Gwinea_Bissau

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Gwinea Bissau (Guiné-Bissau, Republika Gwinei Bissau - Repùblica da Guiné-Bissau) – państwo w zachodniej Afryce, nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Senegalem i Gwineą. Do Gwinei Bissau należą również liczne przybrzeżne wyspy, z których największe skupione są w Archipelagu Bijagós.

Repùblica da Guiné-BissauRepublika Gwinei Bissau


Flaga Gwinei Bissau	Godło Gwinei Bissau

Dewiza: (port.) Unidade, Luta, Progresso(Jedność, Walka, Postęp)

Hymn: Esta é a Nossa Pátrai Bem Amada

prezydent João Bernardo Vieira

Szef rządu

premier Martinho Ndafa Kabi

Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe

133. na świecie36 120 km²12%

Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia

150. na świecie1 413 44639 osób/km²

Niepodległość• proklamowana• uznana

od Portugalii 24 września 1973 10 września 1974

frank CFA (XOF)

UTC ±0

GNB

+245

Spis treści

1 Geografia
2 Historia
3 Ustrój polityczny
4 Podział administracyjny
5 Gospodarka
6 Demografia
7 Kultura

[ Geografia

Kraj zdecydowanie nizinny. Najwyższy punkt sięga zaledwie 300 m n.p.m. Obszary przybrzeżne o charakterze bagiennym, wnętrze kraju zajmuje sawanna. U wybrzeży położona jest grupa wysp Bijagos.

[ Historia

W czasach średniowiecza na terytorium dzisiejszej Gwinei Bissau znajdowało się królestwo Gabu, będące częścią Imperium Mali. Królestwo przetrwało częściowo aż do XVIII w. Wybrzeże Gwinei Bissau i okoliczne wyspy należały do pierwszych skolonizowanych przez Europejczyków obszarów. Portugalczycy dotarli tu już w 1446. W XVII wieku ziemie te stały się ośrodkiem ożywionego handlu niewolnikami. Obszar Gwinei Bissau znalazł się w kręgu wpływów portugalskich, ale pretensje do niego rościły w różnych okresach także Francja i Wielka Brytania.W latach 1908-1915 został stłumiony bunt miejscowej ludności.W 1954 Gwinea Bissau otrzymala status prowincji zamorskiej Portugalii.

Rebelia, którą w 1961 roku rozpoczęła Afrykańska Partia Niepodległości Gwinei i Wysp Zielonego Przylądka (PAIGC) doprowadziła do jednostronnego ogłoszenia niepodległości 24 września 1973, potwierdzonej na fali przemian w Portugalii 10 września 1974. Lata 1980-1984 to okres rządów Rady Rewolucyjnej. Pierwsze wybory wielopartyjne przeprowadzone zostały w 1994 roku. Powstanie wojskowych w 1998 roku zburzyło kruchy porządek w państwie, doprowadzając do tragicznej w skutkach wojny domowej. Kolejne wybory przeprowadzono w 2000 roku. Prezydentem został Kumba Ialá. We wrześniu 2003 miał miejsce wojskowy zamach stanu. Ialá został aresztowany. Przywódcy zamachu argumentowali ten krok koniecznością przywrócenia porządku konstytucyjnego. Kilkakrotnie przekładane wybory były przeprowadzone w kwietniu 2004. W październiku 2004 miał miejsce kolejny bunt wojskowych.

[ Ustrój polityczny

Republika wielopartyjna. Prezydent kraju wybierany jest w wyborach powszechnych na pięcioletnią kadencję. W porozumieniu z przedstawicielami rządzących partii mianuje premiera. Władzę ustawodawczą sprawuje stuosobowy jednoizbowy parlament - Narodowe Zgromadzenie Ludowe (Assembleia Nacional Popular).

[ Podział administracyjny

Państwo podzielone jest na dziewięć regionów (port. regiões):

[ Gospodarka

Gwinea Bissau należy do grona najbiedniejszych państw świata. Oparta na rolnictwie i rybołówstwie gospodarka została zniszczona przez trwającą w latach 1998-1999 wojnę domową. Gwinea Bissau, z długiem zagranicznym sięgającym prawie miliarda dolarów, korzysta z programu dostosowania strukturalnego Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Najważniejszymi produktami eksportowymi są orzechy nerkowca (6 miejsce na świecie) i orzeszki ziemne. Pewne znaczenie posiada również przemysł drzewny.

[ Demografia

Dane można znaleźć na w CIA Factbook [1]

[ Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju

p • d • e

Dawne kolonie Portugalii

AfrykaAngola • Gwinea Portugalska • Mozambik • Republika Zielonego Przylądka • Wyspy Św. Tomasza i Książęca

AzjaIndie Portugalskie (Daman i Diu, Goa) • Makau • Timor Portugalski

AmerykaBrazylia

p • d • e

Państwa Afryki

Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe