Kościół_Jezusa_Chrystusa_Świętych_w_Dniach_Ostatnich
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (ang. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, w skrócie LDS) jest chrześcijańskim i największym wyznaniem w ramach ruchu Świętych w Dniach Ostatnich. Pierwotna nazwa brzmiała Kościół Chrystusa, lecz zmieniono ją dla odróżnienia od innych kościołów chrześcijańskich. Założycielem i pierwszym prorokiem Kościoła był Joseph Smith, Jr. Wyznawcy nazywani są potocznie mormonami (choć nazwą tą określa się również mniejsze kościoły oparte na naukach Smitha). Jedną z najważniejszych różnic dzielących ten kościół od innych kościołów chrześcijańskich jest uznawania Księgi Mormona za świętą obok Biblii.
Spis treści
|
6 kwietnia 1830 Józef Smith i jego pięciu przyjaciół założyli Kościół Chrystusa wkrótce nazwany Kościołem Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. Stało się to wkrótce po wydaniu Księgi Mormona. Kościół dosyć szybko zyskał dużą liczbę wiernych.W Kirtland, Ohio została zbudowana pierwsza świątynia mormońska. Józef Smith planował zasiedlić razem z innymi wiernymi Independence w stanie Missouri. Ponieważ powstały tam niesnaski z innymi kolonizatorami, Kościół przeniósł się do Nauvoo w stanie Illinois, gdzie Smith został burmistrzem. Tam powstała kolejna świątynia kościoła. Józef Smith był jego przywódcą kościoła aż do 27 czerwca 1844, kiedy został zamordowany w więzieniu w miejscowości Carthage (w stanie Illinois) wraz z kilkoma towarzyszami.Następcą Josepha Smitha w Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich został Brigham Young, który poprowadził mormonów na tereny dziesiejszego stanu Utah.
Główną siedzibą wyznania jest Salt Lake City w stanie Utah w USA. Kościół jest znany na całym świecie. Kościół jest w posiadaniu ponad 120 świątyń oraz dziesiątek tysięcy kaplic i budynków spotkań na całym świecie.
Hierarchia Kościoła jest wzorowana na hierarchii wczesnochrześcijańskiej. Na jej czele stoi prorok, zwany też Prezydentem Kościoła (obecnie Gordon B. Hinckley ) wraz z dwoma doradcami. Razem tworzą oni Radę Prezydenta Kościoła. Obok Rady, administracją i duszpasterstwem jego członków zajmuje się Rada Dwunastu Apostołów oraz pięć Kworów Siedemdziesiątych.
Kościół znany jest na świecie nie tylko ze swej gorliwej pracy misjonarskiej, ale także z udzielanej przez niego hojnej pomocy humanitarnej, największych na świecie zbiorów genealogicznych oraz Mormońskiego Chóru Tabernakulum.
W XX wieku Kościół zwiększył znacznie liczbę wiernych dzięki wysokiemu przyrostowi naturalnemu wśród mormonów oraz dużej liczbie nawróceń. Obecnie co roku kościół zyskuje około 300 tys. nowych wiernych na całym świecie.
[ Doktryna
Kościół nie określa się mianem protestanckiego, prawosławnego czy katolickiego. Kościół założony przez Josepha Smitha nazywał się początkowo Kościołem Jezusa Chrystusa. Dopiero później dodano cząstkę "Świętych w Dniach Ostatnich". Kościół uważa się za jedyny prawdziwy chrześcijański Kościół, nie prowadzi dialogu ekumenicznego z innymi kościołami, chociaż nie odbiera prawa innym kościołów do miana chrześcijańskich. Nie jest jednak przez inne kościoły uznawany za chrześcijański. Nie jest on jednak nazywany na przykład przez Kościół Ewangelicki Niemiec (EKD) "sektą", tylko nową, synkretyczną religią. Członkowie kościoła uważają, że Joseph Smith odrestaurował prawdziwy Kościół, który odstąpił od nauk Chrystusa po śmierci świętego Piotra i apostołów. Nie wierzą oni także w Trójcę Świętą, zdefiniowaną podczas Soboru Nicejskiego. Mają też odmienne od innych kościołów poglądy na naturę Chrystusa.
