Frazeologia - Encyklopedia

Pozycjonowanie oraz tworzenie stron www. Informacje na temat programu Google Adsense. Druk cyfrowy na życzenie - książki, recepty, katalogi - tanio! Pomysł na upominek na wesele twojej znajomej! Podkarpacki OTS, zdrowie omówienie chorób - objawy, leczenie

Frazeologia

Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License

Frazeologia - posiada dwa znaczenia:

  • jest to dział językoznawstwa, a dokładnie leksykologii zajmujący się analizą utrwalonych w danym języku połączeń wyrazowych
  • Jest to zasób charakterystyczny dla danego języka typu połączeń wielowyrazowych, zwanych związkami frazeologicznymi, lub krótko frazeologizmami.
  • Spis treści
    //

    [ Podział frazeologizmów

    Frazeologizmy można klasyfikować wg różnych kryteriów. W polskich opracowaniach najbardziej popularna jest klasyfikacja którą wprowadził S. Skorupka. Opiera się ona na dwóch kryteriach:

    • formalnym
    • semantycznym

    Ze względów gramatycznych klasyfikacja ta wyróżnia trzy typy związków frazeologicznych

    Ze względu na stopień zespolenia znaczeniowego związki frazeologiczne dzieli się na:

    • luźne - każdy człon zachowuje zwoje znaczenie, są to połączenia wyrazowe których znaczenie jest sumą wyrażeń składników i których składniki możemy zmieniać zależnie od treści tego co chcemy za ich pomocą wyrazić np. "drewniany dom"
    • stałe - związki, których składniki nie mogą ulegać zmianie bo zmieni się ich treść np. "drzeć z kimś koty", "patrzeć przez różowe okulary"
    • łączliwe - połączenia wyrazowe, których składniki są w silnym stopniu powiązane znaczeniowo, są to połączenia bardziej utarte niż połączenia luźne, ale jeszcze nie zawierające składników o zatartym znaczeniu; o łączliwości decyduje częstość jego użycia oraz bliższa łączność treściowa składników niż w związkach luźnych np. "dobić targu".

    [ Źródła frazeologii polskiej
    • frazeologizmy mają podstawę w zjawiskach przyrody cechach ludzkich, fizycznych i psychicznych
    • frazeologizmy pochodzące z dzieł literackich, religijnych, filmowych
    • frazeologizmy zwyczajowe - powstające i popularne w grupach zawodowych i charakterystyczne dla subkultur
    • frazeologizmy świadomie tworzone i upowszechniane przez rynek reklam.

    Współcześnie, nowe frazeologizmy powstają głównie w grupach zawodowych i subkulturach oraz są generowane przez producentów reklam i filmy.

    [ Przykłady

    Frazeologia związana z cechami fizycznymi człowieka:

    • otwarta głowa- mieć pełno pomysłów
    • mieć olej w głowie - być mądrym
    • oddać komuś rękę
    • ręce komuś opadają - ktoś się załamuje, poddaje się
    • pozostawić komuś wolną rękę - ufać komuś
    • śmiać się w nos
    • nie zmrużyć oka - być czujnym

    Związane z pracą i zajęciami człowieka:

    • szczęście w nieszczęściu
    • porwać się z motyką na słońce - chcieć dokonać rzeczy nie możliwej
    • mleć językiem - dużo mówić bez sensu
    • odsłonić przyłbicę
    • spalić mosty za sobą - mieć drogę bez powrotu

    Frazeologia pochodząca z Biblii:

    • listek figowy
    • arka przymierza
    • wieża Babel - zamieszanie
    • syn marnotrawny
    • ziemia obiecana
    • ząb za ząb-sprawiedliwość, oddać coś za coś
    • być w siódmym niebie - cieszyć się, być zadowolonym, wesołym, szczęśliwym, zachwyconym

    Frazeologia mitologiczna:

    • pięta Achillesa - słaby punkt
    • róg obfitości - symbol bogactwa
    • pyrrusowe zwycięztwo - zwycięztwo osiągnięte dużym kosztem
    • ikaryjskie loty - nierozważne poczynania
    • jabłko niezgody - przedmiot sporu
    • stajnia Augiasza - wielki bałagan
    • syzyfowa praca - bezowocna praca
    • koń trojański - podstęp, szkodzenie z ukrycia; zdradziecki podarunek
    • puszka pandory - źródło zła, kłopotów nieszczęść

    Frazeologia pochodzenia historycznego:

    • pyrrusowe zwycięstwo - pozorne zwycięstwo osiągnięte niewspółmiernym kosztem
    • przejść Rubikon - dokonać czegoś nieodwracalnego w skutkach
    • kości zostały rzucone - stało się coś nieodwracalnego
    • węzeł gordyjski - sprawa trudna lub wręcz niemożliwa do rozwiązania

    Frazeologia pochodząca z literatury europejskiej:

    • walczyć z wiatrakami - walczyć z wyobrażeniami
    • balzakowski wiek - kobiety od 30 do 40 roku życia
    • martwe dusze

    Frazeologia pochodząca z literatury polskiej:

    • miłe złego początki lecz koniec żałosny - coś zaczyna się dobrze,lecz koniec jest zły
    • ideał sięgnął bruku
    • mów do mnie jeszcze

    Frazeologizmy zwyczajowe

    • wezwać kogoś na dywanik
    • zielone światło - przepustka, droga wolna
    • wpuścić kogoś w maliny - oszukać kogoś
    • mieć coś na końcu języka

    Frazeologizmy z reklam i filmów

    • cukier krzepi
    • nie ze mną te numery
    • świstak zawija sreberka

    [ Zobacz też

    [ Linki zewnętrzne