Język_koptyjski
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Język koptyjski - potomek języka staroegipskiego, ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego. Do jego zapisu używano pisma alfabetycznego zapożyczonego od Greków. Ponieważ jednak w języku koptyjskim istniały głoski nie istniejące w grece, twórcy alfabetu koptyjskiego zapożyczyli z demotyki osiem znaków, wystylizowali je i przy ich pomocy przekazywali dźwięki.
Spis treści |
Dialekty
Nie istniał jeden literacki język koptyjski: teksty pisano w pięciu różnych dialektach. Do najważniejszych dialektów należą:
- saidzki - jako język literacki aż do X wieku n.e.,
- bohairyjski - pierwotny dialekt Delty Zachodniej, od XI wieku zastąpił dialekt saidzki.
Dialekty achmimski oraz fajumski miały znacznie mniejsze znaczenie i zasięg terytorialny. W języku tym pisano głównie przekłady z Biblii, żywoty świętych i męczenników, bajki, a nawet powieść historyczną.
Koptyjski wczoraj i dziś
Po podbiciu Egiptu przez Arabów język Koptów powoli wymierał. Do wieku XVII-XVIII pisano w nim jeszcze pieśni kościelne ale stopniowo stawał się on wyłącznie rytualnym językiem nabożeństw. Jeszcze w XIX w. za czasów Champolliona niektórzy kapłani koptyjscy swobodnie mówili po koptyjsku, a nawet prowadzili w nim korespondencję. Na początku naszego stulecia czyniono próby wprowadzenia języka koptyjskiego do szkół i uczynienia go znów językiem żywym. Próby takiego wskrzeszenia nie przyniosły rezultatu. W latach trzydziestych XX w. uczeni odkryli, że niektórzy mieszkańcy wioski Pi-Solsel w Górnym Egipcie wciąż używają w swojej mowie (w języku arabskim) szeregu wyrazów i powiedzeń koptyjskich.[1]
Źródłosłów nazwy
Pojęcie "Kopt" wywodzi się z języka koptyjskiego - Γαπτιας (a to z kolei z greki Αίγυπτος) poprzez język arabski, w którym wyraz "Kibt" (قبط) oznacza Egipcjanina. Tak zaczęli nazywać mieszkańców doliny Nilu Arabowie-muzułmanie. Ponieważ pewna część mieszkańców Egiptu przyjęła chrześcijaństwo, określenie "Kibt" oznaczało także Egipcjanina-chrześcijanina. Stopniowo Egipcjanie przyjmowali islam i zaczęli używać języka arabskiego. Natomiast chrześcijanie egipscy zachowali nie tylko religię, lecz i stary język koptyjski wywodzący się ze staroegipskiego. Sfera jego występowania była siłą rzeczy ograniczona, tak że zachował się on jedynie w religii i jej obrzędach. Współcześni Koptowie; tj. Egipcjanie-chrześcijanie, porozumiewają się po arabsku i jedynie kapłani rozumieją teksty napisane językiem koptyjskim.
Ciekawostki
W języku koptyjskim została napisana odkryta niedawno Ewangelia Judasza.
[ Zobacz też[ Źródła- W.V. Davies w przekładzie Macieja G. Witkowskiego, Egipskie hieroglify, Wydawnictwo RTW , 1998 r., s. 6-10, ISBN 83-86822-89-9
Narody w Egipcie:Egipcjanie † • Nubijczycy • Izraelici • Persowie • Grecy • Rzymianie † • Koptowie • Bizantyjczycy † • Arabowie • Fellahowie • Turcy • Brytyjczycy
Religie w Egipcie:Religia starożytnego Egiptu † • Judaizm • Zaratusztrianizm • Religia starożytnych Greków † • Katolicyzm • Prawosławie • Kościół koptyjski • Islam • Anglikanizm
Języki w Egipcie:egipski † • nubijski • hebrajski • perski • grecki • łacina • koptyjski • arabski • turecki • angielski
Państwa w Egipcie:Dolny Egipt † • Górny Egipt † • Górny i Dolny Egipt † • Imperium Perskie (obecnie Iran) • Rzym † • Bizancjum † • Kalifat Fatymidów w Kairze †• Kalifat Abbasydów w Kairze † • Egipt Mameluków † • Imperium Osmańskie (obecnie Turcja) • Egipt Mameluków † • Wicekrólestwo Egiptu †• Sułtanat Egiptu † • Królestwo Egiptu † • Arabska Republika Egiptu • Zjednoczona Republika Arabska (obecnie Egipt i Syria) • Arabska Republika Egiptu
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1