Kosaciec_niemiecki
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Kosaciec niemiecki | |
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Podgromada | Magnoliophytina |
| Klasa | jednoliścienne |
| Podklasa | liliowe |
| Nadrząd | liliopodobne |
| Rząd | kosaćcowce |
| Podrząd | Iridineae |
| Rodzina | kosaćcowate |
| Rodzaj | kosaciec |
| Podrodzaj | kłączowe |
| Gatunek | kosaciec niemiecki |
| Nazwa systematyczna | |
| Iris germanica L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Kosaciec niemiecki, bródkowy (łac. Iris germanica L.) jest to bylina z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), pochodząca ze strefy Morza Czarnego i Śródziemnego, uprawiana obecnie w Polsce i wielu innych krajach. Wyhodowano dotąd wiele odmian i mieszańców z innymi gatunkami, wyróżniających się pięknymi, grzbiecistymi kwiatami.
Kosaciec wytwarza pełzające, spłaszczone kłącze, widlasto rozgałęzione z przewężeniami w miejscach rozgałęzień. Na stronie górnej kłącza widoczne są poprzeczne wgłębione blizny po obumarłych liściach, a na dolnej liczne korzenie. Liście szablaste, całobrzegie. Kwiaty zebrane po kilka w kwiatostanach. Dziko rosnące kosaćce (prócz żółtego) są w Polsce pod ścisłą ochroną.
Spis treści |
Do celów leczniczych kopie się jesienią kłącza, odcina fragmenty cieńsze z pąkami liściowymi na rozsadę, a grubsze okorowuje i suszy na słońcu lub w suszarni ogrzewanej w temp. nieprzekraczającej 35°C. Otrzymuje się kłącze kosaćca (syn. korzeń fiołkowy - od słabego zapachu fiołkowego) - Rhizoma iridis.
Równorzędnego surowca dostarczają pokrewne gatunki: kosaciec blady - Iris pallida Lam. i kosaciec florencki - Iris florentina L.
[ Podstawowe związki czynneKłącze zawiera 0,2-0,3% olejku eterycznego, a w nim m.in. iron i kwas mirystynowy, 6-8% garbników, około 8% oleju tłustego, około 6% związków cukrowych, około 50% skrobi, do 10% śluzu. Są ponadto flawonoidy, glikozyd irydyna i sole mineralne.
[ DziałanieZ uwagi na zawarty śluz surowiec działa powlekająco, powoduje pęcznienie wydzieliny zalegającej górne drogi oddechowe, wyzwala łagodny odruch wykrztuśny i przywraca naturalny ruch nabłonka rzęskowego, co umożliwia stopniowe oczyszczenie gardła i oskrzeli z zalegającej wydzieliny.
Wyciągi wodne z kłącza kosaćca zwiększają nieznacznie wydalanie moczu, co przypisuje się flawonoidom. Ponadto zawarte w surowcu garbniki działają łagodnie ściągająco i przeciwbakteryjnie na błony śluzowe przewodu pokarmowego.
[ Działania niepożądaneNapary i odwary z samego kłącza kosaćca mogą spowodować wymioty i biegunki. Dawniej podawano obtoczone i polerowane kłącza kosaćca dzieciom w okresie ząbkowania, co ułatwiało wyrzynanie się zębów, zaniechano jednak tego z uwagi na częste zakażenia jamy ustnej.
[ ZastosowanieKłącze kosaćca stosuje się w lecznictwie wyłącznie jako składnik wykrztuśnych lub moczopędnych mieszkanek ziołowych.
Najszersze zastosowanie kłącze kosaćca ma w perfumerii jako utrwalacz zapachów. W kosmetyce sproszkowane kłącze kosaćca stanowiło dawniej dodatek do proszków do czyszczenia zębów oraz zasypek przeciwpotowych.
[ Przetwory- Zioła wykrztuśne: zmieszać po 10g kłącza kosaćca, liści babki i owoców kopru włoskiego oraz po 20g ziela macierzanki i liści podbiału. Zalać 1,5 łyżki ziół w termosie 2 szklankami wody wrzącej, zamknąć i postawić na 1 godz. Pić 1/3 do 1/2 szklanki przecedzonego naparu 2-3 razy dziennie. Małym dzieciom podawać po 1 łyżeczce, starszym po 1 do 2 łyżek kilka razy po jedzeniu w ciągu dnia. Napar można słodzić miodem albo cukrem.
"Rośliny lecznicze" A. Ożarowski i W. Jaroniewski ISBN 83-202-0472-0
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1