Lulek_czarny
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Lulek czarny | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | psiankowce |
| Rodzina | psiankowate |
| Rodzaj | lulek |
| Gatunek | Lulek czarny |
| Nazwa systematyczna | |
| Hyoscyamus niger L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Lulek czarny (lulka, lulek jadowity, szalej czarny) (Hyoscyamus niger) - gatunek z rodziny psiankowatych. Roślina prawdopodobnie pochodząca z zachodniej i środkowej Azji, obecnie o znacznie poszerzonym zasięgu, zadomowiony m.in. w Ameryce Północnej i Europie. W polskiej florze archeofit, dość częsty - zarówno jako chwast, jak i w uprawie.
Spis treści |
Charakterystyka
Pokrój Roślina jednoroczna o wysokości 30-60 cm i niemiłej woni.Łodyga Wzniesiona, gałęzista, gruczołowato omszona, lepka w dotyku.Liście Gęsto ustawione, szerokie, w zarysie jajowate, o brzegu zatokowo-pierzasto-wrębnym. Odziomkowe liście są większe i ogonkowe, natomiast łodygowe siedzące, mniejsze. Barwa liści jasnozielonożółtawaKwiaty Brudnożółte z fioletowymi żyłkami, liczne w kątach liści. Kielich zrośnięty w rurkę, owłosiony, z pięcioma ostrymi, u nasady lepkimi ząbkami, obejmuje zalążnią, a po dojrzeniu owoc. Kwitnie od czerwca do września.Owoc Torebka otwierająca się czapeczką. Nasiona liczne, jasnobrązowe, matowe, w zarysie okrągłe. Owocuje od sierpnia do listopada.Korzeń Palowy, gruby, pojedynczy lub rozgałęziony. Sięga do 80 cm w głąb gleby.Biotop, wymagania Roślina ruderalna, spotykana również na przydrożach, pustkowiach. Występuje w uprawach rolnych jako chwast. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Urtico-Malvetum [1]Roślina trująca: Wszystkie części rośliny są trujące, najbardziej jednak korzeń i nasiona. Zawiera alkaloidy: skopolaminę, atropinę i L-hioscyjaminę i kuskohigrynę.
Zatrucia zdarzają się przez żucie i jedzenie nasion na skutek pomylenia ich z nasionami maku oraz korzeniem przez pomylenie z korzeniem skorzonery lub pasternaku.
Objawy zatrucia : Charakterystycznym objawem zatrucia lulkiem są halucynacje. Typowe jest rozszerzenie źrenicy i wysuszenie błon śluzowych jamy ustnej i gardła. W stanie halucynacji wywoływanych przez liście lulka dominuje duże pobudzenie ruchowe, co jest charakterystyczne i odróżnia te zatrucia od zatruć pokrzykiem lub bieluniem.
Zastosowanie
- Roślina lecznicza :
- Surowiec zielarski : liście
- Działanie : liście mają małe zastosowanie w postaci extractum siccum (0,3% alkaloidów) w formach recepturowych. Duże ilości używane są do wyrobu Oleum Hyoscyami.
Pliniusz radził wdychać dym z palonego lulka na uśmierzenie bólu zębów, a w średniowieczu stosowano lulek do znieczuleń. W homeopatii używano go jako leku na uspokojenie, czasem przeciwbólowo przy silnych bólach gośćcowych, zapaleniach korzonków i nerwobólach.
Ciekawostki
- Stosowano go jako trutkę na szczury i myszy w spichlerzach, ale też i do wzmacniania piwa.
- Psychoaktywny lulek czarny znany był już w epoce brązu w rejonie Alp. Przypuszczalnie używali go wczesnośredniowieczni Rusowie w trakcie pogrzebu opisanego przez arabskiego kupca i podróżnika Ibn Fadlana. Napój uwarzony z tej rośliny serwowano niewolnicom zabijanym w ofierze dla zmarłego wielmoży.
- Europejskie czarownice z czasów renesansu używały właśnie lulka czarnego oraz belladonny, mandragory i datury do produkcji tzw. "maści do latania".
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1