Pierwiosnka_wyniosła

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Pierwiosnek wyniosłySystematyka [1]Nazwa systematyczna Synonimy


Domena:	eukarionty
Królestwo:	rośliny
Klad:	rośliny naczyniowe
Klad:	rośliny nasienne
Klasa:	okrytonasienne
Klad:	klad astrowych
Rząd:	wrzosowce
Rodzina:	pierwiosnkowate
Rodzaj:	pierwiosnek
Gatunek:	pierwiosnek wyniosły
Primula elatior (L.) HillVeg. syst. 8:25. 1765
Primula elatior (L.) Grufberg
Zdjęcia i grafiki w Commons

Morfologia (p. wyniosły 1 i p. lekarski 2)

Kwiatostan

Pierwiosnek wyniosły (syn. pierwiosnka wyniosła) Primula elatior (L.)Hill. – gatunek rośliny należący do rodziny pierwiosnkowatych. Rośnie dziko głównie w górach (od Pirenejów i Alp po Ural i Ałtaj). W Polsce jest pospolity w Sudetach i Karpatach, na niżu jest rzadki; jego rozproszone stanowiska znajdują się w Wielkopolsce i na Lubelszczyźnie [2].

[ Morfologia

Łodyga Owłosiony białymi, kędzierzawymi włoskami głąbik o wysokości 10-40 cm.LiściePodłużnie jajowate lub okrągławe, pomarszczone, omszone po obu stronach blaszki. Mają oskrzydlone ogonki i tworzą przyziemną różyczkę liściową.KwiatyZebrane w podbaldach na szczycie głąbika. Kielich dwubarwny, ściśle otaczający siarkowożółtą koronę z pomarańczową gardzielą. Kwiaty 5-krotne, na szypułkach, zwisające o średnicy korony do 20 mm. Płatki korony o płaskich brzegach.Owoce Torebka dłuższa niż kielich z nasionami o długości ok. 1,5 mm.

[ Biologia i ekologia

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od kwietnia do lipca. W kwiatach występuje różnosłupkowość utrudniająca samozapylenie. Siedlisko: wilgotne łąki i murawy, lasy i zarośla. Gatunek charakterystyczny dla rzędu Fagetalia. Odmiana Primula elatior var. tatrica jest gat. charakt. dla klasy Betulo-Adenostyletea [3]. Liczba chromosomów 2n= 22[4].

[ Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową. W południowej Polsce nie jest zagrożony. Zagrożone mogą być jedynie niektóre stanowiska, na których zbiera się go dla potrzeb przemysłu farmaceutycznego[2].

[ Zmienność

Tworzy mieszańce z pierwiosnkiem bezłodygowym i p. lekarskim [5].
Podgatunki[6]:
- Primula elatior (L.) Hill subsp. elatior (synonim Primula veris var. elatior L.). Podgatunek typowy, występujący tylko w Europie, również w Polsce. W Tatrach występuje odmiana P. elatior var tatrica[2]. Istnieją też inne odmiany, m.in. var. acutidens, var. corcontica[2].
- Primula elatior (L.) Hill subsp. leucophylla (Pax) Hesl.-Harr. występuje tylko w Azji i Rumunii[6]. Synonimy: Primula leucophylla Pax, Primula ruprechtii Kusn.[6].

[ Zastosowanie

Roślina ozdobna uprawiana w ogródkach, szczególnie w ogródkach skalnych. Uprawia się zarówno typową formę, jak i mieszańce z pierwiosnkiem lekarskim. Występują liczne odmiany. Najlepiej rośnie na gliniasto-próchnicznym podłożu, na zacienionym i wilgotnym stanowisku. Na zimę należy go lekko przykryć, np. gałęziami drzew iglastych.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].

↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.

↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

↑ Szafer Władysław, Kulczyński Stanisław, Pawłowski Bogumił. Rośliny polskie. PWN, Warszawa, 1953.

↑ 6,0 6,1 6,2 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-08-15].

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Pierwiosnek_wynios%C5%82y”

Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1

Pierwiosnka_wyniosła - Encyklopedia