Praktykuje się tylko chrzest dorosłych, a także chrzest zmarłych, który ma wymiar symboliczny i oznacza chrzest zmarłych przodków członka Kościoła. Według Josephe Smitha na świecie istnieje nieokreślona liczba Bogów i każdy człowiek sam może stać się Bogiem lub aniołem. Bóg-Ojciec jest jedynie wywyższonym człowiekiem, który kiedyś miał ciało. Jezus Chrystus jest zaś pierwszym duchowym dzieckiem Boga-Ojca, którego Bóg-Ojciec stworzył przed stworzeniem ziemi z "ziemską matką". Jezus Chrystus to zarazem Jahwe, Bóg Starego Testamentu, który stworzył ziemię z innymi istotami duchowymi, m. in. Adamem, który jest jednocześnie Michałem Archaniołem.
W kościele występuje także kapłaństwo Aarona. Mormoni nie posługują się krzyżami.
W krajach anglojęzycznych mormoni posługują się Biblią Króla Jakuba, w Polsce Biblią Warszawską.
[ Wielkie odstępstwo, odnowienie i kapłaństwoMormoni wierzą, że prawdziwy Kościół Jezusa Chrystusa uległ zagładzie w basenie Morza Śródziemnego oraz na kontynencie amerykańskim, gdzie zostały powołane niemalże jednocześnie. Dopiero Joseph Smith przywrócił prawdziwy Kościół Jezusa Chrystusa, który ma przygotować jego wiernych do ponownego przyjścia Chrystusa na ziemię.
Zgodnie z teologią Kościoła, odnowienie chrześcijaństwa zaczęło się za sprawą wizji i objawień, jakich doznał Joseph Smith; wlicza się do nich pierwsze objawienie, jakiego Smith doznał w 1820 roku, a także wszystkie późniejsze objawienia, podczas których odwiedzili go "aniołowie" tacy jak Moroni, Jan Chrzciciel, Mojżesz, Eliasz, apostołowie Piotr, Jakub i Jan. Smith uważał, że ci wysłannicy nadali mu kapłaństwo Aarona, a później kapłaństwo Melchizedeka.
Władzę kapłańską posiadają wszyscy członkowie płci męskiej od 12. roku życia. Otrzymują oni kapłaństwo poprzez błogosławieństwo i święcenia. Kobiety nie mogą zostać kapłankami. Kapłaństwo ma charakter hierarchiczny. Członkowie kościoła nie mogą oficjalnie krytykować władz kościelnych, gdyż grozi to ekskomuniką. Chociaż jeszcze w XIX wieku pełnienie kapłaństwa dawało dochody kapłanom, to obecnie kościół nie kontynuuje tej praktyki.
[ Księga Mormona
Jednym z głównych pism świętych Kościoła obok Biblii jest Księga Mormona - Jeszcze Jedno Świadectwo o Jezusie Chrystusie, której łączny nakład wynosi obecnie ponad 100 milionów egzemplarzy opublikowanych w ponad 93 językach.
Głównym wydarzeniem w Księdze Mormona jest ukazanie się Jezusa Chrystusa na kontynencie amerykańskim wkrótce po jego zmartwychwstaniu. Według Księgi Mormona Chrystus nauczał w Ameryce swojej ewangelii oraz założył swój kościół podobnie jak w Jerozolimie.
Pozostałościami po tych wydarzeniach zdaniem mormonów mogą być na przykład ruiny w Mezoameryce.
Księgę Mormona można zamówić lub dostać bezpłatnie, kontaktując się z najbliższą misją.
[ Zasady wiaryWydawca "Chicago Democrat", John Wentworth poprosił Josepha Smitha o zwięzłe przedstawienie zasad wiary mormońskiej. W efekcie Joseph Smith napisał taki tekst, który stał się oficjalnym wyznaniem wiary kościoła:
Spotkanie niedzielne trwa zwykle około 3 godzin i mogą w nich uczestniczyć wszyscy chętni, nawet nie będąc członkami Kościoła. Około 70 minut trwa spotkanie sakramentalne, podczas którego rozdzialane są sakramenty w postaci wody i chleba, odbywają się czytania z Biblii i Księgi Mormona, kazania. Mężczyźni muszą mieć na sobie koszulę i krawat, kobiety suknie, nie zaś spodnie. Około 40 minut trwa szkółka niedzielna, dla dorosłych i dzieci, wykłada się wtedy Pismo Święte. Później odbywają się spotkania w różnych grupach.
