Małżeństwo_homoseksualne
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Małżeństwo osób tej samej płci (inaczej małżeństwo homoseksualne), to określenie prawnie zarejestrowanego związku cywilnego, którego małżonkowie stanowią dwie osoby tej samej płci. Związek ten stanowi pełnoprawne małżeństwo cywilne (na równi z małżeństwem kobiety i mężczyzny) w krajach, w których dokonano jego legalizacji. Obecnie istnieje w prawodawstwie kilku państw.
Spis treści |
Kraje i regiony, w których zalegalizowano związki małżeńskie osób tej samej płci, znosząc ograniczenie przeciwności płci dla małżonków w zawarciu małżeństwa cywilnego, to obecnie: Holandia (2001), Belgia (2003), Hiszpania (2005), Kanada (2005), RPA (2006) oraz stan Massachusetts (2004) w USA. Dodatkowo małżeństwa te uznaje Izrael (2006), autonomia Aruby (2007), Antyli Holenderskich (2007) oraz stany Nowy Jork i Rhode Island w USA (2007) (bez możliwości zawarcia takich małżeństw w kraju).
W innych krajach, w których nie zalegalizowano takich małżeństw, małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą stają się formalnym związkiem partnerskim wewnątrz danego kraju lub też nie mają żadnej mocy prawnej w przypadku braku prawnych regulacji związków partnerskich.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej podaje w artykule 18, iż małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny podlega ochronie i opiece Rzeczypospolitej Polskiej. Do tej pory Trybunał Konstytucyjny nie miał okazji wypowiedzieć się, czy w świetle tego przepisu zniesienie wymogu różnopłciowości w zawarciu małżeństwa jest konstytucyjne. Brak też inicjatyw ustawodawczych zmierzających w tym kierunku. Z drugiej zaś strony Konstytucja nie zawiera żadnego artykułu odnoszącego się do innych typów związków np. formalnych związków partnerskich.
[ KontrowersjeMałżeństwa osób tej samej płci budzą kontrowersje, szczególnie wśród konserwatywnej i religijnej części społeczeństwa. Historia instytucji małżeństwa sięga w głąb korzeni europejskich i już w starożytnej Grecji i Rzymie małżeństwem określano jedynie związek kobiety i mężczyzny[1]. Zgodnie z doktryną wszystkich większych religii (w tym judaizmu, chrześcijaństwa, islamu i hinduizmu) małżeństwo jest uświęconym przez Boga związkiem kobiety i mężczyzny. W takim ujęciu połączenie słów małżeństwo homoseksualne zdaniem części wiernych jest niepoprawną, według ich, (metaforyczną) nazwą i może obrażać ich uczucia religijne.
Przeciwnicy stoją na stanowisku, że małżeństwa osób tej samej płci nie spełniają wymogów małżeństwa, gdyż skierowane jest ono ze swej natury do zrodzenia i wychowania potomstwa. Zwolennicy zaś twierdzą, że również pary osób tej samej płci, pomimo braku możliwości zrodzenia wspólnego potomstwa, są w stanie wychowywać wspólnie dzieci (np. jednego z małżonków lub adoptowane - zobacz więcej: rodzicielstwo lesbijek i gejów). Tym samym uważają, że związek osób tej samej płci może tak jak i tradycyjne małżeństwo pełnić funkcje wychowawcze. Przeciwnicy takiego założenia uważają, że dziecko może być wychowane nie tylko przez dwie osoby i formują obawy, iż dekompozycja tradycyjnego znaczenia małżeństwa i rodziny w prawie może doprowadzić w przyszłości do dalszego rozszerzania ich znaczenia o związki poligamiczne lub nawet poliamoryczne.
[ Historia małżeństw osób tej samej płciPierwszy publiczny ślub osób tej samej płci został przeprowadzony przez Troya Perrego w USA w 1969 roku. Zawarty związek małżeński nie został uznany przez państwo. W 1970 roku Metropolitalna Wspólnota Kościelna rozpoczęła pierwszy na świecie proces sądowy mający na celu zalegalizowanie małżeństw osób tej samej płci. Proces przegrała. W późniejszych latach 90 i wczesnych 2000, przeciwne sobie z jednej strony zaangażowanie w kierunku legalizacji małżeństw osób tej samej płci, a z drugiej strony zaangażowanie w kierunku zakazywanie ich w prawie stało się jednym z głównych tematów debat na całym świecie.
Europa
Małżeństwa par tej samej płci zostały wprowadzone w Holandii, Belgii oraz Hiszpanii.
30 stycznia 2003 roku Belgia staje się drugim krajem na świecie legalizującym małżeństwa homoseksualne. Początkowo bez praw adopcyjnych, prawa te małżeństwa uzyskały w kwietniu 2006.
W maju 2004 roku największa lewicowa partia opozycyjna Francji, Francuska Partia Socjalistyczna, ogłosiła swoje poparcie dla małżeństw tej samej płci. Zgodnie z sondażami 65% Francuzów popiera legalizację takich związków[2].
