Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Marzanka wonna
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	marzanowce
Rodzina	marzanowate
Rodzaj	przytulia
Gatunek	marzanka wonna
Nazwa systematyczna
Galium odoratum (L.) Scop.
Synonimy
Asperula odorata L.
Galeria Wikimedia Commons

Przytulia wonna, marzanka wonna (Galium odoratum) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny marzanowatych. Występuje w Europie i Azji, na obszarach o klimacie suboceanicznym, a także w pónocnej Afryce. Jest dość pospolita na całym niżu.

Spis treści 1 Charakterystyka 2 Ochrona 3 Zastosowanie 4 Ciekawostki 5 Bibliografia

//

Charakterystyka

Pokrój Delikatna roślina o wysokości do 30 cm, wytwarzająca liczne pędy pachnące sianem (zapach kumaryny). Często tworzy zwarte łany.Łodyga Podnosząca się, wątła, naga, czterokanciasta.Liście Wyrastają w okółkach, po 6-9. Są siedzące z przylistkami, ciemnozielone, lancetowatego kształtu, z szorstkimi brzegami. Liście na środku łodygi są zwykle największe.Kwiaty Na szczycie łodyg w baldachogronach wyrastają nieliczne, drobne kwiaty na krótkich szypułkach. Kwiatostany są z podsadkami, lub bez. Kielich kwiatowy niepozorny, korona o średnicy 4-6 mm z 4 białymi płatkami, jeden słupek, 4 pręciki. Roślina kwitnie od kwietnia do czerwca. Jest owadopylna, zabezpieczeniem przed samozapyleniem jest przedprątność, jednak jeśli z jakichś powodów, np, długotrwałej złej pogody nie doszło do zapylenia krzyżowego i tak powstają nasiona, łatwo bowiem dochodzi do samozapylenia, gdyż wyższe pręciki po dojrzeniu opadają swoimi pylnikami na znamię słupka.Owoc Kulista rozłupnia z gęstymi haczykowatymi szczecinkami. Po dojrzeniu rozpada sie na 2 rozłupki. Roznoszone zą przez zwierzęta i ludzi (zoochoria), przyczepiając się haczykami do ubrań i sierści.Kłącze Cienkie, pełzające.Biotop, wymagania Cieniste lasy liściaste, (szczególnie bukowe), zarośla. Rośnie na glebach próchnicznych, jest rośliną wskaźnikową takich gleb. Jest rośliną cieniolubną, geofitem i gatunkiem charakterystycznym dla O. Fagetalia.Roślina trująca Ze względu na zawartość kumaryny musi być stosowana z umiarem. Większe dawki mogą spowodować ból głowy i nudności.

Ochrona

Roślina objęta częściową ochroną gatunkową w Polsce.

Zastosowanie

• Roślina lecznicza :
  • Surowiec zielarski : ziele (Herba Asperulae) zawiera glukozyzydy (m. in. asperuloza), kumarynę, garbniki, związki goryczowe, duże ilości polifenolokwasów , nieznaczne ilości flawonoidów (rutyna, kwercetryna).
  • Działanie : przeciwbakteryjnie, rozkurczające, uspokajające. Napar z ziela zmniejsza napięcie ścian naczyń krwionośnych oraz mięśni gładkich układu pokarmowego i moczowego. Używany jest w zaburzeniach krążenia, żylakach, przy hemoroidach, skurczach jelit i dróg moczowych. Pomaga także przy kamicy i dolegliwościach wątroby.
  • Zbiór i suszenie : zbiera się przed kwitnieniem rośliny, przy ładnej pogodzie, suszy w miejscach przewiewnych i zacienionych. Podczas suszenia wydziela intensywna woń siana, po wysuszeniu czernieje.
• Sztuka kulinarna : Jest używana jako przyprawa do ciast, cukierków, napojów pitnych, zup, sosów i ziołowych herbatek. W okręgu berlińskim w Niemczech podawany jest sok z Marzanki z piwem pszenicznym Berliner Weiße.
• Służy do zwalczania moli (szkodników) oraz aromatyzowania niektórych gatunków wódek, win i tytoniu.

Ciekawostki

• Już 1200 lat temu w Niemczech wytwarzano winną nalewkę z marzanki (tzw. napój majowy).

Bibliografia

1. Macků Jan, Krejča Jindřich. Atlas roślin leczniczych. Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-32. Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 8301144394.3. Mazerant-Leszkowska Anna. Mała księga ziół. Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, Warszawa, 1990. ISBN 83-202-0810-64. Podbielkowski Zbigniew. Słownik roślin użytkowych. Wyd. VI, PWRiL, Warszawa, 1989. ISBN 83-09-00256-45.Traczyk Tadeusz: Rośliny lasu liściastego. PZWS, Warszawa, 1959.6. Rutkowski Lucjan. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-87. Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz. Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujacych i użytkowych Wyd. PZWL, 1985. ISBN 83-200-0070X