Jersey - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Jersey

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy wyspy. Zobacz też: rasę bydła Jersey.
Bailiwick of JerseyBailliage de JerseyBaliwat Jersey
Flaga JerseyGodło Jersey
Język urzędowyangielski, francuski
Język używanyJèrriais¹
StolicaSaint Helier
Ustrój politycznymonarchia parlamentarna
Status terytoriumDependencja Korony brytyjskiej
Zależne odWielkiej Brytanii
Głowa terytoriumkrólowa Elżbieta II
baliwPhilip Bailhache
Szef rządupremier Frank Walker
GubernatorAndrew Ridgway
Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe217. na świecie116 km²0
Liczba ludności • całkowita (2005) • gęstość zaludnienia193. na świecie90 156777 osób/km²
Rok utworzeniawydzielenie z Guernsey1487
Jednostka monetarnafunt Jersey, funt brytyjski (JEP, GBP)
Strefa czasowaUTC 0 - zimaUTC+1 - lato
Hymn państwowyGod Save the Queen² (Boże Uchroń Królową)
Kod ISO 3166JE/JEY/832
Domena internetowa.je
Kod samochodowyGBJ
Kod telefoniczny+44-1534
¹ - ma status języka regionalnego² - istnieje równorzędnie z Ma Normandie, który odgrywany jest przy najważniejszych uroczystościach państwowych

Jersey (Baliwat Jersey) – terytorium zależne Korony brytyjskiej na wyspie Jersey, jednej z Wysp Normandzkich na Kanale La Manche.

Administracyjnie obejmuje także niezamieszkane wyspy Minquiers i Ecréhous. Nie jest częścią Unii Europejskiej, ale za obronę i bezpieczeństwo odpowiada Wielka Brytania.

Spis treści
//

[ Historia

Wyspę przyłączył do Księstwa Normandii Wilhelm Długi Miecz, książę Normandii w 933. Jego potomek, Wilhelm Zdobywca, zdobył Anglię w 1066, co doprowadziło do połączenia Księstwa Normandii i królestwa Anglii pod jednym monarchą. Król Jan bez Ziemi stracił wszystkie terytoria w Normandii w 1204 na rzecz króla Francji, ale zachował w posiadaniu Jersey, wraz z Guernsey i innymi Wyspami Normandzkimi, które odtąd miały już wewnętrzny samorząd.

Dzięki neutralności wyspy kwitł handel pomiędzy Anglią a Francja, co bogaciło mieszkańców. W chwili obecnej wyspa jest jednym z najbardziej znanych rajów podatkowych.

Jersey była zajęta przez hitlerowskie Niemcy od 1 maja 1940 i była okupowana aż do 9 maja 1945, końca drugiej wojny światowej w Europie.

[ Geografia

Powierzchnia 112 km² , największa i najbardziej wysunięta na południe z Wysp Normandzkich. Klimat umiarkowany morski, z łagodnymi zimami i chłodnym latem.

[ Ustrój polityczny

Głową terytorium jest królowa brytyjska Elżbieta II, reprezentowana przez zastępcę gubernatora. Wyspa podzielona na 12 okręgów :

[ Demografia

Populacja: 87 500 (2004) 30% populacji jest skoncentrowane w stolicy: Saint Helier.

Struktura wieku:0-14 lat: 18% (mężczyźni 8 140; kobiety 7 563)15-64 lat: 68% (mężczyźni 30 036; kobiety 30 329)powyżej 64 lat: 14% (mężczyźni 5 454; kobiety 7 393) (2000)

Przyrost populacji: 0.52% (2000 szac.)

Współczynnik urodzeń: 11,65 urodzeń/1000 osób (2000)

Współczynnik zgonów: 9,26 zgonów/1000 osób (2000)

Współczynnik imigracji: 2,81 imigranta/1000 osób (2000)

Współczynnik płci:po urodzeniu: 1,11 mężczyzn/kobietdo 15 lat: 1,08 mężczyzn/kobiet15-64 lat: 0,99 mężczyzn/kobiet65 lat I powyżej: 0,74 mężczyzn/kobietcała populacja: 0,96 mężczyzny/kobiet (2000)

Współczynnik zgonu niemowląt: 5,71 zgonów/1000 żywych urodzeń (2000)

Długość życia:cała populacja: 78,48 latmężczyźni: 76,07 latkobiet: 81,07 lat (2000)

Współczynnik płodności: 1,56 dzieci/kobietę (2000)

Wyznawane religie: anglikanie, katolicy, baptyści, Congregational New Church, metodyści, prezbiterianie, świadkowie Jehowy, kwakrowie

Używane języki:

  • angielski (urzędowy),
  • francuski (urzędowy) należy tutaj uściślić, iż chodzi o tzw. Jersey Legal French ("jerseyski francuski do celów prawnych-urzędowych"), który nie jest tożsamy z językiem panującym we Francji-jest to natomiast tradycyjny język w którym przeprowadza się postępowania przed miejscowymi sądami oraz niektóre czynności biurokratyczne-a nie język mówiony,
  • Jèrriais (język regionalny, dawna mowa mieszkańców wyspy, obecnie posługuje się nią niewielu),
  • portugalski popularny z powodu dużej mniejszości z Madery, obecnie drugi po angielskim,
  • polski coraz powszechniejszy z powodu dużej imigracji Polaków, znajdujących zatrudnienie w przemyśle turystycznym i gastronomii; lokalna gazeta szacowała, że podczas sezonu wakacyjnego w 2005 roku, przebywało na wyspie Jersey 11 tysięcy Polaków; duża ich część pochodzi z Mielca i okolic. Populacja Polaków zamieszkujących na wyspie na stałe wynosi około 10 000 osób.

Święto państwowe: 9 maja Dzień Wyzwolenia (Liberation Day).

[ Linki zewnętrzne

http://www.gov.je