Mydlnica_lekarska
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Mydlnica lekarska | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | goździkowce |
| Rodzina | goździkowate |
| Rodzaj | mydlnica |
| Gatunek | mydlnica lekarska |
| Nazwa systematyczna | |
| Saponaria officinalis L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych. Występuje w Europie i Azji, w Polsce pospolita na niżu.
Spis treści |
Charakterystyka
ŁodygaProsto wzniesiona, naga, walcowata, górą widlasto rozgałęziona, szorstka, nieco owłosiona. Wysokość 30-80 cm.LiścieUlistnienie naprzeciwległe. Liście o długości 5-6 cm eliptyczne lub podługowate, zaostrzone, nagie lub nieco owłosione, z szorstkimi brzegami, trójnerwowe. Dolne krótkoogonkowe, górne siedzące i nieco zrośnięte nasadami.KwiatyDość duże (do 2 cm średnicy), różowe lub białe, wyrastają pęczkami na długiej szypułce z kątów liści i na wierzchołku łodygi, tworząc wierzchotkę dwuramienną. Kwiaty są 5-krotne, na krótkich szypułkach. Kielich zielony lub czerwonawy, owłosiony, walcowaty z 5 ząbkami. Ma długość 2-2,5 cm. Płatki korony są na szczycie wycięte. Przedprątne kwiaty wieczorem wydzielają zapach zwabiając motyle nocne-ćmy, które je zapylają. Kwitną od czerwca do września,OwocJajowata torebka. Nasiona rozsiewane są przez wiatrKłączeDługie, walcowate, rozgałęzione, czołgające się, z licznymi korzeniami.Biotop, wymaganiaAluwialne tarasy, przydroża, zbocza, miedze, świetliste zarośla. Roślina ruderalna, hemikryptofit. Jest również rośliną wskaźnikową podłoża żwirowatego, kamienistego lub piaszczystego. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Senecion fluviatilis.Roślina trującaDuże dawki saponin zawartych w kłączach i korzeniach mydlnicy po doustnym spożyciu drażnią żołądek i jelita, powodują wymioty, biegunki. Nie wolno też okładać ran preparatami mydlnicy. Zwierzęta nie jedzą tej rośliny – jest dla nich trująca.Zastosowanie
- Roślina uprawna : uprawiana do celów farmakologicznych i na potrzeby przemysłu kosmetycznego.
- Roślina lecznicza :
- Surowiec zielarski : kłącze z korzeniami (Radix Saponariae) zawiera ok. 5% saponin, glikozydy, węglowodany, sole mineralne.
- Działanie : wykrztuśne, pobudzające czynności żołądka i trzustki, żółciopędne. Unieszkodliwia cholesterol, ułatwia wchłanianie związków trudno przyswajalnych przez organizm (np. sole żelaza, wapnia). Używana jest też w zapaleniach oskrzeli i tchawicy, przy kaszlu. Używana jest w postaci odwaru. Musi być stosowana pod kontrolą lekarza.
- Zbiór i suszenie : wykopuje się kłącza z korzeniami jesienią, myje, tnie na mniejsze kawałki i suszy w temperaturze ok. 50° C.
- Stosowana jest w kosmetyce do wytwarzania niektórych past do zębów, szamponów, maseczek.
Ciekawostki
- Dawniej, gdy nie znano mydła, do mycia używano m. in. odwarów z korzeni mydlnicy. Są skuteczne, pienią się obficie i swoimi własnościami przewyższają mydła, gdyż nie niszczą skóry i nie powodują alergii u ludzi uczulonych na mydło.
- Wiele plemion pierwotnych używało nasion mydlnicy jako przynęty do łowienia ryb – powodują ich zatrucie.
- Wytwarzano z niej dawniej mydlik, używany do odtłuszczania wełny.
- Od niepamiętnych czasów używano odwarów doustnie, jako odtrutkę po ukąszeniu przez węże.
Bibliografia
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1