21 marca 2007 roku rząd Szwecji zapowiedział legalizację małżeństw osób tej samej płci[3]. Ostatnie badania przeprowadzone na zlecenie Unii Europejskiej pokazało, iż 71% Szwedów popiera rozszerzenie defnicji małżeństwa w prawie o pary osób tej samej płci[4].
[ Holandia1 kwietnia 2001 roku Holandia stała się pierwszym krajem na świecie, który zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.
30 stycznia 2003 roku Belgia stała się drugim krajem na świecie, który zalegalizował małżeństwa homoseksualne.
W styczniu 2004 po wygranych wyborach premier Hiszpanii Zapatero potwierdził chęć legalizacji małżeństwo osób tej samej płci[5]. Dnia 1 października 2004 rząd zatwierdził projekt ustawy i przesłał go do parlamentu. Ostateczne uchwalenie ustawy nastąpiło 30 czerwca 2005 roku, ustawa zaś weszła w życie 3 dni później.
20 września 2007 roku przewodniczący jednej z partii tworzących rządową koalicję Węgier Związku Wolnych Demokratów (SzDSz) przedstawił projekt poprawki prawa rodzinnego znoszącej ograniczenie przeciwności płci w zawarciu związku małżeńskiego jednocześnie zapowiadając jej wprowadzenie z dniem 1 stycznia 2008 roku [6][7]. Ostatecznie rządząca koalicja w grudniu 2007 roku wprowadziła w prawie związki partnerskie. W sondażach opinii publicznej sprzeciwiało się temu 58% Węgrów[8].
Ameryka
[ Kanada
W Kanadzie decyzje sądów w Ontario, Kolumbia Brytyjska, Quebec, Manitoba, Nowa Szkocja, Saskatchewan, Nowej Fundlandii, Jukonie uznały, że zakazywanie małżeństw tej samej płci jest niezgodne z konstytucją.
20 czerwca 2005 Rząd federalny Kanady zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci w całym kraju poprzez uchwalenie poprawek do prawa rodzinnego (ang. Marriage Act[9]).
Sąd Najwyższy Kanady orzekł, że rząd ma prawo do modyfikacji prawa rodzinnego. Jednakże nie odniósł się do faktu, czy zmiana jest zgodna z Kanadyjską Kartą Praw i Wolności. Sąd uznał, że nie musi tego robić, bo rząd przyjął tylko orzeczenia niższych instancji. Sędziowie uznali jednak, że nikt nie może zmuszać kościołów do błogosławienia par tej samej płci na wspólną drogę życia.
[ USAW Massachusetts małżeństwa par tej samej płci zostały zalegalizowane 18 listopada 2003 zgodnie z decyzją Sądu Najwyższego Massachusetts (ang. Massachusetts Supreme Judicial Court) w sprawie Goodridge przeciw Departamentowi Zdrowia Publicznego[10]. Orzeczenie weszło w życie 17 maja 2004 roku. Od tego momentu tysiące młodych par tej samej płci wzięło ślub w Massachusetts. Sąd drugiej instancji w stanie Waszyngton zakazał legalizacji związków homoseksualnych, uznając je za niezgodne z konstytucją w sprawie Andersen kontra Sims. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego Stanu Waszyngton[11]. W roku 2004 trzynaście stanów podjęło decyzje o przeprowadzeniu referendów zakazujących zawierania małżeństw par tej samej płci.
Sędzia stanowy w Nowym Jorku orzekł 4 lutego 2005, że małżeństwa homoseksualne powinny być zalegalizowane. Jednak konserwatywny burmistrz NY Michael Bloomberg złożył od tego wyroku apelację. Sąd drugiej instancji San Francisco wydał postanowienie zakazujące dyskryminacji gejów i lesbijek. Sędziowie uznali, że konstytucja zabrania prześladowania par tej samej płci. Porównali prawo preferujące tradycyjne małżeństwa do segregacji rasowej. Od wyroku wniesiono odwołanie.
Biorąc pod uwagę federacyjny charakter państwa amerykańskiego, pojawił się problem – czy młoda para gejów ma takie same prawa w stanie nie uznającym ich homoseksualnego związku. Kiedy jeden stan da im ślub, drugi może im odmówić uznania wynikających z tego praw. W roku 1996 Kongres USA uchwalił ustawę o ochronie małżeństwa (ang. Defense of Marriage Act). Miała ona na celu zabronić sądom posługiwania się gwarancjami zawartymi w konstytucji, aby zmuszać stany nie respektujące praw małżeństw homoseksualnych zawartych poza ich granicami. W roku 1967 w sprawie Loving kontra stan Wirginia Sąd Najwyższy USA zgodnie z czternastą poprawką do konstytucji uznał, że czarni mogą żenić się z białymi, mimo że niektóre stany tego nie uznawały. Prawo nabyte w stanach legalizujących małżeństwa par różnej rasy musiało działać również w stanach tego nie uznających. W przeciwnym razie oznaczałoby to ograniczenie praw nabytych. W roku 2003 para homoseksualistów powołała się na to samo orzeczenie w sprawie Lawrence kontra stan Teksas, aby podważyć legalność ustawy o "zwalczaniu sodomii".
