Oman_(państwo)
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| سلطنة عُمانSułtanat Omanu | |||||
| |||||
| Język urzędowy | arabski | ||||
| Stolica | Maskat | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia absolutna | ||||
| Głowa państwa | sułtan Kabus ibn-Said | ||||
| Szef rządu | sułtan Kabus ibn-Said | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 82. na świecie309 500 km²0% | ||||
| Liczba ludności • całkowita (2005) • gęstość zaludnienia | 135. na świecie2 567 0008,3 osób/km² | ||||
| Niepodległość | od Portugalii1650 | ||||
| Jednostka monetarna | rial omański (OMR) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +4 | ||||
| Hymn państwowy | Hymn Sułtana | ||||
| Kod ISO 3166 | OM | ||||
| Domena internetowa | .om | ||||
| Kod samochodowy | OM | ||||
| Kod telefoniczny | +968 | ||||
Oman (عُمان Uman; Sułtanat Omanu - سلطنة عُمان Saltanijja Uman) – państwo w Azji, leżące na Półwyspie Arabskim, nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską. Graniczy z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Arabią Saudyjską i Jemenem. Stolica mieści się w mieście Maskat. Oman należy do Ligi Państw Arabskich.
Spis treści |
Oman położony jest w południowo-wschodniej części Półwyspu Arabskiego, nad morzem Arabskim.
Teren Omanu jest w dużej części płaski w zachodniej części kraju znajduje się pustynia Ar-Rub al-Chali. W Omanie panuje klimat zwrotnikowy, suchy - w styczniu około 20°C, a w lipcu najwyższe temperatury to ok. 50°C. Dominują pustynie i półpustynie z dolinami uedów.
[ HistoriaOman był położony na ważnych szlakach handlowych, dlatego już w drugim tysiącleciu p.n.e. produkowano kadzidła, wtedy też był bogatym i ważnym państwem. Znajdowało się tam miasto Iram. Przed islamizacją w VII wieku kraj był często niszczony przez wojny plemienne i perskie najazdy. W VIII wieku mieszkańcy Omanu przyjęli doktrynę ibadycką islamu i pod rządami wybranego przez siebie imama uniezależnili się od kalifatu Abbasydów. W X wieku kraj został podbity przez Seldżuków. Obieralni imamowie rządzili Omanem do XVIII wieku. W 1507 roku do portu zaczęli przypływać Portugalczycy i osiedlać się. Założyli obecną stolicę Omanu - Maskat. W roku 1650 Portugalczycy zostali wyparci przez Arabów. Obecnie panująca dynastia doszła do władzy pod koniec XVIII wieku. Od roku 1891 Oman popadł w zależność od Wielkiej Brytanii, stając się jej protektoratem. Bunty plemion z głębi kraju przeciwko władzy sułtana doprowadziły do podpisania przy udziale Brytyjczyków porozumienia, w wyniku którego powstały dwa państwa: sułtanat Maskatu i imamat Omanu. Trwało to do roku 1951 lecz bez władzy centralnej wybuchła kilkuletnia wojna domowa. Potem Oman został zjednoczony przez sułtana Maskatu. W 1970 roku po pałacowym zamachu stanu panującego sułtana zastąpił jego syn - Kabus ibn-Said. Lata 70. XX wieku to walki wojsk rządowych z popieraną przez wspieraną przez Jemen Południowy lewicową partyzantką. Znaczne dochody Omanu wypływają z eksploatowanych od lat 50. XX wieku bogatych złóż ropy naftowej.
[ Ustrój politycznyMonarchia absolutna, głową państwa, szefem rządu, ministem spraw zagranicznych, obrony i finansów jest sułtan obecnie Kabus ibn-Said. W kraju nie ma parlamentu, konstytucji i partii politycznych, obowiązuje prawo muzułmańskie Szariat.
