Gatunek_zagrożony
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
Gatunek zagrożony - gatunek w większym lub mniejszym stopniu zagrożony wyginięciem. Przyczyny zagrożenia mogą być naturalne lub wywołane działaniem człowieka.
Wiele krajów wprowadziło prawo chroniące zagrożone gatunki, zabraniające polowań i zajmowania ich siedlisk na inne cele. Na razie niewiele spośród tych gatunków doczekało się wprowadzenia na oficjalne listy i uzyskało ochronę prawną. Liczne gatunki wymierają lub są na granicy wymarcia bez rozgłosu.
W klasyfikacji IUCN od 2001.[1] klasyfikowane są w trzech grupach kategorii:
- wymarłe, prawdopodobnie wymarłe i wymarłe na wolności
- EX - wymarłe (extinct)
- EW - wymarłe na wolności (extinct in the wild)
- zagrożone (threatened)
- CR - krytycznie zagrożone (critically endangered)
- EN - zagrożone (endangered)
- VU - narażone (vulnerable)
- niższego ryzyka (lower risk)
- NT - podwyższonego ryzyka (near threatened - bliskie zagrożenia)
- LC - niższego ryzyka (least concern - najmniejszej troski)
W latach 1994-2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3)
- LR/nt - odpowiednik NT
- LR/lc - odpowiednik LC
- LR/cd - obecnie nie stosowana
Stale aktualizowana lista gatunków zagrożonych, a także mniej zagrożonych (LR: lower risk) publikowana jest jako tzw. Czerwona Księga.
Niektóre uregulowania prawne dotyczące gatunków zagrożonych budzą kontrowersje. Typowe przykłady to:
- kryteria umieszczania gatunków na listach
- kryteria usuwania ich z list po odrodzeniu populacji
- uprawnienie państwa do zabierania terenów zajętych przez zwierzęta
- uprawnienia prywatnych właścicieli terenów do uzyskiwania rekompensat z tytułu uszczuplonego prawa do ich wykorzystywania
- określanie wyjątków od prawa
Ubocznym, niepożądanym skutkiem umieszczania gatunków na listach gatunków zagrożonych jest wzrost ich wartości handlowej i większe zainteresowanie ze strony kłusowników i kolekcjonerów.
Najbardziej znaną światową listą statusu ochronnego gatunków jest Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List), ale istnieje też szereg list wyspecjalizowanych.
Przypisy
Zobacz też
Linki zewnętrzne
agamiczny, alochroniczny, alochtoniczny, alopatryczny, amfitermiczny, antropofit, apofit, archeofity, diafit, autochtoniczny, biologiczny, bliźniaczy, celowy, charakterystyczny, chroniony, diadromiczny, dominujący, dzieworodny, endemiczny, efemerofit, epekofit, ergazjofigofit, genetyczny, ginący, graniczny, introdukowany, inwazyjny, iteroparyczny, klimaksowy, kluczowy, kosmopolityczny, monotypowy, morfologiczny, neofit, obojętny, odbudowany, osłonowy, parapatryczny, partenogenetyczny, pionierski, poliploidalny, politypowy, pospolity, przewodni, przypadkowy, rzadki, semelparyczny, siostrzany, sympatryczny, synantropijny, synchroniczny, taksonomiczny, troficzny, typowy, wskaźnikowy, wszędobylski, wymarły, zagrożony, zawleczony, zwornikowy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1