Macedonia - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Macedonia

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy Republiki Macedonii. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Република МакедонијаRepublika Macedonii
Flaga MacedoniiGodło Macedonii
Dewiza: (Macedoński) : Слобода или смрт / Sloboda ili smrt(Wolność albo śmierć)
Hymn: Денес над Македониja
Język urzędowymacedoński
StolicaSkopje
Ustrój politycznyrepublika
Głowa państwaprezydent Branko Crvenkovski
Szef rządupremier Nikola Gruevski
Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe145. na świecie25 713 km²1,9%
Liczba ludności (2005) • całkowita  • gęstość zaludnienia143. na świecie2 045 26280,7 osób/km²
Niepodległośćod Jugosławii8 września 1991
Jednostka monetarnadenar macedoński (MKD)
Strefa czasowaUTC +1 - zimaUTC +2 - lato
Kod ISO 3166MK
Domena internetowa.mk
Kod samochodowyMK
Kod telefoniczny+389

Macedonia (Republika Macedonii) - (maced. Република Македонија, alb. Republika e Maqedonisë, na forum międzynarodowym państwo tytułowane jest tymczasową nazwą Była Jugosłowiańska Republika Macedonii – BJRM, (ang. Former Yugoslav Republic of Macedonia – FYROM, mac. Поранешна Југословенска Република Македонија - ПЈРМ, trl. Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija - PJRM alb. Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë) – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii.

  • Język: macedoński (urzędowy) 70%, albański (urzędowy na obszarach zamieszkałych przez minimum 20% Albańczyków) 21%, turecki 3%, serbsko-chorwacki 3% (wszystkie cztery urzędowe w niektórych rejonach)
  • Waluta: 1 denar macedoński (MKD) = 100 deni
Spis treści
//

[ Nazwa

Problemy z nazwą tego kraju są efektem sprzeciwu Grecji wobec nazywania tej bałkańskiej republiki Macedonią. W celu uspokojenia Grecji na forum ONZ Macedonia oficjalnie została przyjęta jako Była Jugosłowiańska Republika Macedonii szerzej znana pod angielskim akronimem FYROM (Former Yugoslav Republic of Macedonia)[1] (mac. Поранешна Југословенска Република Македонија, trl. Poranešna Jugoslovenska Republika Makedonija).Nazwę „Macedonia” uznaje oficjalnie obecnie 118 krajów na świecie ze 154 z którymi Macedonia utrzymuje stosunki dyplomatyczne, w tym trzech stałych członków Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych: Chiny, USA i Rosja; sześciu członków NATO: Bułgaria, Kanada, Polska, Słowenia, USA i Turcja); oraz trzy kraje UE: Bułgaria, Polska i Słowenia. 11 sierpnia 2005 Rada Ministrów RP zdecydowała o posługiwaniu się przez Rzeczpospolitą Polską w stosunkach dwustronnych z państwem macedońskim nazwą – Republika Macedonii. Jednocześnie Rada Ministrów zdecydowała, że nazwa Była Jugosłowiańska Republika Macedonii będzie używana przez Rząd RP na forum międzynarodowym (ONZ, UE, NATO itp.). Problem z nazewnictwem tego kraju pociąga ze sobą konsekwencje uznania sporej nieuznanej mniejszości macedońskiej w Grecji i Bułgarii oraz wskazuje na istnienie „Macedonii” podzielonej na 4 części po 1913 roku. Przedstawiciele macedońskiej mniejszość w Grecji są zrzeszeni w partii Vinożito-Tęcza i zasiadają w Parlamencie Europejskim w grupie European Free Aliance. W przeszłości członkowie Vinożito byli celem wielu aktów agresji. Między innymi w 1995 w miejscowości Florina zdemolowano i zdewastowano ich siedzibę. Te zdarzenia opisał Grecki Komitet Helsiński w swych raportach. Dokładna liczba Macedończyków w Grecji jest bardzo trudna do określenia, bowiem w spisie powszechnym nie można się określać jako Macedończyk. Władze Grecji wychodzą z założenia, że na terenie Grecji nie ma Macedończyków. Ostatnio sytuacja ulega pewnej poprawie a świadectwem tego jest fakt, że w Atenach i Salonikach został opublikowany macedoński Bukvar - Abecedar (elementarz).

