Itr - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Itr

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Ten artykuł dotyczy pierwiastka chemicznego. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki układu SI i warunki normalne.

Sr - Y - Zr
 ScYLu    
Nazwa, symbol, l.a.*Itr, Y, 39
Własności metalicznemetal przejściowy
Grupa, okres, blok3 (IIIB), 5, d
Gęstość, twardość4472 kg/m3, bd
Kolorsrebrzystoszary
Masa atomowa88,90585 u
Promień atomowy (obl.)180 (212) pm
Promień kowalencyjny162 pm
Promień van der Waalsabd
Konfiguracja elektronowa[Kr]4d15s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 9, 2
Stopień utlenienia3
Własności kwasowe tlenkówsłabo zasadowe
Struktura krystalicznaheksagonalna
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1799 K(1526 °C)
Temperatura wrzenia3609 K(3336°C)
Objętość molowa19,88×10-6 m3/mol
Ciepło parowania363 kJ/mol
Ciepło topnienia11,4 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej5,31 Pa (1799 K)
Prędkość dźwięku3300 m/s (293,15 K)
Elektroujemność1,22 (Pauling)1,11 (Allred)
Ciepło właściwe300 J/(kg*K)
Przewodność właściwa1,66×106 S/m
Przewodność cieplna17,2 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny600 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1180 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny1980 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny5847 kJ/mol
V Potencjał jonizacyjny7430 kJ/mol
VI Potencjał jonizacyjny8970 kJ/mol
VII Potencjał jonizacyjny11190 kJ/mol
VIII Potencjał jonizacyjny12450 kJ/mol
IX Potencjał jonizacyjny14110 kJ/mol
X Potencjał jonizacyjny18400 kJ/mol
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
87Y{syn.}80,3 godzw.e. 87Sr
88Y{syn.}106,6 dniβ+ 88Sr
89Y100%stabilny izotop z 50 neutronami
91Y{syn.}58,5 dniβ- 91Zr
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Itr (Y, łac. ytrium) - pierwiastek chemiczny, metal z bloku d układu okresowego.

Posiada 32 izotopy z przedziału mas 80-99. Trwały jest tylko jeden - izotop 89, który stanowi 100% naturalnego składu tego pierwiastka.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilości 30 ppm w postaci minerału ksenotymu.

Został odkryty w roku 1789 przez Johana Gadolina w Finlandii, wyodrębniony przez Friedricha Wöhlera w roku 1828. Jest to jeden z czterech pierwiastków, których nazwy zostały utworzone od szwedzkiej miejscowości Ytterby (są to: erb, itr, iterb, terb).

Tworzy złożone wodorki, tlenki, fluorki i wodorotlenek. Wodorki itru są czasami stosowane jako bardzo silne środki redukujące.

Znaczenie biologiczne - brak, podejrzewany o rakotwórczość.

W formie czystej itr jest srebrzystoszarym metalem. Na jego powierzchni tworzy się trwała warstwa tlenków, tak jak to jest w przypadku glinu (pasywacja). Jego własności chemiczne przypominają magnez. Jest łatwopalny, ale nie ulega samorzutnej reakcji z tlenem. Z wodą reaguje dość powoli z utworzeniem wodorotlenku.

Stosowany jest jako dodatek do luminoforów w kineskopach. Lampy ze stopu itru z wolframem są stosowane w rentgenografii. Niektóre stopy itru mają własności nadprzewodnikowe.

To jest tylko zalążek artykułu związanego z chemią. Jeśli możesz, rozbuduj go.