Glistnik - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Glistnik

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Glistnik jaskółcze ziele
Systematyka wg Reveala
Domenajądrowce
Królestworośliny
Podkrólestwonaczyniowe
Nadgromadanasienne
Gromadaokrytonasienne
KlasaRanunculopsida
Rządmakowce
Rodzinamakowate
Podrodzinaglistnikowe
Rodzajglistnik
Gatunekglistnik jaskółcze ziele
Nazwa systematyczna
Chelidonium majus
L., Sp. Pl. 1: 505 1753
Galeria Wikimedia Commons

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) – gatunek byliny z rodziny makowatych (Papaveraceae Juss.). Jedyny gatunek w monotypowym rodzaju glistnik (Chelidonium). Pospolity w Europie i basenie Morza Śródziemnego. Występuje też w Ameryce Północnej, przewieziony tam przez osadników jako zioło lecznicze na choroby skóry.

W Polsce funkcjonują także nazwy: jaskółecznik (białostockie), celidonia (Pomorze), cyndalia (górnośląskie), cyngalia (kieleckie), glistewnik (Podlasie), złotnik (Wielkopolska), żółtnik (Mazowsze). Stara polska nazwa nawiązuje do wiary, że roślina ukazuje się wraz z powrotem jaskółek, a zamiera z ich odlotem.

Kwiat i owoce glistnika jaskółcze ziele
Przełamana pusta łodyga glistnika,widoczny wyciekający sok i delikatne włoski
Liść glistnika jaskółcze ziele

Charakterystyka

ŁodygaRzadko, odstająco owłosiona. Rozgałęzia się widlasto, osiąga do 90 cm wys., po przełamaniu wydziela pomarańczowy sok mleczny.LiściePierzastosieczne, jajowate do okrągłych, nierówno, głęboko wcinane lub karbowane, górne 3-klapowe. Dolne długoogonkowe, górne krótkoogonkowe. Z wierzchu jasnozielone, spodem sinozielone.KwiatyZłocistożółte, zebrane w baldaszkach po trzy do ośmiu o średnicy do 2 cm. Korona czteropłakowa, kielich dwudziałkowy, wcześnie opadający. Kwitnienie od maja do sierpnia.OwocRównowąska torebka, zewnętrznie przypominająca łuszczynę. Nasiona czarne, błyszczące.KorzeńRozgałęziony, od zewnątrz brunatnoczerwony, na przełomie żółty.BiotopRoślina nitrofilna. Pospolity chwast w sadach i ogrodach, na rumowiskach i w zaroślach, preferujący miejsca zacienione. Często występuje w laskach i zaroślach robiniowych.

Zastosowanie

  • Roślina lecznicza:
    • Surowiec zielarski - ziele glistnika - Chelidonii Herba , korzeń glistnika - Chelidonii Radix
    • Skład chemiczny: ok. 20 alkaloidów izochinolinowych (m.in.: chelidoninę, berberynę, chelerotrynę, sangwirynę, protopinę i inne), kwasy organiczne (kwas chelidonowy, jabłkowy, cytrynowy) oraz pochodne kwasów fenolowych, saponiny, duże ilości soli wapniowych oraz enzymy proteolityczne.
    • Działanie:
      • Chelidonina wykazuje działanie rozkurczowe na drogi żółciowe, przewód pokarmowy i oskrzela oraz żółciopędne i słabe uspokajające.
      • chelerytyna i sangwinaryna wykazują działanie bakteriobójcze, pierwotniakobójcze, grzybobójcze,
      • przeciwnowotworowe (chelidonina hamuje podziały komórek)
      • Używany powszechnie jako lek usuwający kurzajki (brodawki) na skórze. Wystarczy kilka razy posmarować kurzajkę sokiem mlecznym z glistnika. Kurzajkę uprzednio należy zmiękczyć wodą z mydłem. Działanie to wiąże się z obecnością w soku chelidoniny.

Zioło to w dużych ilościach lub zbyt długo stosowane jest bardzo toksyczne.