[ Podział administracyjnyOman podzielony jest na 8 regionów (mintakat).
| 1 | ظفار | Zufar |
| 2 | - | Al-Wusta |
| 3 | - | Az-Zahira |
| 4 | - | Ad-Dachilijja |
| 5 | - | Asz-Szarikijja |
| 6 | - | Al-Batina |
| 7 | - | Maskat |
| 8 | - | Musandam |
Oman zamieszkuje głównie ludność arabska, oraz Pakistańczycy i Indusi. W kraju jest wysoki przyrost naturalny 3,32% rocznie. Najwięcej ludności skupia się na wybrzeżu Zatoki Omańskiej. W miastach mieszka 12% ludności Omanu.
Gęstość zaludnienia: 7 mieszkańców na km²
Średnia długość życia: mężczyźni 72 lata, kobiet 76 lat Językiem urzędowym jest arabski, inne języki to między innymi perski, urdu.
Religie: islam (głównie ibadyci -75% i sunnici -20%), hinduizm, chrześcijaństwo.
Skład etniczny: Arabowie omańscy (74%), Hindusi, Pakistańczycy i Filipińczycy (21%), Arabowie nie pochodzący z Omanu, Persowie, imigranci z krajów Afryki wschodniej
Podział administracyjny: 41 prowincji.
Główne miasta: Maskat (stolica), Suhar, Rustak, Nizwa, Sur.
[ GospodarkaNajwięcej zysku przynosi Omanowi eksport ropy naftowej. Ważną rolę odgrywa przemysł.
Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca wynosi 9294 USD.
[ RolnictwoRolnictwo w Omanie jest słabo rozwinięte, bo użytki rolne zajmują tylko 5% terenu kraju. Rolnicy najczęściej uprawiają palmę daktylową, lucernę, banany, trzcinę cukrową oraz warzywa, tytoń i niewielkie ilości zbóż.
[ Transport i łącznośćSieć transportowa w Omanie jest w rozbudowie. Główny szlak stanowi szosa Maskat-Salala. Międzynarodowe lotnisko znajduje się w Maskat.
[ Handel zagranicznyOman głównie handluje ropą naftową, miedzią, rybami, owocami i tytoniem. Główni partnerzy handlowi to: Japonia, Wielka Brytania, Singapur, USA i Zjednoczone Emiraty Arabskie
[ NaukaNauką w Omanie kieruje minister kultury. Finansuje on też wydobycie ropy naftowej i dostawy wody pitnej. W Omanie znajduje się jeden uniwersytet mieszczący się w stolicy Omanu Maskacie.
Afganistan • Armenia • Arabia Saudyjska • Azerbejdżan • Bahrajn • Bangladesz • Bhutan • Birma • Brunei • Chiny • Cypr • Filipiny • Gruzja • Indie • Indonezja • Irak • Iran • Izrael • Japonia • Jemen • Jordania • Kambodża • Katar • Kazachstan • Kirgistan • Korea Południowa • Korea Północna • Kuwejt • Laos • Liban • Malediwy • Malezja • Mongolia • Nepal • Oman • Pakistan • Rosja • Singapur • Sri Lanka • Syria • Tadżykistan • Tajlandia • Tajwan • Timor Wschodni • Turcja • Turkmenistan • Uzbekistan • Wietnam • Zjednoczone Emiraty Arabskie
Terytoria zależneAkrotiri • Dhekelia
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowejAbchazja • Cypr Północny • Górski Karabach • Osetia Południowa • Palestyna (Autonomia Palestyńska)
Terytoria autonomiczne (stanowią integralną część państw):Aceh • Adygeja • Adżaria • Agińsko-Buriacki Okręg Autonomiczny • Ałtaj • Buriacja • Chakasja • Chanty-Mansyjski Okręg Autonomiczny • Czeczenia • Czukocki Okręg Autonomiczny • Dagestan • Górski Badachszan • Guangxi • Hongkong • Inguszetia • Jakucja • Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny • Kabardo-Bałkaria • Karaczajo-Czerkiesja • Karakałpacja • Kurdystan • Makau • Mongolia Wewnętrzna • Muzułmańskie Mindanao • Nachiczewańska Republika Autonomiczna • Ningxia • Osetia Północna • Sinkiang • Tuwa • Tybet • Ust-Ordyńsko-Buriacki Okręg Autonomiczny • Żydowski Obwód Autonomiczny
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie
Arabia Saudyjska • Jemen • Jordania • Oman • Katar • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Irak
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1