Molibden - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Molibden

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: inne znaczenia skrótu Mo oraz MO.
Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Nb - Mo - Tc
 CrMoW    
Nazwa, symbol, l.a.*Molibden, Mo, 42
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok6 (VIB)]], 5, d
Gęstość, twardość10280 kg/m3, 5,5
Kolorsrebrzystobiały
Masa atomowa95,94 u
Promień atomowy (obl.)145 (bd) pm
Promień kowalencyjny145 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Kr]4d55s1
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 13, 1
Stopień utlenienia2, 3, 4,. 5, 6
Własności kwasowe tlenkówsilnie kwasowe
Struktura krystalicznaregularna przestrzenniecentrowana
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia2896 K(2623 °C)
Temperatura wrzenia4912 K(4639°C)
Objętość molowa9,38×10-6 m³/mol
Ciepło parowania598 kJ/mol
Ciepło topnienia32 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej3,47 Pa (3000 K)
Prędkość dźwiękubd
Elektroujemność2,16 (Pauling)1,30 (Allred)
Ciepło właściwe250 J/(kg*K)
Przewodność właściwa18,7×106 S/m
Przewodność cieplna138 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny684,3 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1560 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny2618 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4480 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
92Mo14,84%stabilny izotop z 50 neutronami
93Mo{syn.}4×104 latw.e.0,40593Nb
94Mo9,25%stabilny izotop z 52 neutronami
95Mo15,92%stabilny izotop z 53 neutronami
96Mo16,68%stabilny izotop z 54 neutronami
97Mo9,55%stabilny izotop z 55 neutronami
98Mo24,13%stabilny izotop z 56 neutronami
99Mo{syn.}65,94 godzβ-1,35799Tc
100Mo{syn.}1×1019 latβ-3,034100Tc
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Molibden (Mo, łac. molybdenum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa znaczy "podobny do ołowiu" i pochodzi od greckiego określenia ołowiu - μόλυβδος molybdos.

Spis treści
//

[ Właściwości

Czysty molibden jest srebrzystobiały, bardzo twardy i ma jedną z najwyższych temperatur topnienia spośród wszystkich pierwiastków. W małych ilościach nadaje twardość stali. Molibden jest mikroelementem, gra ważną rolę w metabolizmie roślin; znajduje się również w enzymach.

[ Zastosowanie

Ponad 2/3 produkcji molibdenu jest używane w stopach. Zużycie molibdenu wzrosło w czasie II wojny światowej, gdy zapotrzebowanie na wolfram spowodowało wyczerpanie jego zasobów. Do dzisiaj molibdenu używa się w stalach wysokoodpornych i wysokotemperaturowych. Niektóre stopy (np. stopy marki Hastelloy) są szczególnie odporne na wysoką temperaturę i korozję.

Molibden jest też używany w przemyśle lotniczym, zbrojeniowym, a także do produkcji elementów lamp żarowych, gdzie bywa stosowany jako wspornik wolframowego żarnika. Kompleksy molibdenu są stosowane katalizator w przemyśle naftowym, szczególnie przy usuwaniu siarki z produktów naftowych.

Izotop molibdenu 99 znajduje zastosowanie w przemyśle nuklearnym.

Wiele kompleksów molidbenu jest stosowane jako barwniki o różnych odcieniach koloru pomarańczowego, używane do produkcji farb, tuszów, tworzyw sztucznych i produktów gumowych. Disiarczek molibdenu jest odpornym na działanie wysokich temperatur dodatkiem do smarów. Molibdenu używa się również w przemyśle elektronicznym.

[ Występowanie

W skorupie ziemskiej molibden występuje w ilości 1,5 ppm. Podstawowym źródłem tego pierwiastka jest minerał molibdenit (MoS2). Pozostałe minerały o mniejszym znaczeniu to wulfenit (PbMoO4) i powellit (CaMoO4).

Światowe wydobycie w przeliczeniu na czysty składnik

W światowym wydobyciu rud molibdenu w przeliczeniu na czysty składnik, wynoszącym w 2002 r. ok. 135 tys. ton przodowały: Chiny (39 tys. ton), USA (32 tys. ton) i Chile (30 tys. ton). Stosuje się je również do produkcji węglików spiekanych.

[ Historia

Ζwiązki molibdenu aż do końca XVIII wieku były mylone ze związkami innych pierwiastków, przede wszystkim węgla i ołowiu. W 1778 r. Carlowi Wilhelmowi Scheele udało się oddzielić molibden od grafitu i ołowiu oraz otrzymać tlenek z molibdenitu. W 1781 r. Peter Jacob Hjelm wyodrębnił metal w wyniku redukcji jego tlenku węglem. Molibden nie znalazł zastosowania poza laboratoriami aż do końca XIX wieku. Później właściwości jego stopów zostały dostrzeżone przez Francuzów.