozy - leczenie bisfosfonianami. Densytometria kości powinna być wykonywana co 2 lata.
- zaburzenia w gospodarce witaminowej - głównie niedobór witamin rozpuszczalnych w tłuszczach - A, D, E, K
- marskość wątroby
- rak wątrobowokomórkowy
Dobre rokowanie gdy rozpoznano chorobę we wczesnym stadium (faza I lub II w badaniu histologicznym) lub u chorych bez objawów klinicznych.W innych przypadkach rokowanie jest gorsze.Średni czas przeżycia wynosi około 12 lat.
[ BibliografiaPrzeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1