Pięciornik kurze zieleSystematyka[1]Nazwa systematycznaSynonimy

Domena:	eukarionty
Królestwo:	rośliny
Klad:	rośliny naczyniowe
Klad:	rośliny nasienne
Klasa:	okrytonasienne
Klad:	klad różowych
Rząd:	różowce
Rodzina:	różowate
Rodzaj:	pięciornik
Gatunek:	pięciornik kurze ziele
Potentilla erecta (L.) RaeuschNomencl. bot. 152. 1797
Potentilla erecta (L.) Hampe
Zdjęcia i grafiki w Commons

Pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta) – gatunek byliny należący do rodziny różowatych (Rosaceae Juss.). Inne nazwy zwyczajowe i ludowe: kurze ziele, panieński korzeń, pięciornik czteropłatkowy, pięciornik leśny[2]. Rodzime obszary jego występowania to Europa i Azja, rozprzestrzenił się również w Ameryce Północnej[3]. W Polsce jest pospolity na całym obszarze.

Spis treści 1 Morfologia 2 Biologia i ekologia 3 Zastosowanie 4 Zmienność 5 Przypisy 6 Bibliografia

//

[ Morfologia

ŁodygaWzniesiona, podnosząca się lub pokładająca, widlasto rozgałęziona. Wysokość do 30 cm. Cała owłosiona.LiścieOdziomkowe mają długie ogonki i składają się z 3–5 podługowato jajowatych, grubo ząbkowanych listków. Wyrastają one wczesną wiosną, podczas kwitnienia już zwykle obumierają. Liście łodygowe są 3-listkowe, o listkach karbowanych, krótkoogonkowe lub siedzące i mają duże przylistki. Liście są przylegająco owłosione.KwiatyDrobne, wyrastające pojedynczo na długich szypułkach z wierzchołków łodygi lub kątów liści. Mają średnicę 1 cm, składają się z 4 płatków (inaczej niż u innych gatunków pięciornika, które mają 5 płatków), kielich 4-działkowy, 16 pręcików i liczne słupki na miseczkowatym dnie kwiatowym. Żółte płatki korony o odwrotnie jajowatym kształcie są na brzegach nieco wycięte.OwocOwocostan składający się z niełupek.KłączeCzarnobrunatne, grube i zdrewniałe, pokryte węzłami, na przekroju poprzecznym ma czerwoną, gwiaździstą plamę. W smaku gorzkie.

[ Biologia i ekologia

Rośnie w lasach liściastych i iglastych, na miedzach, torfowiskach, pastwiskach. Hemikryptofit występujący zarówno na niżu, jak i wysoko w górach. Wymaga gleb próchniczych i kwaśnych. Roślina kwitnie od czerwca do października, zapylana jest przez błonkówki. Kłącze zawiera dużo garbników (do 20%), z których 90% to pochodne katechiny. Ponadto zawiera saponiny, fenolokwasy, czerwień tormentilową, kwasy organiczne, żywice i inne. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Nardo-Callunetea[4].

[ Zastosowanie

• Roślina lecznicza:
  • Surowiec zielarski: kłącze (Rhizoma Tormantillae).
  • Działanie: ma właściwości ściągające, bakteriobójcze, przeciwbiegunkowe. Wewnętrznie, w postaci odwarów lub nalewek stosuje się do leczenia biegunek, stanów zapalnych przewodu pokarmowego, zatruć. Zewnętrznie używa się do leczenia stanów zapalnych gardła, pochwy, odbytu, sromu, świądu, czyraków, oparzeń skóry (w postaci maści, odwarów, lewatyw).
  • Zbiór i suszenie: kłącze roślin 2–3 letnich wykopuje się jesienią lub wiosną przed rozwojem liści, myje, tnie na kawałki i suszy w temperaturze do 40 °C.
• Kłącze znajduje zastosowanie także do produkcji niektórych past do zębów.
• Dawniej z kłącza wytwarzano barwniki do farbowania tkanin na czerwono i czarno.

[ Zmienność

Tworzy mieszańce z pięciornikiem rozścielonym.

Przypisy

[ Bibliografia

Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1