[ Geografia
  • Powierzchnia całkowita: 25 713 km²
  • Powierzchnia lądowa: 24 856 km²
  • Powierzchnia wód: 447 km²
  • Całkowita granica lądowa: 748 km
  • Długość wybrzeża: nie ma dostępu do morza
  • Długość granic z sąsiadującymi państwami: Albania 151 km, Bułgaria 148 km, Grecja 228 km, Serbia 221 km
  • Najwyższy punkt: Korab 2 753 m n.p.m.
  • Najniższy punkt: rzeka Wardar na granicy z Grecją – 50 m n.p.m.

Macedonia jest krajem w przeważającej mierze górskim i wyżynnym. Na terenie całego kraju są rozrzucone masywy górskie, z których największy i najwyższy to Šar Planina. Między masywami leżą kotliny - Prilepsko Pole w dolinie Crnej Reki, Polog w dolinie górnego Wardaru, Ovče Pole i Kočansko Pole nad Bregalnicą oraz doliny większych rzek - Strumicy, Wardaru i Drinu.

Największą i najdłuższa rzeką Macedonii jest Wardar (320 km długości), którego największymi dopływami są Treska, Pčinja, Bregalnica i Crna Reka. Poza tym terytorium Macedonii odwadniają jeszcze Drin i Strumica. Wardar i Strumica należą do zlewiska Morza Egejskiego, Drin – do zlewiska Morza Adriatyckiego.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Rzeki Macedonii.

[ Gospodarka
Góra Korab

Gospodarka Macedonii nie jest bardzo rozbudowana. Kryzys gospodarki jaki spowodowało oderwanie się od Jugosławii został lekko złagodzony. Jednak bezrobocie nadal jest wysokie i sięga około 35%. W przemyśle dominuje przemysł przetwórczy. Występują liczne huty głównie szkła i miedzi. Handel rozwija się powoli, wraz ze wzrostem zamożności obywateli.

Rolnictwo

Podstawą gospodarki jest rolnictwo. Użytki rolne w kraju (głównie górskie pastwiska) zajmują około 40% powierzchni kraju. W dolinach rzek i kotlinach śródgórskich uprawa zbóż (pszenica, kukurydza), buraków cukrowych, słoneczników, bawełny i tytoniu. Rozwinięte warzywnictwo (pomidory, papryka, arbuzy) i sadownictwo (jabłonie, grusze, brzoskwinie, śliwy). Na nasłonecznionych, południowych zboczach dolin plantacje winorośli. W górach pasterska hodowla owiec.

Przemysł

Niewielkie wydobycie węgla brunatnego (niedaleko Kumanowa), rud żelaza, chromu, cynku i ołowiu oraz antymonu. Produkcja energii elektrycznej głównie w małych elektrowniach wodnych. Przemysł przetwórczy skoncentrowany w większych miastach (spożywczy, włókienniczy, metalowniczy, chemiczny i drzewny), w Skopje huta żelaza. Rzemiosło artystyczne: wyroby ze srebra, złota, drewna, dywany.

[ Główne miastaNazwa polskaNazwa macedońska
BitolaБитола / Bitola
GostiwarГостивар / Gostivar
KiczewoКичево / Kičevo
KumanowoКуманово / Kumanovo
PrilepПрилеп / Prilep
SkopjeСкопје (Главен град) / Skopje (Stolica)
SztipШтип / Štip
TetowoТетово / Tetovo
WelesВелес / Veles

[ Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Macedonii.

Macedonia jest podzielona na 84 gminy (општина - opsztina), z tego 10 gmin wchodzi w skład Miasta Skopje

[ Demografia
Narodowości w Macedonii

Narodowości:

Religie:

Demografia Macedonii w latach 19922003

[ Tablice rejestracyjne

[ Zobacz też

[ Linki zewnętrzne