24 lutego 2004 Prezydent George W. Bush wezwał do uchwalenia poprawki do konstytucji USA zakazującej małżeństw par tej samej płci na poziomie federalnym. Senat obradował na ten temat w roku 2004, poprawkę odrzucił.
[ Nowy JorkW kwietniu 2007 roku Eliot Spitzer, gubernator stanu Nowy Jork, zapowiedział rozpoczęcie procesu legislacyjnego mającego na celu legalizacje małżeństw osób tej samej płci w stanie Nowy Jork[12].
W sierpniu 2007 roku Sąd Najwyższy stanu Nowy Jork orzekł, iż małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą są również ważne na terenie stanu[13].
[ Iowa30 sierpnia 2007 Sąd hrabstwa Polk stanu Iowa wydał wyrok, w którym stwierdził, iż ograniczenie instytucji małżeństwa cywilnego dla par osób tej samej płci jest naruszeniem Konstytucji. Sprawę sądową wniosło i wygrało 6 par homoseksualnych domagających się możliwości zawarcia związków małżeńskich[14]. Mniej niż 24 godziny później doszło do zawarcia pierwszego małżeństwa w historii stanu Iowa przez parę dwóch gejów Seana Fritza oraz Tima McQuillana[15]. Jak się później okazało para ta jako jedyna uzyskała status małżeństwa, gdyż śluby par osób tej samej płci zostały wstrzymane do czasu zajęcia stanowiska w tej sprawie przez Sąd Najwyższy Iowa[16].
[ Kalifornia7 września 2007 Senat stanu Kalifornia uchwalił ustawę legalizującą małżeństwa osób tej samej płci. Ustawa została wysłana do podpisu przez gubernatora stanu Arnolda Schwarzeneggera. Schwarzenegger, wywodzący się z Partii Republikańskiej zawetował podobną ustawę w 2005 roku.
12 października 2007 zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami ustawa została zawetowana przez gubernatora Schwarzeneggera[17].
Afryka
[ RPA30 listopada 2004 roku najwyższy sąd apelacyjny RPA orzekł, iż definicję małżeństwa należy rozszerzyć na pary tej samej płci. W odpowiedzi ówczesny rząd wniósł apelacje od tej decyzji. 1 grudnia 2005 apelacja została odrzucona przez Sąd Konstytucyjny RPA, który potrzymał swoje orzeczenie i dał rok czasu na rozszerzenie definicji małżeństwa.
14 listopada 2006 roku parlament RPA zalegalizował małżeństwa osób tej samej płci.
Azja
[ Izrael21 listopada 2006 roku Sąd Najwyższy Izraela nakazał władzom uznać małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą jako pełnoprawne cywilne małżeństwa. Sąd zwrócił uwagę na konieczność zmiany przepisów przez parlament.
[ Nepal22 grudnia 2007 Sąd Najwyższy Nepalu nakazał rządowi tego kraju aby przyjął regulacje prawne które pozwolą mniejszościom seksualnym cieszyć się pełnią praw publicznych. Według sędziów nepalski rząd powinien dopilnować przestrzegania obecnie obowiązujących uregulowań prawnych dotyczących mniejszości, jak również przyjąć nowe prawa dotyczące tej materii. Sąd Najwyższy wezwał m.in. rząd do przestudiowania praw dotyczących małżeństw osób tej samej płci w innych krajach, aby przyjąć odpowiednie uregulowania w himalajskim państwie.[18][19]
[ Przykładowe małżeństwa osób tej samej płci
Lista wybranych małżeństw osób tej samej płci, w wykazie uwzględniono pierwsze tego typu związki w danym kraju oraz związki znanych osób (encyklopedycznych):
- 15 listopada 2003 - Kolumbia Brytyjska, Kanada - Ted Nebbeling były minister rządu stanowego, oraz Jan Holmberg.
- 17 maja 2004 - Boston, USA - Tanya McCloskey i Marcia Kadish, pierwsze małżeństwo homoseksualne zawarte w stanie Massachusetts i całych Stanach Zjednoczonych.
- 11 lipca 2005 - Madryt, Hiszpania - Carlos Baturín i Emilio Menéndez, pierwsze małżeństwo osób tej samej płci w Hiszpanii.
- 29 stycznia 2007 - Jeruzalem, Izrael - Avi i Binyamin Rose, pierwsze zgłoszenie w USC małżeństwa osób tej samej płci w Izraelu. Para ślub wzięła w Kanadzie.
- 31 sierpnia 2007 - Des Moines, Iowa - Sean Fritz i Tim McQuillan, pierwsze małżeństwo osób tej samej płci zawate w stanie Iowa w USA.
- rejestrowany związek partnerski
- konkubinat
- małżeństwo
- rodzicielstwo lesbijek i gejów
- homoseksualizm, biseksualizm
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1