Malawi
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.
| Republic of MalawiDziko la MalaŵiRepublika Malawi | |||||
| |||||
| Język urzędowy | angielski, cziczewa | ||||
| Stolica | Lilongwe | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Bingu wa Mutharika | ||||
| Szef rządu | prezydent Bingu wa Mutharika | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 98. na świecie118 480 km²20,6% | ||||
| Liczba ludności • całkowita (2005) • gęstość zaludnienia | 65. na świecie12 707 464107 osób/km² | ||||
| Niepodległość | od Wielkiej Brytanii6 lipca 1964 | ||||
| Jednostka monetarna | kwacha (MWK) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +2 | ||||
| Hymn państwowy | Mlungu salitsani malawi | ||||
| Kod ISO 3166 | MW | ||||
| Domena internetowa | .mw | ||||
| Kod samochodowy | MW | ||||
| Kod telefoniczny | +265 | ||||
Spis treści |
Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję.
[ GeografiaMalawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 4000 m n.p.m. Klimat Malawi na przeważającym obszarze podzwrotnikowy.
[ HistoriaXX w. p.n.e. - osiedlenie się BuszmenówXV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą KarongiXVII w - kontakty z arabskimi sułtanami1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej1907 - Malawi staje się kolonią Brytyjską1915 - powstanie antybrytyjskie, skutecznie zdławione1944 - pierwsza organizaja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy1959 - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontunuatorką stała się Partia Kongresu Malawi1963 - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi1964 - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ1966 - utworzenie republiki, na jej czele stanął Hastings Kamuzu Banda1967 - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA1989 - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku1993 - po referendum wprowadzono system wielopartyjny1994 - wybory do rządu, zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny, przewodniczący partii, E. B. Muluzi stał się prezydentem kraju
[ GospodarkaMalawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.
[ DemografiaDane można znaleźć w CIA Factbook [1]
[ KulturaPodstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykułu o kulturze kraju
| Data | Polska nazwa | Oryginalna nazwa |
| 6 lipca | Święto Niepodległości | Independence Day |
Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależneBrytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowejSahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza AfrykąCeuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Ameryka PółnocnaKanada • Jamajka • Trynidad i Tobago • Barbados • Bahamy • Grenada • Dominika • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Antigua i Barbuda • Belize • Saint Kitts i Nevis | AfrykaRPA • Ghana • Nigeria • Sierra Leone • Tanzania • Uganda • Kenia • Malawi • Zambia • Gambia • Botswana • Lesotho • Mauritius • Suazi • Seszele • Namibia • Mozambik • Kamerun AzjaIndie • Pakistan • Sri Lanka • Malezja • Cypr • Singapur • Bangladesz • Malediwy • Brunei |
Australia i OceaniaAustralia • Nowa Zelandia • Samoa • Tonga • Papua-Nowa Gwinea • Wyspy Salomona • Vanuatu • Tuvalu • Kiribati • Nauru Członkostwo zawieszoneFidżi Dawne państwa członkowskieIrlandia • Hongkong • Nowa Fundlandia • Zimbabwe | |
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1