Kukurydza_zwyczajna - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Kukurydza_zwyczajna

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Kukurydza zwyczajna
Systematyka
Domenajądrowce
Królestworośliny
Podkrólestwonaczyniowe
Nadgromadanasienne
Gromadaokrytonasienne
PodgromadaMagnoliophytina
Klasajednoliścienne
Podklasakomelinowe
Nadrządsitopodobne
Rządwiechlinowce
Rodzinawiechlinowate
Plemiękukurydzowe
Rodzajkukurydza
Nazwa systematyczna
Zea mays L.
Galeria Wikimedia Commons

Kukurydza zwyczajna (Zea mays L.) - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Praktycznie nie występuje w formie dzikiej.

Charakterystyka

Kwitnąca kolba k. cukrowej
Pokrój O wzniesionym, pojedynczym źdźble, wysokości 0,5 do 2,5 m - zależnie od odmiany (w tropikach nawet do 6m).Łodyga W węzłach pełna, międzywęźla wypełnione gąbczastym rdzeniem. W wilgotniejszym klimacie niektóre odmiany w węzłach tworzą przybyszowe korzenie podporowe.Liście Skrętoległe, sfalowane, o szerokiej blaszce i krótkim języczku, z wierzchu lekko omszone, pojedynczo wyrastające z węzła.Kwiaty Roślina jednopienna i wiatropylna. Kwiatostany męskie w postaci wiechy złożonej o dł. 10 do 40 cm osadzone na wierzchołkach źdźbeł. Wiecha składa się z licznych, dwukwiatowych kłosków osadzony parami, spiralnie, na osi kwiatostanowej. W kwiecie trzy pręciki z pylnikami zawierającymi do 2500 ziaren pyłku. Kwiatostany żeńskie osadzone na skróconych pędach bocznych przekształconych w osadki tworzące kolby stojące pojedynczo w pachwinach liści, okryte pochwami liściowymi. Kłoski kolby są dwukwiatowe, z których jeden ma normalnie rozwinięty słupek z bardzo długim znamieniem (nawet do 70 cm), drugi jest szczątkowy, niezdolny do zapłodnienia i tworzenia nasion. Masa kwitnącej kolby waha się od 40 do 500 g.Owoc Ziarniak o bardzo zmiennym kształcie i ubarwieniu zależnym od odmiany (patrz zdjęcie). Dojrzałe od koloru białego poprzez żółty, pomarańczowy, brunatny do ciemnofioletowego.System korzeniowy Wiązkowy, sięgający od 100 do 200 cm w głąb gleby. Niektóre odmiany wydzielają do gleby substancje zapachowe wabiące maleńkie nicienie, a te zabijają larwy szkodników - stonkę kukurydzianą

Systematyka

Odmiany botaniczne kukurydzy zwyczajnej:

  • kukurydza twarda (kukurydza zwykła) (Zea mays var. indurata) - agrotechnicznie dzieli się na odm. drobno- i gruboziarniste. Ziarno ma gładkie, głównie o barwie żółtopomarańczowej i szklistym przełomie. Ziarno w postaci śrutowanej jest jedną z najcenniejszych pasz dla tuczników. Jednocześnie służy do produkcji mąk i kasz.
  • kukurydza koński ząb (Zea mays var. indentata) - Owoce tworzą ziarna spłaszczone, o wydłużonym kształcie z wgłębieniem na wierzchołku. Zaletą odmiany jest tworzenie bardzo dużej ilości masy zielonej, która w postaci zielonki, kiszonki oraz zmielonego suszu jest bardzo cenną paszą dla bydła i trzody.
  • kukurydza cukrowa (Zea mays var. saccharata) - Ziarno pomarszczone, wewnątrz szkliste. Najczęściej wykorzystywana jako warzywo do produkcji mrożonek i konserw.
  • kukurydza pękająca (Zea mays var. everta syn. Z. m. var. microsperma)
Kolby różnych odmian
Łan kukurydzy

Zastosowanie

Znamiona kukurydzy stosuje się jako lek moczopędny oraz w pewnym stopniu przeciwzapalny i rozkurczowy w przypadku trudności w oddawaniu moczu. W zapaleniu miedniczek nerkowych i pęcherza oraz w obrzękach wywołanych niewydolnością krążenia i nerek.Stosuje się je również jako lek żółciopędny i pomocniczo w zapaleniu wątroby.(Na podstawie:"Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie" autorstwa Doc.dr hab.farm.Aleksandra Ożarowskiego i dr n. farm. Wacława Jaroniewskiego)

  • Roślina uprawna - ziarna i części zielone stanową źródło paszy dla inwentarza.
    • Historia uprawy: Uprawa kukurydzy miała istotne znaczenie dla społeczeństw Ameryki od czasów prekolumbijskich. Już u zarania uprawy roli dzięki selekcji udało się wyhodować duże kolby kukurydzy. Początki uprawy tej rośliny w Meksyku datuje się na ok. 5 tys. lat p.n.e.; w Andach - na lata 4300-2500 p.n.e. Aztekowie, Majowie i Inkowie uprawiali kukurydzę od wieków, stosując bardzo prymitywne metody agrotechniczne i uzyskując niezłe plony.
    • Po raz pierwszy o uprawach kukurydzy Europa dowiedziała się od Kolumba w 1492 r., który opisał jej uprawę na Kubie (Hispanioli). On też nazwał ją "mais" od indiańskiej nazwy "machiz". Przypuszcza się, że pierwsze nasiona kukurydzy przywiozła do Hiszpanii druga wyprawa Kolumba. Kukurydza szybko rozprzestrzeniła się na półwyspie Iberyjskim i Italii. Portugalczycy już na pocz. XVI w. przenieśli jej uprawę do zachodniej Afryki i Indii. Bardzo wcześnie, bo już w 1525 r. kukurydza dotarła do Chin.
    • Literatura po raz pierwszy odnotowała tę roślinę w zielniku Leonarda Fuchsa w 1542 roku, gdzie po raz pierwszy przedstawiono jej rycinę.
    • W Polsce pojawiła się najprawdopodobniej w XVII lub na początku XVIII wieku. Dotarła do nas z Rumunii lub Węgier, za czym przemawia polska nazwa "kukurydza" pochodząca od węgierskiego kukuruc.
  • Sztuka kulinarna - nasiona mogą być spożywane po ugotowaniu lub uprażeniu (ang. popcorn). Stanowi istotny składnik kuchni meksykańskiej. Wykorzystywana jest do produkcji mrożonek i konserw, a także kukurydzianych płatków śniadaniowych.
  • Z kukurydzy pozyskuje się także olej kukurydziany.