Dyptam_jesionolistny
Tekst z tej strony jest kopią wikipedii: pl.wikipedia.org/.
Na licencji GNU Free Documentation License
| Dyptam jesionolistny | |||||||||||||||||||||
| Systematyka wg Reveala | |||||||||||||||||||||
| Domena | jądrowce | ||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny | ||||||||||||||||||||
| Podkrólestwo | naczyniowe | ||||||||||||||||||||
| Nadgromada | nasienne | ||||||||||||||||||||
| Gromada | okrytonasienne | ||||||||||||||||||||
| Klasa | Rosopsida | ||||||||||||||||||||
| Rząd | rutowce | ||||||||||||||||||||
| Rodzina | rutowate | ||||||||||||||||||||
| Rodzaj | dyptam | ||||||||||||||||||||
| Gatunek | dyptam jesionolistny | ||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | |||||||||||||||||||||
| Dictamnus albus L. | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| Galeria Wikimedia Commons | |||||||||||||||||||||
Dyptam jesionolistny (Dictamnus albus L.) - gatunek byliny należący do rodziny rutowatych. Występuje w stanie dzikim od południowej Europy po Syberię i północne rejony Chin.
Przez Polskę przebiega północna granica zasięgu dyptamu jesionolistnego. W ciągu ostatnich 100 lat podawanych było kilka miejsc występowania tej rośliny w naszym kraju: dolina Wisły między Włocławkiem a Świeciem, Przedgórze Sudeckie, Pogórze Cieszyńskie (góra Tuł w gminie Goleszów), Wyżyna Śląska i Wyżyna Małopolska. Obecnie potwierdzone zostały tylko trzy stanowiska dyptamu w Polsce: rezerwat Kulin koło Włocławka, okolice Dąbrowy Górniczej oraz rejon Pińczowa.
Spis treści |
Charakterystyka
PokrójBylina kłączowa, silnie aromatyczna.ŁodygaZwykle pojedyncza, wysokości 50 - 120 cm, w górnej części gęsto ogruczolona.LiścieCiemnozielone, nieparzystopierzaste, o listkach jajowatych, zaostrzonych (podobnie jak u jesionu - stąd polska nazwa gatunkowa), brzegiem bardzo drobno ząbkowanych.KwiatyBiałoróżowe lub różowe z ciemniejszymi żyłkami, nieco grzbieciste, pięciokrotne, na krótkich szypułkach, o średnicy do 5 cm, zebrane w szczytowe grona. Szyjki słupka oraz nitki pręcików są gęsto ogruczolone. Kwitnie od maja do lipca.Owoc5-komorowa torebka (komory zrośnięte tylko częsciowo). Zwiera lśniące, czarne nasiona.BiotopSuche lasy i zarośla, wzgórza. Hemikryptofit.Ochrona
Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Kategorie zagrożenia gatunku:
- Kategoria zagrożenia w Polsce wg Czerwonej listy roślin i grzybów Polski[1]: E (wymierający, krytycznie zagrożony).
- Kategoria zagrożenia w Polsce wg Polskiej Czerwonej Księgi Roślin: EN (endangered, zagrożony).
Zastosowanie
- Roślina uprawna: niekiedy uprawiany jako roślina ozdobna.
- Roślina lecznicza: zawiera olejek eteryczny (limonen, cymol, estragol), alkaloidy (robustina, diktamnina), kumaryny (psolaren, bergapten), rytynę.
- Wykorzystywany również w perfumerii.
Ciekawostki
- Wydzielane przez roślinę olejki eteryczne w upalne i bezwietrzne dni mogą ulec samozapłonowi, stąd roślina nazywana jest ognistym krzewem, gorejącym krzewem lub krzewem Mojżesza. Zjawisko to możliwe jest jednak tylko w rejonach o znacznie cieplejszym klimacie - w Polsce nie było obserwowane.
- U niektórych osób po dotknięciu rośliny mogą pojawić się pod wpływem słońca zaczerwienienia, wysypka lub oparzenia.
Przypisy
Bibliografia
Parse error: syntax error, unexpected '}' in /home/vloq/wiki/encyklopedia.c-o-m.pl/ll5a5f92bb4f40ac53f1ec5cd05dbfd3ce.php on line 1