[ Życie codzienneCzłonkowie Kościoła prowadzą normalny tryb życia. Mogą wykonywać wszystkie zawody, jest wśród nich wielu lekarzy, prawników, biznesmenów, polityków. Mogą czytać wszystkie książki, Kościół nie prowadzi czegoś takiego, jak indeks ksiąg zakazanych. Nie mogą jednak pić alkoholu, kawy, brać narkotyków, uprawiać seksu przedmałżeńskiego, masturbować się, oglądać pornografii, grać w gry losowe.
[ Liczebność[ Statystki według krajów i języków (z 31 grudnia 2003) :- Kraje o największej liczbie członków kościoła: Stany Zjednoczone : 5 503 192 ; Meksyk : 980 053 ; Brazylia : 866 988 ; Chile : 530 739 ; Filipiny : 526 178 ; Peru : 384 663 ; Argentyna : 330 349 ; Gwatemala : 192 207 ; Kanada : 166 442 ; Ekwador : 61 396
- Kraje o dużym procentowym udziale w społeczeństwie (minimum 10 tys. wiernych) : Tonga : 46,0 ; Samoa : 34,0 ; Samoa Amerykańskie : 19,1 ; Kiribati : 10,0 ; Polinezja Francuska : 7,8 ; Chile : 3,4 ; Urugwaj : 2,4 ; Nowa Zelandia : 2,3 ; Honduras : 1,6 ; Boliwia : 1,5
- Małe państwa z dużym udziałem członków kościoła (poniżej 10 tys.) : Niue (13,0), Wyspy Marshalla (6,8), Wyspy Cooka (6,5) i Mikronezja (3,1).
- Najczęściej używane języki przez członków kościoła : angielski : 5 828 000 ; hiszpański : 3 681 000 ; portugalski : 907 000 ; tagalog (na Filipinach) : 165 000 ; cebuański (na Filipinach) : 126 000 ; japoński : 117 000 ; iloko (na Filipinach) : 109 000 ; samoański : 102 000 ; koreański : 75 000
Na świecie w ostatnim dniu 2005 r. Kościół liczył 12 mln 560 tys. członków (w 2007 jest to już ponad 13 mln). Najwięcej w USA - 5 mln 691 tys. Jednak od kilku lat więcej poza USA niż w samych Stanach. W Meksyku np. 1,044 mln, w Kanadzie - 173 tys., na Karaibach - 143,5 tys., w Centralnej Ameryce - 541,5 tys. W Ameryce Południowej jest 2,99 mln, w Europie - 450 tys., w Azji - 893 tys., w Afryce - 238 tys., w krajach Południowego Pacyfiku - 404 tys. W Polsce jest około 1,2 tys. wiernych. Według Rodneya Starka, socjologa z Uniwersytetu Waszyngtonu, liczba mormonów za 83 lata może osiągnąć liczbę 260 milionów, głównie w Ameryce i Afryce.
Liczebność w USA
Utah 63%, Idaho 14%, Nevada 12%, Wyoming 11%, Arizona 10%, Nowy Meksyk 4%, Waszyngton 3%, Montana 3%, Kolorado 2%. W Kalifornii znajduje się największa liczba świątyń, wyłączając Utah. Pojedyncze świątynie znajdują się jednak w prawie wszystkich stanach.
[ Kościół w PolsceKościół ten znany był w Polsce pod bardzo podobną nazwą Kościół Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich. Obecne brzmienie nazwy jest skorygowanym, poprawnym tłumaczeniem oryginalnej nazwy amerykańskiej.
Jedyna wolnostojąca kaplica Kościoła znajduje się w Warszawie przy ulicy Wolskiej 142. Druga wolnostojąca kaplica ma powstać wkrótce w Łodzi.
