Dziewięćsił_bezłodygowy
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Dziewięćsił bezłodygowy | |
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Rodzaj | dziewięćsił |
| Gatunek | dziewięćsił bezłodygowy |
| Nazwa systematyczna | |
| Carlina acaulis L. | |
| Galeria Wikimedia Commons | |
Dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis L.) - gatunek rośliny dwuletniej należącej do rodziny astrowatych. Występuje w rejonach alpejskich południowej i centralnej Europy, dosyć często na terenie Polski południowej (Beskidy, Pieniny, Tatry, Sudety), Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej( Rębielice Królewskie) rzadko na niżu.
Spis treści |
Charakterystyka
ŁodygaPrzeważnie brak łodygi i stąd pochodzi gatunkowa nazwa rośliny.LiściePierzaste, powcinane, kolczasto zakończone, tworzące rozetę. Na spodniej stronie słabo pajęczynowate. Rozeta rozpostarta tuż przy gruncie, osiąga do 15 cm średnicy.KwiatyW środku rozety umiejscowiony jest duży srebrzystobiały, rozwarty koszyczek, przypominający pojedynczy kwiat. Ma średnicę 7-15 cm, łuski okrywy mają na brzegach rozgałęzione kolce. Promienie okrywy biało lśniące. Kwiatostan otwiera się tylko w słońcu. Kwitnie od lipca do września.OwoceNiełupka o długości 4-6 mm z puchem kielichowym 15-17 mm. Włoski puchu zrośnięte w nasadzie pęczkami po 5-8. Nasiona rozsiewane są przez wiatr.KorzeńGruby, palowy, słabo rozgałęziony i drewniejący.BiotopTereny górzyste do 2800 m n.p.m., często wzgórza wapienne, także niżej. Preferuje gleby o odczynie obojętnym lub zasadowym, ubogie, piaszczysto-gliniaste. Rośnie w miejscach nasłonecznionych.Zastosowanie
- Roślina lecznicza: już w Średniowieczu uważany był za roślinę tego rodzaju. Korzeń wykorzystywany był jako środek napotny lub moczopędny, a także przy zaburzeniach trawienia.
- Zbiór i suszenie: Korzeń zbierany jest jesienią i po oczyszczeniu suszony w warunkach naturalnych.
- Skład chemiczny: surowiec zawiera olejek (1-2%), w nim związek poliacetylenowy (tlenek carlina) o działaniu bakteriobójczym, garbniki i inulinę.
- Działanie: Wyciąg ma właściwości hamujące wzrost bakterii gram-dodatnich oraz gronkowca złocistego.
- Wzornictwo i sztuka: stylizowane przedstawienie dziewięćsiła jest klasycznym motywem sztuki podhalańskiej.
- Roślina ozdobna: wykorzystywany przy aranżacji ogródków skalnych.
- Sztuka kulinarna: W niektórych krajach europejskich (np. Szwajcaria, Włochy) dno koszyczków kwiatowych spożywane było jako jarzyna, tak jak karczochy[1].
Ochrona
W Polsce dziewięćsił bezłodygowy podlega ścisłej ochronie.
Zmienność
Wyróżnia się dwa podgatunki:
- Carlina acaulis subsp. acaulis
- Carlina acaulis subsp. caulescens - posiada niewielką łodygę
Ciekawostki
Kwiatostan dziewięćsiła zamyka się pod wpływem zwiększonej wilgotności powietrza, co postrzegane jest jako zwiastun nadchodzącego deszczu.
Przypisy
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1