Kalina_hordowina
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Kalina hordowina | |
| Kalina hordowina. Owoce jeszcze nie w pełni dojrzałe (dojrzałe są czarne) | |
| Systematyka | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | szczeciowce |
| Rodzina | kalinowate |
| Rodzaj | kalina |
| Gatunek | kalina hordowina |
| Nazwa systematyczna | |
| Viburnum lantana | |
| L. Sp.Pl.1:268. 1753 | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Kalina hordowina (Viburnum lantana) – gatunek krzewu należący do rodziny kalinowatych (w systemie Reweala). Występuje w Europie, Azji. W Polsce jest rzadka, prawdopodobnie jest antropofitem.
Spis treści |
Charakterystyka
Pokrój Wzniesiony krzew o wysokości do 3 (wyjątkowo 5) m, z luźną koroną.Pędy Młode pędy i pączki okryte szarym i gęstym kutnerem o gwiazdkowatych oczkach (można je dostrzec przez lupę). Pączki liściowe nagie (tzn. bez łusek), duże, wąskie i długie. Również nagie pączki kwiatowe znajdują się na końcach gałązek, są kuliste i podparte pączkami liściowymi.Liście Jajowatoeliptyczne, tępo zaostrzone, u nasady zwykle nieco sercowato wcięte, o długości 5-15 cm i szerokości 3-9 cm, o krótkich (1-2 cm) ogonkach, bez przylistków. Są dosyć grube i mają ząbkowane brzegi. Spodem szarobrunatne, z wierzchu ciemnozielone i całe pokryte takim samym, jak pędy, gwiazdkowatym kutnerem.Kwiaty Wszystkie kwiaty obupłciowe i takie same, zebrane w podbaldachy na szczytach pędów. Korona 5-płatkowa, króciutka, dzwonkowatego kształtu, o średnicy 6-8 mm. Słupek o bardzo krótkiej szyjce z 3 prawie siedzącymi znamionami, 5 pręcików o pylnikach pękających do wnętrza kwiatu. Kwiaty kwitną od maja do lipca i zapylane są przez muchówki.Owoc Pestkowiec zawierający 1nasiono. Owoce mają cierpki i gorzki smak i są trujące. Młode owoce są zielone, potem stopniowo ciemnieją przechodząc od żółtego, poprzez różne odcienie czerwonobrązowego koloru. Dojrzałe owoce mają elipsoidalny kształt , długość 7-10 mm i są czarne. Często spotyka się w jednej kiści zarówno czarne, jak i czerwone, jeszcze nie w pełni dojrzałe owoce.Biotop, wymagania Wilgotne lasy, zarośla, skaliste zbocza. W stanie dzikim rośnie tylko w zachodniej części Tatr. Rosnące na innych terenach Polski okazy to neofity - zdziczałe formy roślin uprawianych, którym udało się trwale zaaklimatyzować. Roślina wapieniolubna, fanerofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Berberidion, Ass. Pruno-Ligustretum.Roślina trująca Kora i owoce zawierają trującą wiburninę. Spożycie kilkunastu owoców powoduje u człowieka wymioty, zawroty głowy, przy większych ilościach zaburzenia mowy i koordynacji ruchów. Ptaki nie jedzą owoców kaliny.Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiana jako roślina ozdobna ze względu na swoje kwiaty, a przede wszystkim owoce. Lubi stanowiska słoneczne, lub półcieniste.
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski: kora , z której wykonuje się odwar lub ekstrakt (Extractum viburnum opuli fluidum). Do celów leczniczych jednak była stosowana dużo rzadziej, niż spokrewniona z nią kalina koralowa
- Działanie: podobne, jak kalina koralowa. Ma właściwości rozkurczowe, uspokajające, przeciwbólowe i przeciwkrwotoczne. Największe zastosowanie ma u kobiet. Łagodzi dolegliwości menstruacji. Zapobiega również poronieniom, krwawieniom związanym z klimakterium oraz kurczom nóg podczas ciąży. Stosowana musi być pod kontrolą lekarza.
- Zbiór i suszenie: późną jesienią lub wczesną wiosną ścina się gałązki, łuszczy korę i suszy w temp. do 50 stopni Celsjusza.
- W weterynarii stosowana jest do leczenia pryszczycy.
Ciekawostki
- Kalinę uznawano dawniej za symbol młodości, piękna i życia. Występuje w wielu pieśniach ludowych.
- Owoce tracą większość swoich trujących własności po przemrożeniu lub przegotowaniu.
- Dawniej nosiła ludową nazwę jako drzewo ordowe, lub wawrzyn – dzięcielina.
Bibliografia
1.Kulesza W.: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. PWRiL, Warszawa, 1955.2.Mazerant-Leszkowska Anna: Mała księga ziół. Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, Warszawa, 1990. ISBN 8320208106.3.Mowszowicz Jan: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. PWRiL, Warszawa, 1982.4.Podbielkowski Zbigniew: Słownik roślin użytkowych. PWRiL, Warszawa, 1989. ISBN 8309002564.5.Seidl Olga, Rostafiński Józef: Przewodnik do oznaczania roślin. PWRiL, Warszawa, 1973.6.Szafer Władysław, Kulczyński Stanisław: Rośliny polskie. PWN, Warszawa, 1953.Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1