Gminy Kościoła w Polsce
- Białystok
- Bydgoszcz
- Gdańsk
- Katowice
- Kraków
- Lublin
- Łódź
- Poznań
- Warszawa I (ul. Wolska 142)
- Warszawa II (ul. Woronicza)
- Wrocław
| 1. | 1830-1844 | Joseph Smith |
| 2. | 1847-1877 | Brigham Young |
| 3. | 1880-1887 | John Taylor |
| 4. | 1889-1898 | Wilford Woodruff |
| 5. | 1898-1901 | Lorenzo Snow |
| 6. | 1901-1918 | Joseph F. Smith |
| 7. | 1918-1945 | Heber J. Grant |
| 8. | 1945-1951 | George Albert Smith |
| 9. | 1951-1970 | David O. McKay |
| 10. | 1970-1972 | Joseph Fielding Smith |
| 11. | 1972-1973 | Harold B. Lee |
| 12. | 1973-1985 | Spencer W. Kimball |
| 13. | 1985-1994 | Ezra Taft Benson |
| 14. | 1994-1995 | Howard W. Hunter |
| 15. | od 1995 | Gordon B. Hinckley |
Młodzi członkowie Kościoła mogą na własną prośbę odbyć misję w różnych częściach świata. Polega to przede wszystkim na tym, że chodzą oni dwójkami po ulicach i rozmawiają z przypadkowymi przechodniami. Obecnie pracuje około 60 tysięcy misjonarzy (młodzi mężczyźni, kobiety oraz dojrzałe pary małżeńskie), którzy odbywają ochotniczą i nieodpłatną służbę w 162 krajach świata. Inną formą prowadzenia misji są bezpłatne lekcje języka angielskiego, pod koniec których chętni mogą wziąć udział w prezentacji na temat kościoła. Misjonarze otrzymują na ten okres uposażenie. Dla osób młodych, które nie ukończyły studiów, istnieje możliwość wsparcia finansowego ze stronu kościoła po odbyciu misji. Szacuje się, że na misjach od 1830 roku było około miliona osób.
[ ŚwiątynieJedyną świątynią, która została zbudowana za życia Josepha Smitha, była świątynia w Kirtland w Ohio, która obecnie nie znajduje się w posiadaniu kościoła. Później powstała świątynia w Nauvoo, która mormoni również musieli porzucić. Pierwszą ukończoną świątynia w Utah była świątynia w St. George, miało to miejsce w 1877 roku. W 1913 roku powstała pierwsza świątynia poza USA, w Kanadzie. Świątynie pełnią bardzo ważną funkcję i mają inne funkcje niż zwykłe kaplice. Kościół uważa, iż świątynie budowane są na wzór świątyń Izraelitów. Na każdej świątyni w lokalnym języku napisane jest "Dom Pana" oraz "Chwała Panu". Na czubku wieży znajduje się postać anioła Moroniego. Większość świątyń zwrócona jest w kierunku wschodnim. Wieże na wschodzie są wyższe niż na zachodzie. Prawo wstępu do świątyń posiadają tylko członkowie. Sprawowane są tam na przykład chrzty. Odprawia się tam także tkz. endowment, ceremonię, podczas której członek kościoła symbolicznie przeżywa drogą całego życia duchowego zgodnie z wizją kościoła, oraz tkz. przypieczętowanie (sealing), które polega na symbolicznym spajaniu rodziny na wieczność. Najbliżej Polski znajdują dwie świątynie w Niemczech[1] oraz jedna świątynia w Danii i na Ukrainie.
[ Wychowania religijneOprócz szkółek niedzielnych w kościele występują specjalne programy nauczania. W zależności od możliwości danej społeczności nauczenie takie odbywa się raz w tygodniu wieczorem lub codziennie rano przed szkołą lub pracą. Szkolenia prowowadzone są przez Church Educational System.
[ DuszpasterstwoKażdej rodzinie przydzieloni są kapłani, którzy nazywani są nauczycielami domowymi i mają obowiązek pomagać jej w potrzebie. Do ich obowiązków należy także odwiedzenie takiej rodziny raz w miesiącu celem nauczania.
[ PostCzłonkom kościoła, którzy są odpowiedno dojrzali i są zdrowi, zaleca się post w pierwszą niedzielę miesiąca. Polega to na zrezygnowaniu z dwóch posiłków oraz niepiciu w tym czasie żadnych napojów. Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze powinny zostać przekazane na cele dobroczynne.
Postom powinna towarzyszyć modlitwa. Post kończy się wspólną kolacją członków Kościoła, którzy zdecydowali się odbyć post.
[ RodzinaRodzina pełni bardzo ważną funkcję w nauczaniu kościoła. Znaczenie aktywnego i dobrego życia rodzinnego jest często wychwalane przez najwyższych przełożonych kościoła. Podkreślana jest również rola kobiety jako matki.
