IV_tysiąclecie_p.n.e.
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
- około 4000 p.n.e.
- początek cywilizacji Mohendżo-Daro w dolinie Indusu (zastosowanie miedzi, udomowienie zebu, rozwój rolnictwa)
- okres hodowców bydła na Saharze. Największy rozkwit tamtejszej cywilizacji i gospodarki.
- rolnictwo dociera na Wyspy Brytyjskie i do Skandynawii
- w Europie powszechnie budowano kręgi kamienne i grobowce w formie kamiennych skrzyń lub dolmenów, czyli grobowców ułożonych z wielkich głazów i przysypywanych ziemią. Ustawiano też menhiry.
- 3958 p.n.e. - stworzenie Świata według tradycyjnej chronologii biblijnej
- około 3800 p.n.e. - najwcześniejsza obróbka brązu na Bliskim Wschodzie (w Tepe Yahya w Iranie)
- około 3750 p.n.e. - początek okresu Uruk w Mezopotamii. Mniej więcej w tym czasie do Mezopotamii przybył lud zwany Sumerami. Nie wiemy skąd przybyli. Wytworzą oni w późniejszym okresie miejską cywilizację. Zanim jednak do tego dojdzie zamieszkają w osadach, trudniąc się rolnictwem. Sumerowie zbierali plony 2 razy w roku.
- 3761 p.n.e., 7 października - początek kalendarza żydowskiego (stworzenie Świata według tradycyjnej chronologii żydowskiej)
- około 3650 p.n.e. - na stepach rosyjskich używa się pojazdów kołowych
- około 3600 p.n.e.
- pojawienie się techniki wytopu miedzi i brązu na wosk tracony w Mezopotamii. Jednak wciąż dominują tam narzędzia kamienne.
- cmentarzysko hodowców bydła Dżabal ar-Ramla w egipskiej części Pustyni Libijskiej. Mieszkańcy Dżabal ar-Ramla byli nomadami, lecz przywiązanymi do rodowej nekropolii. Zmarłych w formie zmumifikowanej wożono przez wiele miesięcy podczas wędrówek po to, aby ich ciała pogrzebać zgodnie z plemiennym obyczajem.
- świat zamieszkuje około 85 milionów ludzi
- Troja 1
- około 3500 p.n.e.
- na obszarze Sumeru rozwijają się państwa-miasta (Ur, Uruk, Lagasz)
- Egipt: powstają pierwsze miasta, obróbka miedzi
- powstają trwałe wsie rybackie na wybrzeżach Peru
- w miejscowości Ġgantija na wyspie Gozo została wzniesiona świątynia. Podobne budowle powstały później także w innych miejscach, zarówno na Gozo jak i na Malcie.
- rolnictwo obecne w całej Europie
- najwcześniejsze kultury ceramiczne w Ekwadorze
- około 3300 p.n.e. - W Górnym Egipcie rozpoczął się podokres predynastyczny średni (gerzeeński).
- około 3200 p.n.e.
- początek zróżnicowania społecznego w kulturach Longshan w Chinach
- wozy kołowe pojawiają się na Bałkanach
- w rozwidleniu Delty Nilu, na południe od dzisiejszego Kairu, istniała kultura Meadi
- w Górnym Egipcie zaczął się podokres predynastyczny późny.
- około 3100 p.n.e.
- początek okresu Dżemdet Nasr w Mezopotamii
- dziedziczność władzy w miastach Sumeru
- zaczyna się okres wczesnodynastyczny w Egipcie
- kalendarz w Egipcie
- około 3500 p.n.e.
- początek pustynnienia Sahary
- około 4000 p.n.e.
- około 3500 p.n.e.
- zastosowanie koła garncarskiego w regionie Indusu. Technika ta zaadaptowała się w Mezopotamii. Dzięki niej ruszyła masowa produkcja naczyń glinianych, co niestety ujemnie odbiło się na ich walorach estetycznych.
- zastosowanie pierwszych pojazdów kołowych w Europie Środkowej
- w Egipcie i w Azji Zachodniej pojawiają się sporadycznie wyroby z żelaza kutego na zimno. Były one jednak nietrwałe i słabe w porównaniu z narzędziami miedzianymi.
- około 3400 p.n.e.
- Egipt: najwcześniejsze hieroglify; biała, malowana ceramika
- Mezopotamia: pojawienie się pisma klinowego
- około 3300 p.n.e. - początek wytopu miedzi w Europie Środkowej
Jęczmień • Pszenica • Bliski Wschód •
tkactwo • Miedź • Çatal Höyük •
Koza • Owca domowa • Bliski wschód •
XXXX wiek p.n.e. • XXXIX wiek p.n.e. • XXXVIII wiek p.n.e. • XXXVII wiek p.n.e. • XXXVI wiek p.n.e. • XXXV wiek p.n.e. • XXXIV wiek p.n.e. • XXXIII wiek p.n.e. • XXXII wiek p.n.e. • XXXI wiek p.n.e. •
XXX wiek p.n.e. • XXIX wiek p.n.e. • XXVIII wiek p.n.e. • XXVII wiek p.n.e. • XXVI wiek p.n.e. • XXV wiek p.n.e. • XXIV wiek p.n.e. • XXIII wiek p.n.e. • XXII wiek p.n.e. • XXI wiek p.n.e. •
XX wiek p.n.e. • XIX wiek p.n.e. • XVIII wiek p.n.e. • XVII wiek p.n.e. • XVI wiek p.n.e. • XV wiek p.n.e. • XIV wiek p.n.e. • XIII wiek p.n.e. • XII wiek p.n.e. • XI wiek p.n.e. •
X wiek p.n.e. • XI wiek p.n.e. • VIII wiek p.n.e. • VII wiek p.n.e. • VI wiek p.n.e. • V wiek p.n.e. • IV wiek p.n.e. • III wiek p.n.e. • II wiek p.n.e. • I wiek p.n.e. •
I wiek • II wiek • III wiek • IV wiek • V wiek • VI wiek • VII wiek • VIII wiek • XI wiek • X wiek •
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1