Gryka

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Gryka zwyczajna
Domena:	eukarionty
Królestwo:	rośliny
Klad:	rośliny naczyniowe
Klad:	rośliny nasienne
Klasa:	okrytonasienne
Rząd:	goździkowce
Rodzina:	rdestowate
Rodzaj:	gryka
Fagopyrum Mill.Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754
Zdjęcia i grafiki w Commons

Rozwijający się kwiatostan gryki zwyczajnej

Gryka zwyczajna – pokrój

Gryka (Fagopyrum Mill.) – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Należy do niego 15 gatunków rosnących w klimacie umiarkowanym Europy i Azji. Centrum zróżnicowania znajduje się w Azji środkowej i wschodniej – w Chinach występuje 10 gatunków z czego 6 to endemity [2]. Gatunkiem typowym jest Fagopyrum esculentum Moench[3]. Ten sam gatunek uprawiany jest na różnych kontynentach jako roślina jadalna.

[ Morfologia

Rośliny jednoroczne lub byliny, rzadko krzewinki. Łodyga prosto wzniesiona, gładka lub owłosiona. Liście naprzemianległe, pojedyncze, ogonkowe. Blaszka liściowa trójkątna, sercowata, strzałkowata lub równowąska. Przylistki zrośnięte w tutkowatą, błoniastą gatkę, z całym brzegiem. Kwiatostan w postaci grona lub baldachogrona z kwiatami obupłciowymi. Okwiat trwały, pięciokrotny, nie powiększa się po przekwitnieniu. Pręcików 8, słupków 3, zakończonych główkowatym znamieniem. Owocem jest trójgroniasty, nieoskrzydlony orzeszek [2].

[ Systematyka

Synonimy taksonomiczne [3]

Helxine L., Phegopyrum Petermann

Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Należy do podrodziny Polygonoideae, rodziny rdestowatych (Polygonaceae), rzędu goździkowców (Caryophyllales) w obrębie dwuliściennych właściwych.

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Polygonanae Takht. ex Reveal, rząd rdestowce (Polygonales Dumort.), rodzina rdestowate (Polygonaceae Juss.), rodzaj gryka (Fagopyrum Mill.)[4].

Gatunki[2][5]

gryka zwyczajna, poganka, hreczka (Fagopyrum esculentum Moench., syn. F. sagittatum Gilib.)
gryka tatarka, tatarka (F. tataricum (L.) Gaertn.). Uważana za chwast w uprawach gryki zwyczajnej [6].

Fagopyrum caudatum (Samuelsson) A. J. Li
Fagopyrum crispatifolium J. L. Liu
Fagopyrum dibotrys (D. Don) H. Hara
Fagopyrum gilesii (Hemsley) Hedberg
Fagopyrum gracilipes (Hemsley) Dammer ex Diels
Fagopyrum leptopodum (Diels) Hedberg
Fagopyrum lineare (Samuelsson) Haraldson
Fagopyrum pugense T. Yu
Fagopyrum snowdenii (Hutch. & Dandy) S. P. Hong
Fagopyrum urophyllum (Bureau & Franchet) H. Gross
Fagopyrum suffruticosum F.Schmidt – półkrzew występujący endemicznie na Sachalinie.

[ Zastosowanie

Jako roślina jadalna wykorzystywana jest gryka zwyczajna (Fagopyrum esculentum). Ten sam gatunek ma zastosowanie w ziołolecznictwie i pszczelarstwie. Rzadziej uprawiana jest także gryka tatarka (F. tataricum). W ziołolecznictwie wykorzystuje się poza tym Fagopyrum dibotrys[2].

Przypisy

↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2010-10-09].

↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Li Anjen, Suk-pyo Hong: Fagopyrum (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-10-09].

↑ 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].

↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Fagopyrum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].

↑ Species Records of Fagopyrum (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-10-09].

↑ Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 62.

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Gryka”

Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1

Gryka - Encyklopedia