Erytrea
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Hagere Ertraإريتريا | |||||
| |||||
| Język urzędowy | arabski, tigrinia | ||||
| Stolica | Asmara | ||||
| Ustrój polityczny | przejściowy | ||||
| Głowa państwa | prezydent Isajas Afewerki | ||||
| Szef rządu | prezydent Isajas Afewerki | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 96. na świecie121 320 km²~0% | ||||
| Liczba ludności • całkowita (2005) • gęstość zaludnienia | 119. na świecie4 669 63838,4 osób/km² | ||||
| Niepodległość• proklamowana• uznana | od Etiopii29 maja 199124 maja 1993 | ||||
| Jednostka monetarna | nakfa (ERN) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +3 | ||||
| Hymn państwowy | Ertra, Ertra, Ertra | ||||
| Kod ISO 3166 | ER | ||||
| Domena internetowa | .er | ||||
| Kod samochodowy | ERI | ||||
| Kod telefoniczny | +291 | ||||
Erytrea (Ertra, Państwo Erytrea - Hagere Ertra) – państwo w Afryce Wschodniej, nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Etiopią, Dżibuti i Sudanem.
Spis treści |
Głową państwa i szefem rządu jest od 8 czerwca 1993 Isajas Afewerki. Erytrea jest republiką. Cały ustrój opiera się na konstytucji z 1997. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany na 4-letnią kadencję przez KC Ludowego Frontu na Rzecz Demokracji i Sprawiedliwości. Przez ten sam front jest wybierany 1-izbowy Parlament, którego przewodniczącym jest prezydent. Jedyną legalną partią polityczną w Erytrei jest Ludowy Front Wyzwolenia na Rzecz Demokracji i Sprawiedliwości (rok założenia - 1970).
[ Podział administracyjnyErytrea jest podzielona na 6 regionów administracyjnych.
W Erytrei wyróżnia się trzy strefy geograficzne. Część wschodnią stanowią pustynie i półpustynie, klimat jest gorący i suchy (oprócz wybrzeża), a ludność zajmuje się pasterstwem i rybołówstwem. Należący do tej strefy region Denakil to jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi, leży on częściowo w depresji. Część centralna to żyzne wyżyny, gdzie rozwinięte jest rolnictwo, średnia roczna temperatura wynosi 18°C, pora deszczowa trwa od czerwca do września. Część zachodnia to suche i gorące niziny.
Linia brzegowa Erytrei ma ok. 1000 km. Do Erytrei należy ok 350 wysp na Morzu Czerwonym, m. in. archipelag Dahlak.
Największe miasta Erytrei to Asmara, Keren, Agordat, Nakfa oraz porty Massawa i Assab.
[ HistoriaDo VII wieku Erytrea była częścią Królestwa Etiopii. W wiekach średnich nasiliły się w tym regionie wpływy arabskie - nie tylko kulturowe, ale i polityczne. W XVI wieku Erytrea została podbita przez Turków. Na mocy traktatu z Ucialli w 1890 r. stała się kolonią włoską, jednak traktat ten utracił moc po przegranej bitwie pod Aduą, gdzie 1 marca 1896 żołnierze cesarza Etiopii Sahle Marjam, panującego jako Menelik II (1889-1913), rozbili włoski korpus inwazyjny, kładąc tym samym kres planowi uczynienia z wysuniętego w kierunku Arabii cypla Afryki kolonii włoskiej.
W 1936 r. kraj stał się kolonią włoską w ramach Włoskiej Afryki Wschodniej. W latach 1941-1952 Erytreą zarządzali Brytyjczycy. W 1952 r. na mocy rezolucji ONZ kraj wszedł w skład Etiopii jako prowincja autonomiczna i pozostał nią do roku 1962. W latach 60. XX w. w Erytrei zaczęły się rodzić poglądy i ruchy niepodległościowe. Nasiliły się one po zmianie statusu na prowincję Etiopii. Ruchy te były wspierane przez kraje arabskie. W latach 70. toczyła się tam partyzancka wojna domowa. Partyzanci opanowali dużą część Erytrei, ale Etiopia z pomocą ZSRR i Kuby odzyskała całą prowincję. W latach 80. ruchy niepodległościowe wybuchły na nowo. W 1981 r. wojska etiopskie opuściły północną część prowincji. W 1993 r. przeprowadzono referendum, w wyniku którego Erytrejski Ludowy Front Wyzwolenia ogłosił niepodległość Erytrei (czerwiec 1993). W tym samym miesiącu przeprowadzono wybory prezydenckie, które wygrał Isajas Afewerki. W 1997 r. uchwalono nową konstytucję.
W 1998 w wyniku sporów o wytyczenie granicy między dwoma państwami wybuchła wojna erytrejsko-etiopska. Zakończyła się porozumieniem zawartym w Algierze 12 grudnia 2000. Od tego czasu strefa graniczna jest patrolowana przez siły pokojowe ONZ. Pod koniec roku 2005 Erytrea zmusiła ONZ do ewakuowania ze swojego terytorium żołnierzy z Europy, Ameryki i Kanady (zgodziła się na pozostanie żołnierzy z krajów Azji i Afryki). Ten bezprecedensowy krok jest związany z narastającym napięciem między Erytreą i Etiopią, które może doprowadzić do wznowienia wojny ([1]).
Podczas Wojny w Somalii Erytrea wsparła kilkutysięcznym oddziałem Unię Trybunałów Islamskich.
[ GospodarkaGospodarka Erytrei, podobnie jak szeregu innych krajów afrykańskich, bazuje na rolnictwie na potrzeby własne. 80% ludności żyje z uprawy roli i hodowli. Wojna z Etiopią w latach 1998 - 2000 spowodowała dotkliwe straty gospodarcze niszcząc 55 tys. domów. Aczkolwiek nawet podczas wojny budowano nowe drogi, mosty i poprawiano porty. Gospodarka jest kontrolowana przez rząd. Przyszłość gospodarki zależy od likwidacji analfabetyzmu, zmniejszeniu bezrobocia i otwarciu gospodarki dla emigrantów, którzy mogą dostarczyć pieniędzy i ekspertyzy.
Dochód na głowę ludności 900 USD (2004). 50% ludności żyje w ubóstwie. Partnerzy w handlu zagranicznym: Malezja - 66%, Kanada - 13%, Włochy 11%, Francja - 4%
[ DemografiaDane można znaleźć w CIA Factbook [2]
[ KulturaPodstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju
[ Linki zewnętrzneAlgieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe
Terytoria zależneBrytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena
Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowejSahara Zachodnia • Somaliland
Integralne części państw położonych poza AfrykąCeuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii)
Afryka: Włoska Afryka Wschodnia (Erytrea • Somali Włoskie • Abisynia), Libia (Trypolitania • Cyrenajka • Fazzan)Europa: Albania (protektorat) Dodekanez (również część Azji) • Wyspy JońskieTerytoria administrowane: Wolne Terytorium Triestu (zarząd amerykańsko-brytyjsko-włoski),Somali (terytorium powiernicze ONZ)
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1