Gadolin - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Gadolin

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Dane ogólneWłasności atomoweWłasności fizycznePozostałe daneNajbardziej stabilne

izotopy*

Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej,użyte są jednostki SI i warunki normalne.

Eu - Gd - Tb
 GdCm    
Nazwa, symbol, l.a.*Gadolin, Gd, 64
Własności metalicznelantanowiec
Grupa, okres, blok-, 6, f
Gęstość, twardość7901 kg/m3, 2,5
Kolorsrebrzystobiały
Masa atomowa157,25 u
Promień atomowy (obl.)188 (233) pm
Promień kowalencyjnybd
Promień van der Waalsa111 pm (Gd3+)
Konfiguracja elektronowa[Xe]4f75d16s2
e- na poziom energetyczny2, 8, 18, 25, 9, 2
Stopień utlenienia3
Własności kwasowe tlenkówśrednio zasadowe
Struktura krystalicznaheksagonalna(w temp. pokojowej)a = 363,60 pmc = 578,26 pm
Stan skupieniastały
Temperatura topnienia1585 K (1312 °C)
Temperatura wrzenia3523 K (3250°C)
Temperatura Curie289 K(16°C)
Objętość molowa19,90×10-6 m3/mol
Ciepło parowania359,4 kJ/mol
Ciepło topnienia10,05 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej24400 Pa (1585 K)
Prędkość dźwięku2680 m/s (293,15K)
Elektroujemność1,20 (Pauling)1,11 (Allred)
Ciepło właściwe230 J/(kg*K)
Przewodność właściwa0,736×106 S/m
Przewodność cieplna10,6 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny593,4 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny1170 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny1990 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny4250 kJ/mol
Przekrój czynny napochł. neutronów termicznych46 000 b/atom
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
150Gd{syn.}1,8×106 latα 146Sm
152Gd0,20%1,08×1014 latα2,205148Sm
153Gd{syn.}241,6 dniw.e.0,1030,0980,069153Eu
154Gd2,18%stabilny izotop z 90 neutronami
155Gd14,80%stabilny izotop z 91 neutronami
156Gd20,47%stabilny izotop z 92 neutronami
157Gd15,65%stabilny izotop z 93 neutronami
158Gd24,84%stabilny izotop z 94 neutronami
159Gd{syn.}18 godz.β0,9480,958 
160Gd21,28%1,3×1021 latβ- 160Dy
*Wyjaśnienie skrótów:l.a.=liczba atomowawyst.=występowanie w przyrodzie,o.p.r.=okres połowicznego rozpadu,s.r.=sposób rozpadu,e.r.=energia rozpadu,p.r.=produkt rozpadu,w.e.=wychwyt elektronu

Gadolin (Gd, łac. gadolinium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym posiadający silne własności ferromagnetyczne. Nazwa pochodzi od nazwiska mineraloga i chemika fińskiego Johana Gadolina. Został odkryty w 1880 r. przez Jean Charles Galissard de Marignac.

Występowanie: gadolin występuje w skorupie ziemskiej w ilości 7,7 ppm. Najważniejszymi minerałami gadolinu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4, zwany także piaskiem monacytowym
  • bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F, dużo rzadszy niż monacyt

Ma kilka odmian alotropowych.

Znane izotopy mają liczbę masową od 146 do 161. Z izotopów sztucznych najszerzej wykorzystywany jest 153Gd i 159Gd. Stosowane są jako wskaźniki promieniotwórcze. Trwałe izotopy , 155Gd i 157Gd, stosuje się w technice reaktorowej, uwagi na ich przekroje czynne ma pochłanianie neutronów termicznych (odpowiednio: 70 000 b/atom, 160 000 b/atom).

Tlenek gadolinu Gd2O2 umieszcza się prętach kontrolnych reaktorów jądrowych, szkłach ochronnych. Borek gadolinu GdB6 w prętach bezpieczeństwa i osłonach przed neutronami. Siarczany gadolinu, i inne jego związki, mają właściwości paramagnetyczne - wykorzystuje się je jako kontrast w badaniach jądrowym rezonansem magnetycznym.