Członkom zaleca się także zawieranie małżeństw z innymi członkami kościoła. Odradza się, ale nie zakazuje małżeństw mieszanych.
[ FinanseKościół utrzymuje się przede wszystkim z dziesięciny (10% dochodów wiernych). Jest m. in. współwłaścicielem sieci Hotel Marriott (sam założyciel tej sieci był mormonem), a także wielu innych mniejszych firm. Jest właścicielem AgReserves, Inc., największego producenta orzeszków w USA. Wśród mormonów jest także wielu bardzo zamożnych przedsiębiorców, na przykład Tony Burns jest prezesem firmy Ryder Systems, jednej z największych w USA firm logistycznych. Kościół prowadzi także cztery szkoły wyższe: Brigham Young University, Brigham Young University–Idaho, Brigham Young University Hawaii oraz LDS Business College. Kościół posiada także sieć księgarni Deseret Book, która sprzedaje książki o tematyce mormońskiej, a także Bonneville International, firmę, do której należy 30 stacji radiowych w całych Stanach Zjednoczonych i jedna stacja telewizyjna, 14. miejsce na rynku w USA. Kościół w ostatnich latach przeżywa rozkwit pod prezydenturą Gordona B. Hinckleya, który od czasu jej objęcia w 1995 roku zwiększył liczbę światyń z 47 do 124. Siedem kolejnych znajduje się w budowie, a budowa kolejnych 5 ma się rozpocząć w najbliższych latach. Świątynie zostały wybudowane na wszystkich kontynentach. Rocznie buduje się także około 350 kaplic i świątyń wielkości kościołów. Gordon B. Hinckley jako prezydent nadzorował także budowę LDS Conference Center. W 1997 roku kościół został uznany przez Time za jeden z najbogatszych kościołów per capita.[2]
[ KulturaW oparciu o wydarzenia z Księgi Mormona, dzieje kościoła kręcone i pisane są w Stanach Zjednoczonych filmy i książki. Większość z tych dzieł cieszy się popularnością tylko wśród mormonów. Książki sprzedawane są głównie przez sieć Deseret Book, która ma swoje sklepy w pobliżu kościołów. Dość duże nakłady i dużą popularność wśród nie-mormonów uzyskało jednak dzieło Geralda Lund The Work and the Glory, opisujące w formie powieści wczesną historię kościoła.
[ Wpływ na politykęKościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich nie wypowiada się na tematy polityczne. W XIX wieku większość członków kościoła było zwolennikami Partii Demokratycznej. Obecnie jednak większość członków Kościoła należy do Partii Republikańskiej. Zdarzają się jednak wśród nich zwolennicy demokratów. Sympatia z Partią Republikańską wiąże się przede wszystkim z większym konserwatyzmem republikanów, gdyż mormoni i republikanie są przeciwnikami aborcji, małżeństw jednopłciowych itd. Chociaż w stanie Utah mormoni stanowią niecałe 70% mieszkańców, to 80% członków stanowej legislatury należy do tego Kościoła. Również wszyscy senatorowie wybrani do Kongresu są członkami tego Kościoła. W Kongresie w 1997 było łącznie 15 senatorów i reprezentantów należących do kościoła. Wielu pracuje w FBI i CIA. Mormoni chcieli także, aby stan Utah nazywał się Deseret, który był krainą z Księgi Mormona. Propozycję tę odrzucił rząd, powołując się na rozdział Kościoła od państwa. Kościół był także przeciwnikiem zniesienia prohibicji, był przeciwny umieszczeniu baz rakietowych w Utah i Nevadzie, oraz był przeciwny legalizacji hazardu.
[ Budynki kościelne
- Mormoni stali się bohaterami jednego z odcinków South Parku, gdzie okazali się jedynymi, którzy zostaną zbawieni.
- Joseph Smith był masonem.
- Miejscowość Zełwągi, znajdująca się obecnie na terytorium Polski, była jedynym miejscem w Europie z mormońską większością.[3]
- Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich ma swoje nieoficjalne przedstawicielstwo w postaci całego miasteczka kaplic w Second Life.
- Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich w Polsce
- The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints - strona oficjalna (en)
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1