Kadm - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Kadm

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Ag - Cd - In
 ZnCdHg    
Nazwa, symbol, l.a.*Kadm, Cd, 48
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok12 (IIB), 5, d
Gęstość, twardość8650 kg/m3, 2
Kolorniebieskawobiały
Masa atomowa112,411 u
Promień atomowy (obl.)155 (161) pm
Promień kowalencyjny148 pm
Promień van der Waalsa158 pm
Konfiguracja elektronowa[Kr]4d105s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 18, 2
Stopień utlenienia2
Własności kwasowe tlenkówśrednio zasadowe
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia594,22 K(321,07 °C)
Temperatura wrzenia1040 K(767°C)
Objętość molowa13,00×10-6 m3/mol
Ciepło parowania100 kJ/mol
Ciepło topnienia6,192 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej14,8 Pa (597 K)
Prędkość dźwięku2310 m/s (293,15 K)
Elektroujemność1,69 (Pauling)1,46 (Allred)
Ciepło właściwe233 J/(kg*K)
Przewodność właściwa13,8×106 S/m
Przewodność cieplna96,8 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny867,8 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1631,4 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny3616 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVr.p.
108Cd0,89%stabilny izotop z 60 neutronami
109Cd{syn.}464,6 dniw.e.0,214109Ag
110Cd12,49%stabilny izotop z 62 neutronami
111Cd12,8%stabilny izotop z 63 neutronami
112Cd24,13%stabilny izotop z 64 neutronami
113Cd{syn.}7,7×1015 latβ-0,316113In
113mCd{syn.}14,1 latβ-0,580113In
i.t.0,264113Cd
114Cd28,73%stabilny izotop z 66 neutronami
116Cd7,49%stabilny izotop z 68 neutronami
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu,i.t.=przejście izomeryczne

Kadm (Cd, łac. cadmium) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od greckiej nazwy rudy cynku - kalaminu.

Minerałem tego pierwiastka, bez znaczenia przemysłowego, jest np. grenokit (CdS) i monteponit (CdO), ale jest zwykle uzyskiwany jako produkt uboczny przy produkcji cynku. Stanowi 0,00005% masy skorupy ziemskiej.

Kadm odkrył w 1817 niemiecki chemik Friedrich Strohmeyer.

Występowanie

Znaczne ilości kadmu zawierają rudy cynku i paliwa kopalne (np. węgiel kamienny). W wyniku ich wydobywania i przetwarzania jego znaczne ilości uwalniają się do atmosfery, hydrosfery i gleb.

Znaczenie biologiczne

Kadm jest pierwiastkiem niezwykle toksycznym (wielokrotnie bardziej niż arsen). Ma działanie kancerogenne, uszkadza nerki, powoduje anemię, choroby kostne (osteoporozę). U mężczyzn kumuluje się zazwyczaj w jądrach. Oddziaływuje też niekorzystnie na układ krążenia.

Zastosowanie

Kadm, głównie metaliczny, stosuje się w:

  • metalurgii
    • w stopach łożyskowych
    • jako powłoki ochronne innych metali
  • medycynie (plomby zębów)
  • energetyce
    • w akumulatorach, np. niklowo-kadmowych
    • w reaktorach jądrowych, np. do wyrobu prętów kontrolujących przebieg reakcji łańcuchowej
  • sztuce (do otrzymywania barwnika, źółcieni kadmowej)

Kadm jest identycznie jak ołów i rtęć szkodliwy dla człowieka, a zarazem bardzo niebezpieczny.

To jest tylko zalążek artykułu związanego z chemią. Jeśli możesz, rozbuduj go.