Mniszek_lekarski
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Mniszek lekarski | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Rodzaj | mniszek |
| Gatunek | mniszek lekarski |
| Nazwa systematyczna | |
| Taraxacum officinale | |
| F.H. Wigg., 1780 | |
| Synonimy | |
| Taraxacum vulgare Schrk. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Mniszek lekarski syn. mniszek pospolity, (Taraxacum officinale F. H. Wigg.) - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych (Asteraceae). Gatunek eurazjatycki, okołobiegunowy, występuje na obszarach o klimacie suboceanicznym. Gatunek kosmopolityczny, w Polsce jest rośliną bardzo pospolitą, nazywany bywa potocznie dmuchawcem. Występuje na całym niżu i w niższych położeniach górskich.
Inne nazwy mniszka: mlecz (ze względu na mleczny sok - nazwa myląca - istnieje inny rodzaj mlecz), brodawnik (Podlasie), pępawa (okolice Sandomierza), wole oczy (Pomorze), mlyc (gwara śląska), męska stałość.
Spis treści |
Charakterystyka
Łodyga Pusty w środku (dęty) głąbik, początkowo wełniście owłosiony, później gładki, jasnobrunatny lub czerwonawy. Osiąga wysokość 10-20 cm, poliploidy do 50 cm.Liście Liście zebrane w rozetę, głęboko pierzasto wcięte, podłużne, lśniące, nagie lub lekko owłosione. Przez środek liścia biegnie główna żyła mleczna z mlecznym sokiem.Kwiaty Obupłciowe, języczkowe tworzące po jednym koszyczku na każdym głąbiku. Okrywa koszyczka złożona z kilku szeregów jajowatych lub lancetowatych listków. Ich charakterystyczną cechą jest odginanie się w dół zewnętrznych listków okrywy w czasie kwitnienia. Płatki korony zrośnięte, jasnożółte lub złocistożółte. Osiągając dojrzałość kwiatostan zmienia się w kulisty dmuchawiec. Kwiaty są przedprątne, co utrudnia samozapylenie. Roślina kwitnie od kwietnia do lipca, zapylana jest przez owady.Owoce Szarego koloru, żeberkowane i pokryte brodawkami niełupki z długim dzióbkiem (2-3 razy dłuższym od owocu). Nasiona zebrane w owocostanie (dmuchawcu) tworzącym puszystą kulę, każde posiada niewielki, parasolowaty aparat lotny powstały z puchu kielichowego, zwiększający powierzchnię lotną. Roznoszone przez wiatr na duże odległości. Jedna roślina wydaje w ciągu roku ok. 3 000 nasion.Korzeń Korzeń gruby, spichrzowy i długi, prosty, tworzący rozgałęzienia tylko w kamienistej glebie.Biotop, wymagania Występuje na siedliskach otwartych: nieużytkach, łąkach, polach, trawnikach, w ogrodach. Roślina światłolubna i azotolubna, hemikryptofit. W górach występuje po regiel dolny. W uprawach rolnych i ogrodach jest uciążliwym chwastem. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Arrhenatheretalia.[1]
Zastosowanie
Nazwa podobno pochodzi od tonsury mnicha
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski: kwiat - Flos Taraxaci, korzeń - Radix Taraxaci. Korzeń mniszka do celów leczniczych należy zbierać jesienią.
- Skład: sok mleczny znajdujący się we wszystkich częściach mniszka zawiera inulinę, kwas krzemowy i lakton (laktukopikryna) , witaminy z grup A, B, C, D.
- Działanie: kwiat działa moczopędnie. Jego korzeń zawiera sporo soli mineralnych, zwłaszcza potasu, kwasy organiczne, sterole, różne związki cukrowe, na przykład inulinę, substancje goryczowe (taraksacyna), cholinę. Odwar z korzeni lub nalewka pomagają w schorzeniach dróg żółciowych i kamicy żółciowej oraz przy wszystkich problemach wątrobowych. Pomaga przy kłopotach trawiennych. Dzięki interferonowi podnosi odporność organizmu, powinni więc go spożywać anemicy. Obniża poziom cholesterolu, pomaga w leczeniu miażdżycy, początków cukrzycy, otyłości, reumatyzmu i gośćca. Zalecany jest również przy chorobach skóry. Podnosi sprawność seksualną kobiet i mężczyzn.
- Sztuka kulinarna: z młodych, surowych liści można przyrządzać sałatkę wiosenną, popularną w krajach romańskich.
- Wywar z gotowanych kwiatów mniszka po dodaniu dużej ilości cukru zamienia się w syrop o barwie, konsystencji i smaku zbliżonym do miodu, tzw. miodek majowy.
- Świeża roślina stanowi dobrą paszę dla zwierząt hodowlanych.
Ciekawostki
Dawniej młode koszyczki kwiatowe wykorzystywano jako namiastkę kaparów.
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1