Liczebnik - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Liczebnik

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Liczebnik jest częścią mowy określającą liczbę, ilość, wielokrotność lub kolejność. Niektóre liczebniki (np. główne) odmieniają się (przez przypadki i rodzaje), jednak zjawisko to uzależnione jest od typu liczebnika. Łączy się z rzeczownikiem, określając go. Podlega deklinacji.

W języku polskim istnieją następujące rodzaje liczebników:

  • główne - jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, siedem, osiem, dziewięć, dziesięć, sto, tysiąc
  • porządkowe - pierwszy, setny, tysięczny
  • ułamkowe - ćwierć, pół, półtora, jedna druga, trzy czwarte,
  • zbiorowe - dwoje, troje, czworo, pięcioro, sześcioro, siedmioro, ośmioro, dziewięcioro, dziesięcioro
  • mnożne - podwójny, potrójny, poczwórny
  • nieokreślone - niewiele, kilka, kilkadziesiąt, kilkaset, wiele,

Liczebniki zbiorowe łączą się z rzeczownikami:

  • mającymi tylko liczbę mnogą (np.troje skrzypiec),
  • oznaczającymi osoby różnej płci (np.dwoje ludzi),
  • oznaczającymi istoty niedorosłe (np.czworo dzieci).

Stosujemy je także w tradycyjnych połączeniach wyrazowych(np. dwoje oczu, dwoje uszu).

Liczebniki – jedni, dwaj, dwóch, obaj, obydwaj, obydwóch (obydwu), trzej, trzech, czterej, czterech – łączą się z rzeczownikami męskoosobowymi: dwaj panowie poszli, dwóch panów poszło; pozostałe liczebniki łączą się z rzeczownikami niemęskoosobowymi: jedne książki, dwa konie, dwie linie itp.

Spis treści
//

[ Liczebniki słowiańskie

Poniższa tabela zawiera dawne liczebniki słowiańskie używane do określania wielkich liczb, teraz nie używane i wyparte przez liczebniki oparte na milionie.

Liczba zerLiczbaNazwa - mała liczba słowiańskaNazwa - wielka liczba słowiańska
01razraz
110dziesięćdziesięć
2100stosto
31 000tysiąc
410 000pćmatysiąc
5100 000nieświedź
61 000 000rysiec
710 000 000wron
8100 000 000kołodapćma
1610 000 000 000 000 000nieświedź
32100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000rysiec
6410 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000wron
128100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000kołoda

[ W językach świata

Liczebniki występują w większości języków świata. Za wyjątek uchodzi język pirahã z dżungli amazońskiej. W języku tym występują tylko wyrazy hoi - mało i baagiso - dużo. Nie występuje też liczba mnoga rzeczowników i zaimków. [1]

W językach indoeuropejskich, semickich, ałtajskich i chińsko-tybetańskich system liczebnika jest oparty na układzie dziesiętnym. Rozpowszechnienie tej bazy wynika z faktu, że ludzie mają dziesięć palców u rąk.

Wiele plemion w Afryce i Oceanii używa systemu liczebnika o bazie 5. W niektórych językach Nowej Gwinei system jest oparty o bazę 4 lub 8. [2] Prekolumbijska cywilizacja Majów używała systemu dwudziestkowego, a Sumerowie - sześćdziesiątkowego.

[ Przypisy
  • Daniel L. Everett Constraints on Grammar and Cognition in Pirahã (en)
  • J.E. Phythian Counting Systems of Papua New Guinea (en)
  • [ Linki zewnętrzne

    Liczebnik to część mowy która:  Oznacza liczbę, ilość czegoś lub kolejność  Odmienia się przez liczby, przypadki i rodzaje  Wchodzi w związki wyrazowe

    Istnieją nieliczne liczebniki nieodmienne, które zawsze przybierają taka samą formę Np. pół, półtora, półtrzecia, półczwarta ; Liczebnik odpowiada na następujące pytania:  Ile? Ilu?  Jaki? Jaka? Jakie?  Który ( która, które ) z kolei ?

    PODZIAŁ LICZEBNIKÓW ZE WZGLĘDU NA PYTANIA

    1. Liczebniki nazywające- odpowiadają na pytanie ile? Liczebniki główne, liczebniki zbiorowe, liczebniki ułamkowe 2. Liczebniki określające odpowiadają na pytania jaki? I który z kole ? Liczebniki porządkowe, mnożne, wielorakie, wielokrotne

    PODZIAŁ LICZEBNIKÓW ZE WZGLĘDU NA BUDOWE

    Liczebniki proste: np. dwa, trzy, dziesięć ; Liczebniki złożone: np. tysiąc siedemdziesiąt trzy, sto osiem ,dwadzieścia jeden ;

    PODZIAŁ LICZEBNIKÓW ZE WZGLĘDU NA ICH ZNACZENIE

    Liczebniki ilościowe Liczebniki głowne liczebnik ułamkowe Określone nieokreślone określone Pięć kilka połowa Tysiąc mnóstwo ____ Liczebniki zbiorowe liczebniki mnożne Określone nieokreślone Określone Dwoje kilkoro potrójny Czworo __________ poczwórny Liczebniki wielokrotne Liczebniki wielorakie Określone nieokreślone Określone nieokreślone Dwukrotny wielokrotny dwojaki wieloraki Stukrotny ____ siedmioraki

    Rodzaj Przykład Odmiana główne Dwa, dwóch Przypadki, liczby,(rodzaje) porządkowe Drugi, druga Przypadki, liczby, rodzaje zbiorowe Dwoje Przypadki mnożne podwójny Przypadki, liczby, rodzaje wielorakie dwojaki Przypadki, liczby , rodzaje ułamkowe Pół, półtora ----------------------------